22 tỷ USD bốc hơi, khởi tố nhà sáng lập startup công nghệ từng đắt giá nhất thế giới

Theo những người am hiểu vụ việc, ông Byju Raveendran - nhà sáng lập của công ty công nghệ giáo dục Ấn Độ hiện đã sụp đổ Byju’s vừa bị một tòa án Singapore tuyên án 6 tháng tù giam vì tội khinh thường tòa án.

Bị cáo 46 tuổi này bị yêu cầu chấp hành án tù sau khi tòa cho rằng ông đã không tuân thủ nhiều lệnh liên quan đến tài sản của mình kể từ tháng 4 năm 2024. Đây là lần đầu tiên một Thẩm phán ra lệnh bỏ tù vị doanh nhân từng rất thành công này, người đã sáng lập một trong những công ty khởi nghiệp (startup) công nghệ nổi bật nhất Ấn Độ trước khi doanh nghiệp lao dốc sau giai đoạn hậu Covid-19.

Ông Byju Raveendran được yêu cầu ra trình diện cơ quan chức năng, nộp chi phí 90.000 đô la Singapore (khoảng 70.511 USD, tức gần 1,86 tỷ đồng) và cung cấp các tài liệu chứng minh quyền sở hữu hợp pháp của mình đối với Beeaar Investco – một pháp nhân nắm giữ cổ phần trong một công ty liên quan.

Nguy cơ ngồi tù là đòn giáng mới nhất vào nhà sáng lập Byju’s, người đang phải đối mặt với các khiếu nại từ các nhà đầu tư nước ngoài trên khắp thế giới, bao gồm cả ở Mỹ, nơi các chủ nợ đang đấu tranh để đòi lại các khoản lỗ từ khoản vay 1,2 tỷ USD (1,53 tỷ đô la Singapore) đã trở thành nợ xấu.

Theo hãng tin ANI, phản ứng trước phán quyết từ tòa án Singapore phạt mình 6 tháng tù giam cùng khoản chi phí 90.000 đô la Singapore, ông Byju Raveendran khẳng định rằng các thông tin báo chí đã tạo ra một ấn tượng sai lệch.

Vị doanh nhân sinh năm 1980 cho biết các chủ nợ, bao gồm GLAS Trust và QIA, cùng các bên liên quan khác vẫn đang trong quá trình thảo luận với các nhà sáng lập và các bên liên quan. Ông Raveendran nói thêm rằng một thỏa thuận về mặt nguyên tắc đã được thông qua, hiện chỉ còn một vài vấn đề nhỏ tồn đọng cần được hoàn tất giữa một số bên nhất định và ông không có vai trò gì trong những vấn đề còn lại đó.

“Tôi rất thất vọng vì vụ việc tại tòa án Singapore gần đây đã bị đẩy đi xa và bị báo cáo theo cách tạo ra ấn tượng sai lệch về tôi, đặc biệt là vào thời điểm mà tất cả các bên chủ chốt gần như đã kết thúc các cuộc thảo luận để đi đến thỏa thuận.

Là một phần của các cuộc thảo luận này, các bên cũng đã công nhận rằng không có hành vi sai trái nào từ phía tôi hay từ phía các nhà sáng lập khác. Chính vì vậy, thật vô cùng đáng tiếc khi vụ việc này lại bị lợi dụng để tạo ra một câu chuyện công luận trái ngược vào giai đoạn nhạy cảm này”, ông Raveendran cho biết trong một tuyên bố.

Ông nói thêm: “Một điều quan trọng cần làm rõ là tôi đã không chủ động tranh tụng trong nhiều vụ kiện tại tòa án những tháng gần đây, chính vì các bên đang nỗ lực hướng tới một thỏa thuận toàn diện. Tôi chọn giải pháp hòa giải thay vì đối đầu. Trong bối cảnh đó, quyết định tiếp tục gây sức ép của QIA đối với vụ việc này dường như là một chiêu trò áp lực không cần thiết tại một thời điểm nhạy cảm của quá trình hòa giải”. Hiện chưa rõ Byju Raveendran đang ở Singapore hay ở nơi khác.

Trong khi đó, ông Clarence Lun, luật sư của Byju’s cho biết trong một tuyên bố: “Chúng tôi hiện đang cân nhắc việc kháng cáo quyết định của tòa án và nộp đơn xin hoãn thi hành lệnh bắt giam”.

Byju's (được viết cách điệu là BYJU'S) từng là một công ty công nghệ giáo dục đa quốc gia của Ấn Độ, có trụ sở chính tại thành phố Bengaluru. Công ty này được thành lập vào năm 2011 bởi ông Byju Raveendran và vợ mình, Divya Gokulnath.

Ở thời kỳ đỉnh cao vào năm 2022, đây là công ty khởi nghiệp công nghệ giáo dục (edtech startup) có giá trị nhất thế giới, với mức định giá lên tới 22 tỷ USD (579.194 tỷ đồng). Tuy nhiên, đến tháng 10 năm 2024, nhiều báo cáo truyền thông chỉ ra rằng giá trị định giá của công ty trên thực tế đã giảm về gần bằng 0. Tính đến tháng 4 năm 2023, Byju's từng tuyên bố có hơn 150 triệu học sinh đăng ký tài khoản.

Vào năm 2024, công ty này phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về mặt tài chính và vận hành, dẫn đến việc phải sa thải khoảng 500 nhân viên, chủ yếu thuộc các bộ phận bán hàng (sales) và tiếp thị (marketing).

Tính đến năm 2025, Byju’s đang trong quá trình xử lý phá sản tại Ấn Độ.

Việc Byju Raveendran sáng lập công ty công nghệ giáo dục Think & Learn – được biết đến nhiều hơn với tên Byju’s – đã giúp ông trở thành tỷ phú, biến vị doanh nhân kiêm nhà giáo dục này thành một trong những câu chuyện thành công tiêu biểu trong làn sóng startup Ấn Độ thu hút vốn từ các nhà đầu tư toàn cầu.

Hiện tại, ông đang bị một công ty con của quỹ tài sản chủ quyền Qatar Investment Authority (QIA) khởi kiện tại hệ thống tòa án Singapore. Quỹ này từng tham gia vào một vòng gọi vốn của Byju’s vào thời điểm công ty đang cắt giảm việc làm và sa thải nhân viên.

Qatar Holdings được đại diện bởi hãng luật Drew & Napier trong vụ việc kể trên, trong khi Byju’s Investments được đại diện bởi Fervent Chambers.

Một người phát ngôn của QIA cho biết trong một tuyên bố rằng quỹ sẽ tiếp tục đòi lại các khoản nợ và thu hồi tài sản theo phán quyết có lợi cho mình. Quỹ cũng bác bỏ lập luận từ phía Byju’s cho rằng lệnh phạt tù vì tội khinh thường tòa án là một “chiêu trò gây áp lực” nhằm ép buộc đạt được thỏa thuận. Người phát ngôn nói thêm rằng, mặc dù QIA (không giống như Byju’s) có ý định tôn trọng tính bảo mật của các cuộc thảo luận, nhưng hiện tại có vẻ như không thể đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.

Theo The Straits Times/ANI