15 ngày sau xóa bỏ thuế khoán: Hộ kinh doanh sợ kê khai sai, lo phạt, Cục Thuế nói gì?

Từ 1/1/2026, theo Luật Quản lý thuế, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển từ phương thức thuế khoán sang thuế kê khai. Đáng chú ý, ngưỡng doanh thu chịu thuế nâng lên 500 triệu đồng/năm, tức là doanh thu trên 500 triệu đồng mới phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng.

Hơn nữa, khi thực hiện thuế kê khai, hộ kinh doanh và cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ kê khai, nộp thuế trên phần mềm theo doanh thu thực. Qua đó, hộ kinh doanh sẽ hoạt động chuyên nghiệp và minh bạch hơn.

Tuy nhiên, tính đến nay, sau 15 ngày thực hiện chính sách thuế mới, nhiều hộ kinh doanh vẫn còn lúng túng. Có người dùng sổ tay ghi chép thủ công, có người đăng ký phần mềm bán hàng nhưng mới chỉ dừng ở mức làm quen, chưa khai thác hết tính năng. Khó khăn rõ nhất rơi vào nhóm chủ hộ, tiểu thương lớn tuổi, ít tiếp xúc công nghệ.

Chia sẻ tại hội thảo "Thực hiện thuế kê khai, hộ kinh doanh cần lưu ý gì?" diễn ra chiều 15/1, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế cho hay, thời gian qua, nhiều hộ lo lắng kê khai sai, lo không nắm chắc quy định, lo nộp thuế chưa đúng, lo bị xử phạt vi phạm hành chính, hay liệu cơ quan thuế có dựa vào số liệu kê khai mới để quay lại truy thu, xử phạt những năm trước hay không?

Ông Sơn cho rằng đây đều là những lo lắng rất đời thường. Ngành thuế không coi những lo lắng ấy là "sự ngần ngại thay đổi", mà coi đó là trách nhiệm của ngành thuế phải giải thích rõ hơn, làm tốt hơn và đồng hành sát hơn.

Ngành thuế xác định rõ ngay từ khi triển khai rằng, việc chuyển đổi sang thuế kê khai phải được thực hiện theo một lộ trình đồng hành, hỗ trợ xuyên suốt trước, trong và sau chuyển đổi thì mới thực sự bền vững

Với tư cách đại diện ngành thuế, ông Mai Sơn nhấn mạnh đến những thông điệp trọng tâm, cam kết của ngành thuế để bà con, hộ kinh doanh yên tâm:

Thứ nhất, cơ quan thuế luôn ưu tiên hỗ trợ để bà con làm đúng và hạn chế tối đa sai sót. Ngành thuế hiểu rằng trong giai đoạn đầu, nếu có sai sót thì phần lớn là do bỡ ngỡ, thiếu kinh nghiệm hoặc lỗi kỹ thuật. Vì vậy, giai đoạn này ngành thuế không đặt nặng việc kiểm tra, xử phạt, mà tập trung vào hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ kịp thời để bà con điều chỉnh ngay từ đầu.

Về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính, nội dung mà nhiều bà con hộ kinh doanh đặc biệt quan tâm, ông Mai Sơn khẳng định để bà con yên tâm rằng doanh thu bà con kê khai theo thực tế trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước đây.

Đồng thời các quy định hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa đơn đối với hộ kinh doanh cũng đã được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng và giảm nhẹ đáng kể so với trước đây, phù hợp với quy mô và điều kiện hoạt động của hộ kinh doanh.

Thứ hai, ngành thuế cam kết ban hành và chuẩn hóa đầy đủ căn cứ, hướng dẫn để bà con thực hiện thống nhất, dễ làm, dễ đúng. Đồng thời thông qua hội thảo hôm nay và trong quá trình triển khai, Cục Thuế xin tiếp tục tiếp nhận đầy đủ phản ánh, kiến nghị của bà con để tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền, mục tiêu nhằm nâng cao hơn nữa sự đơn giản, dễ thực hiện; đồng thời xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn chuẩn hóa dành riêng cho hộ kinh doanh.

Thứ ba, ngành thuế tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, đồng thời cung cấp miễn phí các dịch vụ thuế, dịch vụ hỗ trợ điện tử để phục vụ hộ kinh doanh.

Cam kết này được đặt ra với mục tiêu giúp hộ kinh doanh thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử thuận tiện, đơn giản hơn, tối ưu hóa chi phí và giảm gánh nặng khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Trong thời gian tới, Cục Thuế cho biết sẽ nâng cấp hệ thống của cơ quan thuế theo hướng hỗ trợ thông minh và thân thiện hơn: gợi ý thông tin tờ khai điền trước, nhắc hạn kê khai, cảnh báo sớm các sai sót,

Những hỗ trợ này sẽ giúp bà con kịp thời điều chỉnh, hạn chế lỗi kỹ thuật do chưa quen quy định và giảm rủi ro sai sót không đáng có.