23.000 thủy thủ mắc kẹt, chiến sự 'căng như dây đàn': Ông Trump bất ngờ tạm dừng chiến dịch ở Hormuz

Tổng thống Donald Trump mới đây cho biết ông sẽ tạm dừng “Dự án Tự do” (Project Freedom) - chiến dịch của quân đội Mỹ nhằm hộ tống các tàu thương mại rời khỏi eo biển Hormuz - chỉ một ngày sau khi chiến dịch này được triển khai.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nói quyết định này một phần dựa trên “thực tế rằng đã đạt được những tiến triển lớn hướng tới một Thỏa thuận Hoàn chỉnh và Cuối cùng” với Iran.

“Dự án Tự do sẽ được tạm dừng trong một khoảng thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận đó có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, ông Trump viết.

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng điểm sau tuyên bố của ông Trump, làm dấy lên hy vọng về một thỏa thuận hòa bình có thể chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran, đồng thời mở lại tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, quyết định này cũng đánh dấu một sự đảo chiều đáng chú ý của chính quyền Trump, khi chỉ vài giờ trước đó, Nhà Trắng còn mô tả Dự án Tự do là vấn đề “sống còn” đối với hàng nghìn thủy thủ dân sự đang mắc kẹt trong khu vực.

Chính quyền của Mỹ cho biết gần 23.000 thủy thủ trên các tàu thuộc 87 quốc gia đã bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư do việc Iran trên thực tế phong tỏa eo biển Hormuz.

Phát biểu tại Nhà Trắng, Ngoại trưởng Marco Rubio nói: “Các quốc gia trên khắp thế giới, mà phần lớn thậm chí không tham gia bất kỳ hoạt động quân sự nào, hiện đang đối mặt với nguy cơ không chỉ mất hàng hóa mà còn cả sinh mạng công dân của họ vì cuộc phong tỏa này”, ông Rubio nói.

“Họ trở thành mục tiêu dễ bị tấn công. Họ bị cô lập, thiếu lương thực, dễ tổn thương và ít nhất 10 thủy thủ đã thiệt mạng do hậu quả của lệnh phong tỏa từ Iran”, ông nhấn mạnh.

Ông Trump lần đầu công bố Dự án Tự do vào tối Chủ nhật (ngày 3/5), khẳng định Mỹ đã cam kết với các quốc gia có tàu bị mắc kẹt vì xung đột rằng Washington sẽ “hướng dẫn các con tàu rời khỏi những tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn”.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó cho biết quân đội sẽ triển khai “tàu khu trục tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên biển và trên bộ, các nền tảng không người lái đa nhiệm cùng 15.000 binh sĩ” để hỗ trợ chiến dịch.

Tuy nhiên, các chuyên gia quốc phòng và địa chính trị trả lời CNBC trước đó trong ngày tỏ ra hoài nghi về khả năng Dự án Tự do đạt được mục tiêu đề ra.

Trong khi đó, Iran phản ứng trước các động thái quân sự của Mỹ bằng lập trường cứng rắn hơn, làm gia tăng sức ép lên thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh giữa hai bên.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết nước này đã bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái xuất phát từ Iran, khiến ba người bị thương.

Cùng ngày, Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, nói với báo giới rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã “phóng nhiều tên lửa hành trình, máy bay không người lái và điều tàu cỡ nhỏ nhằm vào các tàu mà chúng tôi đang bảo vệ”.

Một tàu do Hàn Quốc vận hành tại eo biển Hormuz cũng bốc cháy hôm 4/5. Sau đó, ông Trump cáo buộc Iran đứng sau vụ tấn công này.

Trong bài đăng thông báo về Dự án Tự do, ông Trump dường như cũng thừa nhận rằng chiến dịch quân sự này có thể ảnh hưởng tới các nỗ lực ngoại giao với Tehran.

“Tôi hoàn toàn nhận thức được rằng các đại diện của tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Iran và những cuộc thảo luận đó có thể dẫn đến điều rất tích cực cho tất cả các bên”, ông viết.

“Việc di chuyển tàu thuyền đơn thuần nhằm giải cứu những con người, doanh nghiệp và quốc gia hoàn toàn vô tội - họ là nạn nhân của hoàn cảnh”.