11,7 triệu thùng dầu Iran chảy sang Trung Quốc

Theo ông Samir Madani, đồng sáng lập công ty theo dõi tàu chở dầu TankerTrackers, Iran đã vận chuyển ít nhất 11,7 triệu thùng dầu thô qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, và toàn bộ số dầu này đều hướng tới Trung Quốc.

TankerTrackers sử dụng hình ảnh vệ tinh để theo dõi hoạt động của các tàu chở dầu, nhờ đó có thể phát hiện cả những tàu tắt hệ thống định vị nhằm tránh bị theo dõi. Nhiều tàu đã “biến mất khỏi radar” sau khi Tehran cảnh báo có thể tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua tuyến đường thủy này.

Trong khi đó, dữ liệu của công ty phân tích vận tải biển Kpler ước tính khoảng 12 triệu thùng dầu đã được vận chuyển qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột nổ ra.

Bà Nhway Khin Soe, chuyên gia phân tích dầu thô của Kpler, cho biết Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của dầu Iran trong nhiều năm qua, vì vậy phần lớn lượng dầu này nhiều khả năng sẽ được chuyển tới quốc gia châu Á này. Tuy nhiên, việc xác định chính xác điểm đến cuối cùng của các tàu hiện trở nên khó khăn hơn nhiều.

Tuyến vận tải chiến lược bị gián đoạn

Eo biển Hormuz là tuyến đường biển hẹp nhưng cực kỳ quan trọng, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Tuy nhiên, kể từ khi xung đột bùng phát tháng trước, lưu lượng tàu thuyền qua đây đã giảm mạnh khi nhiều tàu chở dầu tìm cách tránh đi qua khu vực chiến sự.

Theo International Maritime Organization, chỉ trong chưa đầy 2 tuần sau khi chiến sự nổ ra, 10 tàu ở trong hoặc gần eo biển Hormuz đã bị Tehran tấn công, khiến ít nhất 7 thuyền viên thiệt mạng.

Một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Iran cho biết các tàu chở dầu đi qua khu vực này “phải cực kỳ thận trọng”.

Ông Madani cũng cho biết trong 6 tàu chở dầu rời Iran kể từ 28/2 được theo dõi qua vệ tinh, có 3 tàu treo cờ Iran.

Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh vì lo ngại gián đoạn nguồn cung, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng các tàu đang mắc kẹt gần eo biển Hormuz cần “can đảm hơn” và tiếp tục hành trình. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông nói: “Không có gì phải sợ. Họ không còn hải quân, chúng tôi đã đánh chìm toàn bộ tàu của họ”.

Iran tìm đường xuất khẩu dầu thay thế

Bên cạnh eo biển Hormuz, Iran cũng đang tăng cường sử dụng các tuyến xuất khẩu dầu khác.

Trong nhiều năm qua, đảo Kharg Island, nằm cách bờ biển Iran khoảng 15 dặm, là cảng xuất khẩu dầu chính của nước này, xử lý khoảng 90% lượng dầu thô trước khi các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Iran gần đây cũng nối lại hoạt động bơm dầu tại cơ sở lọc dầu Jask, nằm bên bờ Vịnh Oman, phía Nam eo biển Hormuz. Một tàu chở dầu Iran đã được phát hiện đang bốc khoảng 2 triệu thùng dầu tại đây, chỉ là lần thứ 5 trong vòng 5 năm hoạt động như vậy.

Theo bà Soe, việc tái khởi động hoạt động tại Jask cho thấy Tehran đang tìm cách giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc sử dụng Jask vẫn còn nhiều hạn chế. Đây là cảng xuất khẩu dầu duy nhất của Iran nằm bên bờ biển Oman và không cần đi qua eo biển Hormuz, nhưng hiệu quả vận hành thấp hơn đáng kể.

Theo ông Madani, việc bơm dầu lên một tàu siêu lớn loại VLCC có thể mất tới 10 ngày tại Jask, trong khi quá trình tương tự tại Kharg Island chỉ mất khoảng 1 đến 2 ngày.

Giá dầu toàn cầu biến động mạnh

Lo ngại nguồn cung bị gián đoạn đã đẩy giá dầu lên gần 120 USD mỗi thùng vào đầu tuần, mức cao nhất trong khoảng 4 năm, sau khi một số quốc gia sản xuất dầu tại Vịnh Ba Tư cắt giảm sản lượng và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như tê liệt.

Trước nguy cơ xảy ra cú sốc năng lượng, các nhà lãnh đạo thuộc Nhóm G7 được cho là đang xem xét khả năng tung ra đợt giải phóng dự trữ dầu lớn nhất từ trước đến nay. Tổng thống Trump cũng phát tín hiệu cho rằng cuộc chiến có thể sớm kết thúc.

Sau cú tăng mạnh, giá dầu đã hạ nhiệt phần nào. Tính đến tối ngày 10/3 (theo giờ Mỹ), dầu thô WTI giao tháng 4 giảm về khoảng 84,9 USD/thùng, trong khi dầu Brent giao tháng 5 ở mức khoảng 88,9 USD/thùng.

Theo CNBC