10 nhà khoa học Mỹ chết và mất tích trong vòng 4 năm, FBI lập tức vào cuộc

Trong vòng 4 năm trở lại đây, ít nhất 10 nhà khoa học Mỹ hoạt động trong các lĩnh vực nhạy cảm như hạt nhân, hàng không vũ trụ và công nghệ sinh học đã qua đời hoặc mất tích trong những hoàn cảnh bất thường.

Các vụ việc trải rộng về hoàn cảnh nhưng có điểm chung đáng chú ý: một nhà vật lý hạt nhân bị bắn chết trước cửa nhà tại bang Massachusetts, một tướng không quân đã nghỉ hưu biến mất ở New Mexico, và một kỹ sư hàng không vũ trụ mất tích khi leo núi tại Los Angeles. Dù bối cảnh mỗi vụ việc khác nhau, điểm chung là các nạn nhân đều có liên quan đến những chương trình nghiên cứu nhạy cảm.

Chuỗi sự kiện này làm dấy lên nghi vấn về khả năng tồn tại một mối liên hệ tiềm ẩn, thậm chí là một chiến dịch có chủ đích nhắm vào giới khoa học Mỹ.

Ngày 21/4, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) xác nhận đang dẫn đầu nỗ lực liên ngành nhằm xác minh liệu các vụ việc này có liên hệ với nhau hay không. Cuộc điều tra có sự tham gia của Bộ Năng lượng, Bộ Quốc phòng cùng các cơ quan thực thi pháp luật cấp bang và địa phương.

Theo giới chức, tính chất các vụ việc không đồng nhất: có trường hợp là án mạng chưa được giải quyết, có trường hợp mất tích không có dấu hiệu tội phạm và đến nay vẫn bặt vô âm tín.

Gần đây nhất là vụ mất tích của thiếu tướng không quân đã nghỉ hưu William Neil McCasland. Ông rời nhà ở New Mexico vào tháng 2, mang theo súng và ví, nhưng từ đó không để lại bất kỳ dấu vết nào. McCasland từng là kỹ sư hàng không vũ trụ, đảm nhiệm nhiều vị trí liên quan đến các chương trình công nghệ và không gian của Bộ Quốc phòng Mỹ. Sau khi nghỉ hưu năm 2013, ông tham gia nghiên cứu về các hiện tượng vật thể bay không xác định.

Một trường hợp khác là Monica Jacinton Reza, kỹ sư hàng không vũ trụ 60 tuổi chuyên về động cơ tên lửa, mất tích từ ngày 22/6/2025 trong một chuyến leo núi tại Los Angeles.

Trong khi đó, giáo sư Nuno Loureiro của MIT, chuyên gia về vật lý plasma và nhiệt hạch, bị bắn chết tại nhà riêng ở khu vực Boston vào tháng 12/2025. Nghi phạm là một người quen cũ, từng học cùng ngành kỹ thuật với ông, người đã gây ra một vụ xả súng tại Đại học Brown chỉ một ngày trước đó.

Nhà vật lý thiên văn Carl Grillmair thuộc Viện Công nghệ California cũng bị bắn chết trước hiên nhà ở hạt Los Angeles hồi tháng 2. Nghi phạm trong vụ án là một người vừa được trả tự do trước đó hai tháng.

Không chỉ giới khoa học tự nhiên, lĩnh vực công nghệ sinh học cũng ghi nhận trường hợp đáng chú ý: nhà nghiên cứu Jason Thomas của hãng dược Novartis được tìm thấy tử vong tại một hồ nước ở Massachusetts sau ba tháng mất tích. Theo gia đình, ông có dấu hiệu suy sụp tinh thần sau biến cố cá nhân.

Một số quan chức hiện tại và cựu quan chức Bộ Năng lượng Mỹ thừa nhận chuỗi sự kiện này đủ bất thường để “gióng lên hồi chuông cảnh báo”, đặc biệt trong bối cảnh các phòng thí nghiệm quốc gia thường là mục tiêu của hoạt động gián điệp nước ngoài.

Tuy vậy, NASA cho biết chưa phát hiện dấu hiệu nào cho thấy loạt vụ việc liên quan đến mối đe dọa an ninh quốc gia. Cơ quan Quản lý An ninh Hạt nhân Quốc gia (NNSA) cũng đang theo dõi sát tình hình liên quan đến nhân sự tại các cơ sở nghiên cứu trực thuộc.

Tại Washington, Nhà Trắng xác nhận đang phối hợp với các cơ quan liên bang để đánh giá liệu các sự kiện này có liên hệ với nhau hay không. Tổng thống Donald Trump gọi đây là “vấn đề khá nghiêm trọng”.

Ngày 20/4, Ủy ban Giám sát Hạ viện thông báo mở cuộc điều tra riêng, cho rằng chuỗi sự việc “đặt ra nghi vấn về một mối liên kết mờ ám” và yêu cầu các cơ quan liên quan cung cấp báo cáo chi tiết.

Chủ tịch ủy ban James Comer nhấn mạnh khó có thể coi toàn bộ các vụ việc chỉ là trùng hợp ngẫu nhiên, và cảnh báo đây có thể là vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, cần được ưu tiên làm rõ.

Theo CBS