13 triệu thùng dầu 'bốc hơi' mỗi ngày, IEA cảnh báo khẩn

Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, cảnh báo thế giới đang đối mặt với “mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, trong cuộc trao đổi với CNBC hôm 23/4.

Theo ông, thị trường toàn cầu hiện đã mất khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, trong khi các chuỗi cung ứng hàng hóa thiết yếu đang chịu gián đoạn nghiêm trọng. Phát biểu được đưa ra trong cuộc phỏng vấn trực tuyến với nhà báo Steve Sedgwick tại sự kiện CNBC CONVERGE LIVE ở Singapore.

Trước đó, người đứng đầu IEA từng cảnh báo rằng cuộc xung đột liên quan đến Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể gây ra “cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất mà chúng ta từng chứng kiến”.

Eo biển chiến lược này — nơi từng vận chuyển trung bình khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỗi ngày trước khi chiến sự bùng phát — hiện đang rơi vào tình trạng “phong tỏa kép”, khi cả Iran và Mỹ đều không cho phép tàu thuyền ra vào.

IEA mô tả đây là một trong những “điểm nghẽn vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới”, đồng thời cảnh báo việc đóng cửa tuyến hàng hải này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đẩy lạm phát gia tăng và thậm chí có thể dẫn đến việc phân phối năng lượng theo hạn mức.

Cơ quan này cũng cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay tại châu Âu trong thời gian rất gần, khi một số quốc gia có thể đối mặt với tình trạng khan hiếm chỉ trong vài tuần.

"Châu Âu phụ thuộc khoảng 75% nhiên liệu máy bay từ các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và hiện nguồn cung này gần như đã về mức 0... Khu vực này đang phải tìm nguồn thay thế từ Mỹ và Nigeria. Nếu không thể tăng cường nhập khẩu từ các quốc gia này, châu Âu sẽ gặp rất nhiều khó khăn", ông Birol cho biết.

Ông bày tỏ hy vọng eo biển Hormuz sẽ sớm được mở lại để khôi phục xuất khẩu từ các nhà máy lọc dầu, nhưng cũng thừa nhận châu Âu có thể phải cân nhắc các biện pháp giảm nhu cầu đi lại bằng đường hàng không.

IEA, gồm 32 quốc gia thành viên, đã tìm cách giảm thiểu tác động từ sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu bằng việc thống nhất xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp vào tháng 3.

Tuy nhiên, theo ông Birol, việc tiếp tục xả thêm dự trữ — dù đang được cân nhắc — chỉ mang tính tạm thời, không thể giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng. Phát biểu trên podcast “In Good Company” của Nicolai Tangen, ông nói: “Biện pháp này chỉ giúp giảm bớt khó khăn, chứ không phải là phương thuốc chữa trị”.

“Theo tôi, giải pháp căn bản là mở lại eo biển Hormuz. Việc xả kho dự trữ chỉ giúp chúng ta có thêm thời gian, nhưng không phải là lời giải cuối cùng”, ông nhấn mạnh.

Người đứng đầu IEA cũng kêu gọi các Chính phủ tăng cường khả năng chống chịu trước khủng hoảng bằng cách phát triển các nguồn năng lượng thay thế, bao gồm năng lượng hạt nhân, đồng thời thúc đẩy áp dụng công nghệ hiệu quả hơn như xe điện.