4 năm nữa, Việt Nam sẽ có bao nhiêu thành phố trực thuộc Trung ương, đô thị loại I?

Hiện cả nước có 7 thành phố trực thuộc Trung ương, gồm 2 đô thị đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, cùng 5 đô thị loại I là Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Huế và Đồng Nai.

Ngày 1/6/2026, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 836/QĐ-BXD năm 2026 phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch, bổ sung thêm 4 địa phương được định hướng trở thành đô thị loại I gồm Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Khánh Hòa, nâng tổng số đô thị loại đặc biệt và loại I của Việt Nam lên 11 vào năm 2030.

Việc xem xét bổ sung các tỉnh khác sẽ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, tiêu chí theo định hướng của cấp có thẩm quyền và quy định pháp luật liên quan.

Đáng chú ý, cả 4 địa phương này trước đó đều đã được định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đến năm 2030 theo Quyết định 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024. Riêng Quảng Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương đồng ý chủ trương tại Kết luận 20-KL/TW ngày 7/4/2026 và dự kiến trở thành thành phố trực thuộc Trung ương ngay trong năm 2026.

Theo quy định hiện hành, một trong những điều kiện tiên quyết để một địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là đạt tiêu chí đô thị loại I. Vì vậy, nếu Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Khánh Hòa hoàn thành các mục tiêu đề ra, Việt Nam sẽ có tổng cộng 11 thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Quảng Ninh dự kiến trở thành thành phố trực thuộc Trung ương ngay trong năm 2026

Ngày 7/4/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Kết luận 20-KL/TW về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh.

Theo kết luận, Trung ương đồng ý chủ trương xây dựng thành phố Quảng Ninh theo hướng đô thị xanh, văn minh, hiện đại và giàu bản sắc; đồng thời giao Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các ban, bộ, ngành và cơ quan liên quan phối hợp với tỉnh Quảng Ninh hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định để báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trình Quốc hội xem xét, quyết định trong năm 2026.

Từ lâu, Quảng Ninh được ví như "Việt Nam thu nhỏ" khi hội tụ đầy đủ các dạng địa hình từ vùng núi, trung du, đồng bằng ven biển đến biển và hải đảo. Dù không thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính trong năm 2025, địa phương này vẫn duy trì vị thế là một trong những trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước.

GRDP năm 2025 của Quảng Ninh đạt hơn 368.000 tỷ đồng, xếp thứ 7 toàn quốc. Với dân số gần 1,5 triệu người, tỉnh hiện có GRDP bình quân đầu người cao nhất cả nước, đạt hơn 10.400 USD/người trong năm 2025.

Sở hữu vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng và kinh tế, cùng thế mạnh về công nghiệp khai khoáng, đặc biệt là than, và tiềm năng du lịch với Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới, Quảng Ninh được đánh giá có đầy đủ điều kiện để trở thành cực tăng trưởng kinh tế toàn diện của khu vực phía Bắc và giữ vai trò hạt nhân trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Bắc Ninh, Ninh Bình và Khánh Hòa hướng tới mục tiêu trước năm 2030

Theo Quyết định 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024, Bắc Ninh được định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn 2027-2030.

Là địa phương nổi tiếng với Dân ca Quan họ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và cũng là "nhân vật chính" của ca khúc "Bắc Bling" gây tiếng vang đầu năm 2025, Bắc Ninh sau sáp nhập với tỉnh Bắc Giang (cũ) không còn là tỉnh có diện tích nhỏ nhất cả nước. Địa phương hiện có diện tích hơn 4.700 km2 và dân số hơn 3,6 triệu người.

Sau sáp nhập, quy mô kinh tế của Bắc Ninh tăng mạnh, từ vị trí thứ 9 lên thứ 5 cả nước với tổng GRDP hơn 522.000 tỷ đồng. Nếu chỉ tính riêng các tỉnh, Bắc Ninh hiện là địa phương có quy mô kinh tế đứng đầu cả nước. Với lợi thế về kinh tế cùng nền tảng di sản văn hóa, Đảng bộ UBND tỉnh Bắc Ninh đặt mục tiêu đưa địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Cũng trong giai đoạn 2027-2030, Ninh Bình được định hướng cơ bản đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương.

Sau hợp nhất, Ninh Bình mới kế thừa toàn bộ giá trị kinh tế, văn hóa và xã hội của ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình trước đây, trở thành cửa ngõ quan trọng phía nam Đồng bằng Bắc Bộ. Quy mô kinh tế của tỉnh đạt hơn 342.000 tỷ đồng, xếp thứ 10 cả nước sau sáp nhập.

Các lĩnh vực thế mạnh của Ninh Bình gồm du lịch, thương mại và các ngành công nghiệp ô tô, cơ khí, dệt may. Đồng thời, tỉnh chú trọng phát triển công nghiệp văn hóa khi sở hữu nền tảng là vùng đất Cố đô với hàng nghìn di sản phi vật thể từ tín ngưỡng, tôn giáo, phong tục, lễ hội đến nghệ thuật trình diễn dân gian. Trên cơ sở nền tảng di sản và tiềm năng phát triển kinh tế, Thủ tướng đã phê duyệt định hướng để Ninh Bình cơ bản đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Đối với Khánh Hòa, địa phương cũng được định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn 2027-2030.

Sau khi hợp nhất với tỉnh Ninh Thuận (cũ), Khánh Hòa sở hữu đường bờ biển dài gần 500 km - dài nhất Việt Nam. Đây cũng là một trong những đường bờ biển đẹp nhất cả nước với nhiều vịnh nổi tiếng như Nha Trang, Vân Phong, Nha Phu, Cam Ranh và Vĩnh Hy, góp phần đưa Khánh Hòa trở thành một trong những thủ phủ du lịch của quốc gia.

Sau sáp nhập, GRDP của Khánh Hòa đạt hơn 200.000 tỷ đồng, xếp thứ 21 trong số 34 tỉnh, thành. Tỉnh còn có Khu kinh tế Vân Phong, được Thủ tướng phê duyệt là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, giữ vai trò đầu tàu thu hút đầu tư và là động lực phát triển kinh tế của khu vực cũng như cả nước. Theo định hướng đến năm 2030, Khánh Hòa sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là trung tâm dịch vụ và du lịch biển quốc tế.

Điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, thành phố trực thuộc Trung ương phải đáp ứng nhiều tiêu chí về diện tích, dân số, phát triển kinh tế - xã hội và đô thị.

Về quy mô, địa phương phải có diện tích từ 2.500 km2 trở lên và dân số từ 2,5 triệu người trở lên. Đối với đơn vị hành chính đô thị ở miền núi, có đường biên giới quốc gia trên đất liền hoặc có các yếu tố đặc thù, tiêu chuẩn dân số bằng 50% mức quy định.

Về kinh tế - xã hội, địa phương phải thuộc nhóm không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 80% trở lên; thu nhập bình quân đầu người trong 3 năm gần nhất cao hơn mức bình quân cả nước; tốc độ tăng trưởng GRDP trong 3 năm gần nhất đạt hoặc vượt tốc độ tăng GDP của cả nước; đồng thời tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều thấp hơn mức bình quân cả nước trong cùng giai đoạn.

Bên cạnh đó, địa phương phải có tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã từ 30% trở lên, tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 45% trở lên; được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp cấp quốc gia hoặc cấp vùng về kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, đào tạo, du lịch, y tế, khoa học và công nghệ, đầu mối giao thông, giao lưu trong nước và quốc tế, có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng hoặc cả nước. Đồng thời, địa phương phải được công nhận là đô thị loại I.