40.000 nhân viên Samsung xuống đường biểu tình, dọa đình công

Samsung Electronics đang đối mặt nguy cơ xảy ra cuộc đình công thứ hai trong lịch sử, khi công đoàn và ban lãnh đạo chưa tìm được tiếng nói chung về yêu cầu gỡ bỏ trần tiền thưởng trong bối cảnh lợi nhuận bán dẫn tăng mạnh nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong quá trình đàm phán, Samsung đã đề xuất tăng lương cơ bản 6,2% – cao hơn mức trung bình 4,8% của ba năm gần đây và gấp khoảng ba lần tỷ lệ lạm phát dự kiến 2,2% của Hàn Quốc trong năm nay.

“Mức đề xuất là chưa từng có tiền lệ nhưng hai bên vẫn không thể đạt được thỏa thuận”, một nguồn tin từ Samsung cho biết.

Theo phương án đưa ra, nếu mảng bán dẫn của Samsung dẫn đầu về hiệu suất trong nước, người lao động có thể nhận khoản thưởng vượt mức trần trước đây vốn chỉ bằng một nửa lương năm. Ngoài ra, mỗi nhân viên còn được cấp 20 cổ phiếu Samsung, cùng các phúc lợi như trợ cấp thai sản, tăng hỗ trợ vay mua nhà và mở rộng thời gian nghỉ phép.

Tuy nhiên, công đoàn vẫn không chấp nhận. Hôm thứ Năm (23/4), khoảng 40.000 người đã tham gia biểu tình tại Pyeongtaek – thành phố miền Trung Hàn Quốc, nơi đặt cơ sở sản xuất chip lớn nhất của Samsung.

Công đoàn cảnh báo nếu không gỡ bỏ trần thưởng theo hiệu suất, người lao động sẽ tiến hành đình công vào ngày 21/5. Nếu xảy ra, đây sẽ là cuộc đình công thứ hai trong lịch sử công ty, sau lần đầu vào năm 2024.

Nguyên nhân sâu xa của bất đồng bắt nguồn từ chính sách đãi ngộ tại đối thủ SK Hynix. Năm ngoái, công đoàn SK Hynix đề xuất bỏ trần thưởng và đã được chấp thuận. Điều này kéo theo làn sóng nhân sự, đặc biệt là lao động trẻ, chuyển sang SK hoặc gia nhập công đoàn Samsung để tham gia đàm phán tiền lương.

Căng thẳng không chỉ giới hạn giữa doanh nghiệp và người lao động. Một số nhà đầu tư cá nhân nắm giữ cổ phiếu Samsung cũng đã có mặt tại cuộc biểu tình để phản đối yêu cầu của công đoàn.

Họ cho rằng nếu các đề xuất được chấp thuận, tổng chi phí đãi ngộ có thể lên tới khoảng 40.000 tỷ won (27 tỷ USD), cao hơn đáng kể so với 11.000 tỷ won cổ tức chi trả cho cổ đông năm 2025.

“Cổ đông mới là chủ sở hữu công ty, không phải nhân viên”, một người phản đối phát biểu.

Theo ước tính của KB Securities, một cuộc đình công có thể làm gián đoạn khoảng 3% nguồn cung chip nhớ toàn cầu. Ngay trong ngày thứ Sáu (24/4), cổ phiếu Samsung đã giảm 2% trên thị trường nội địa.

Tình trạng thiếu hụt sâu hơn trong lĩnh vực bán dẫn có thể gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế xuất khẩu của Hàn Quốc. Đồng thời, làn sóng bất mãn trong xã hội cũng gia tăng trước hiện tượng “chipflation” – thuật ngữ chỉ việc giá bán dẫn tăng kéo theo chi phí máy tính cá nhân và điện thoại thông minh leo thang.

Dù cả Samsung và SK Hynix đều đang hưởng lợi nhuận kỷ lục từ AI, khoảng cách thu nhập ngày càng lớn giữa các tập đoàn lớn và doanh nghiệp nhỏ đang làm dấy lên nhiều tranh cãi trong dư luận.