16 giờ đàm phán cuối cùng khiến ông Trump quyết định tấn công Iran

Ông Trump phát động chiến tranh với Iran sau khi đàm phán đổ vỡ, Trung Đông rung chuyển vì các đòn không kích quy mô lớn

Trong nhiều tuần trước đó, ông triển khai một lực lượng quân sự khổng lồ tại Trung Đông, gồm các tàu sân bay, tàu khu trục cùng nhiều phi đội tiêm kích F-35 và F-22 được điều động đến các căn cứ của đồng minh trong khu vực. Đây là đợt tăng cường quân sự lớn nhất của Mỹ kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003, chiến dịch từng lật đổ Saddam Hussein.

Mục tiêu của ông Trump là buộc giới lãnh đạo Iran phải nhượng bộ những vấn đề mà Tehran đã kháng cự suốt nhiều thập kỷ, bao gồm từ bỏ chương trình hạt nhân, chấm dứt phát triển tên lửa tầm xa và ngừng hỗ trợ các lực lượng vũ trang ủy nhiệm. Dù ông nhiều lần khẳng định ưu tiên giải pháp ngoại giao, việc điều động quân đội vẫn tiếp diễn, cho thấy Washington chuẩn bị sẵn phương án quân sự.

Ngay cả khi các đặc phái viên Mỹ, Jared Kushner và Steve Witkoff, chuẩn bị đến Geneva để gặp phía Iran, cán cân đã dần nghiêng về phía xung đột.

16 giờ đàm phán cuối cùng

Theo các quan chức Mỹ và nguồn tin nắm rõ diễn biến, ông Trump đã cảnh báo trong Thông điệp Liên bang rằng Iran đang “theo đuổi trở lại các tham vọng đen tối” nhằm khôi phục chương trình hạt nhân sau các cuộc tấn công nghiêm trọng của Mỹ và Israel năm trước.

“Họ muốn đạt thỏa thuận, nhưng chúng tôi chưa nghe được những lời then chốt: ‘Chúng tôi sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân’,” ông Trump tuyên bố.

Ngoại trưởng Marco Rubio sau đó đã họp kín với lãnh đạo Quốc hội để báo cáo tình hình đàm phán. Tuy nhiên, thời gian không còn nhiều.

Trong nội bộ chính quyền Mỹ, các đánh giá tình báo không đồng nhất. Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ cho rằng tiến độ hạt nhân của Iran vẫn bị hạn chế, trong khi phía Israel cảnh báo mối đe dọa cấp bách hơn nhiều. Một số quan chức Mỹ thậm chí cảnh báo nhóm đàm phán không nên phụ thuộc quá nhiều vào kết luận của Israel.

Các cuộc đàm phán kéo dài 16 giờ tại Geneva không đạt đột phá, dù hai bên vẫn duy trì liên lạc trong ngày. Iran tin rằng tiến triển đã đạt được, nhưng phía Mỹ kết luận mọi lựa chọn ngoại giao đã cạn kiệt.

Theo đánh giá của Washington, quan điểm của Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei không cho phép dung hòa với tầm nhìn của ông Trump về Trung Đông.

Sau cuộc họp, các nhà đàm phán Mỹ quay về Washington, dù vẫn có kế hoạch tiếp tục đối thoại trong tuần tiếp theo. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi, người làm trung gian, tin rằng chiến tranh sắp xảy ra và lập tức bay đến Washington để gặp Phó Tổng thống JD Vance nhằm tìm cách ngăn chặn leo thang.

Động thái này khiến các cố vấn “diều hâu” trong chính quyền Trump tức giận, coi đó là sự can thiệp từ bên ngoài vào quá trình ra quyết định của tổng thống.

“Không hài lòng” và quyết định cuối cùng

Cùng thời điểm, ông Trump tới Texas để tham gia các hoạt động chính trị trong nước. Tuy nhiên, ông tỏ rõ sự thất vọng về tiến trình đàm phán.

Các quan chức báo cáo rằng dù có thể đạt được một thỏa thuận ngắn hạn, nhưng nó không giải quyết được vấn đề cốt lõi như chương trình tên lửa của Iran.

Tại một cuộc vận động, Trump nói ông “không hài lòng” với tình hình đàm phán.

Bề ngoài, ông vẫn giữ phong thái thoải mái, thậm chí đùa giỡn với người ủng hộ tại một cửa hàng thức ăn nhanh ở Texas. Nhưng thực tế, quyết định đã được đưa ra.

Ông Trump rời Texas, trở về khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida. Trong khi đó, Ngoại trưởng Rubio cảnh báo các nghị sĩ cấp cao rằng hành động quân sự chống Iran có khả năng xảy ra.

Ông Trump tuyên bố tấn công, chiến tranh bùng nổ

Trong một video công bố lúc nửa đêm, Trump thông báo Mỹ đã phát động cuộc tấn công vào Iran và kêu gọi người dân Iran lật đổ chính quyền mà ông cáo buộc là “gieo rắc khủng bố”.

“Không tổng thống nào sẵn sàng làm điều tôi đang làm tối nay”, Trump nói.

Ngay sau đó, các vụ nổ xảy ra trên khắp Iran khi Mỹ và Israel tiến hành hàng trăm cuộc không kích phối hợp. Tehran đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa vào Israel và các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Hệ thống phòng không hoạt động tại Riyadh, Doha và Abu Dhabi khi người dân nghe thấy tiếng nổ và mảnh vỡ rơi xuống. Một căn cứ có liên hệ với Mỹ tại Bahrain bị tấn công. Tại Abu Dhabi, ít nhất một người thiệt mạng do mảnh vỡ từ tên lửa bị đánh chặn.

Iran phản công, lãnh tụ tối cao thiệt mạng

Trong giai đoạn đầu, chiến dịch của Mỹ và Israel đạt ưu thế lớn. Ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng. Iran sau đó xác nhận thông tin này.

Nhiều quan chức cấp cao khác của Iran, gồm bộ trưởng quốc phòng và chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cũng được cho là đã bị tiêu diệt.

Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các cuộc chiến Iraq và Afghanistan cho thấy lợi thế ban đầu không quyết định kết cục cuối cùng.

Hiện tại, ông Trump chủ yếu dựa vào không kích và kêu gọi người dân Iran nổi dậy chống chính quyền.

Ông tuyên bố sẽ tiếp tục các đợt “oanh tạc mạnh và chính xác” liên tục “trong tuần này hoặc lâu hơn nếu cần thiết”.

Canh bạc lớn nhất của ông Trump

Đây là chiến dịch quân sự lớn thứ hai ông Trump phát động kể từ đầu năm, sau khi nhanh chóng lật đổ lãnh đạo Venezuela.

Động thái này đánh dấu bước ngoặt lớn đối với một chính trị gia từng nổi lên với cam kết chấm dứt các cuộc chiến kéo dài của Mỹ. Giờ đây, ông Trump đã chọn phát động một cuộc chiến mới, với những hệ quả có thể kéo dài nhiều năm.

Tuy nhiên, Nhà Trắng cho thấy tổng thống không tỏ ra lo lắng. Phát ngôn viên Karoline Leavitt cho biết Trump vẫn giữ nguyên lịch trình, bao gồm tham dự sự kiện gây quỹ cho đảng Cộng hòa tại Mar-a-Lago.

"Điều này giờ đây quan trọng hơn bao giờ hết", bà nói.