30 loại thuốc điều trị ung thư đắt tiền sắp được BHYT chi trả

Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo sửa đổi Thông tư 20/2022/TT-BYT, trong đó đề xuất bổ sung 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm vào danh mục thuốc được quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán. Đây là bước cập nhật quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong điều trị, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), thuốc hiện vẫn là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT, dù xu hướng này đang giảm dần qua các năm. Cụ thể, năm 2022, chi phí thuốc đạt 40.010 tỷ đồng, chiếm 33,41% tổng chi; sang năm 2023, con số này tăng lên 45.841 tỷ đồng, tương đương 32,82%; đến năm 2024, mức chi tiếp tục tăng lên 50.784 tỷ đồng nhưng tỷ trọng giảm còn 31,22%.

Thực tế trên cho thấy yêu cầu cấp thiết phải sử dụng và thanh toán thuốc một cách hợp lý, nhằm bảo đảm an toàn cho quỹ BHYT và góp phần giảm chi phí trực tiếp cho người dân. Trong 84 thuốc dự kiến được bổ sung, có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7%.

Các chuyên gia y tế nhận định, đây là nhóm thuốc mang lại hiệu quả chẩn trị vượt trội nhưng đi kèm chi phí rất cao. Dữ liệu niêm yết từ cơ sở y tế độc lập Drugs.com cùng báo cáo của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) cho thấy, nhiều liệu pháp miễn dịch tiên tiến có chi phí từ 14.000 đến 16.000 USD mỗi tháng. Thuốc điều trị đích trong ung thư phổi có giá khoảng 18.000 USD mỗi tháng, trong khi các siêu kháng thể dẫn đường có thể tiêu tốn tới 170.000 USD cho một năm điều trị.

Tại Việt Nam, dù các cơ quan chức năng liên tục đàm phán giá và doanh nghiệp dược triển khai nhiều chương trình hỗ trợ, người bệnh vẫn phải tự chi trả từ 40 triệu đến hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí có trường hợp lên tới hàng tỷ đồng cho một liệu trình hoàn chỉnh. Việc đưa các thuốc này vào danh mục BHYT thanh toán, với mức đồng chi trả dự kiến 30% hoặc 50% thay vì 100%, được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị cho nhiều bệnh nhân ung thư.

Đợt cập nhật lần này hướng tới tăng lựa chọn các phác đồ điều trị tiên tiến, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người bệnh. Hiện nhóm thuốc ung thư và điều hòa miễn dịch đã có 81 thuốc thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT. Tuy nhiên, số lượng thuốc mới được cấp phép lưu hành ngày càng tăng, đòi hỏi danh mục cần được bổ sung kịp thời để đáp ứng nhu cầu điều trị đa dạng.

Bên cạnh nhóm thuốc ung thư, dự thảo còn đề xuất bổ sung 24 thuốc điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, hô hấp, tâm thần và tiết niệu; cùng 18 thuốc điều trị bệnh hiếm, trong đó có 14 thuốc ung thư. Đồng thời, 52 thuốc trong danh mục hiện hành sẽ được xem xét điều chỉnh điều kiện và tỷ lệ thanh toán, với nhiều thuốc được mở rộng phạm vi chi trả. Danh mục thuốc sử dụng tại trạm y tế xã cũng được mở rộng, phù hợp với định hướng nâng cao chất lượng y tế cơ sở theo Nghị quyết 72-NQ/TW.

Đại diện Vụ Bảo hiểm y tế cho biết, đây là lần cập nhật danh mục thuốc có quy mô lớn nhất trong vòng 8 năm qua. Toàn bộ quá trình rà soát được triển khai chặt chẽ, bảo đảm tính khoa học, minh bạch, đặt ưu tiên cao nhất cho an toàn và hiệu quả điều trị. Việc lựa chọn và thanh toán thuốc hợp lý không chỉ giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn góp phần sử dụng hiệu quả quỹ BHYT, qua đó giảm gánh nặng chi phí cho người dân.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục thành lập các hội đồng chuyên môn theo từng nhóm thuốc để đánh giá cụ thể việc bổ sung cũng như điều chỉnh điều kiện và tỷ lệ thanh toán. Dự kiến, thông tư sửa đổi sẽ được ban hành và có hiệu lực trong năm 2026.