5 cung đèo 'hình ngựa' hiểm trở bậc nhất Việt Nam, thách thức phượt thủ

Mỗi độ xuân về, khi tiết trời còn vương chút se lạnh và hoa rừng bắt đầu bung nở, du xuân không còn gói gọn trong những chuyến đi lễ chùa hay dạo phố đông đúc. Ngày càng nhiều người lựa chọn tìm đến các cung đèo miền núi để cảm nhận một mùa xuân khoáng đạt, yên bình và hùng vĩ hơn.

Hành trình lên đèo vì thế không chỉ đơn thuần là ngắm cảnh, mà còn là trải nghiệm chinh phục, thử thách tay lái và bản thân giữa thiên nhiên rộng lớn. Việt Nam từ lâu đã làm say lòng dân mê xê dịch bởi những con đèo uốn lượn giữa trùng điệp núi rừng.

Đặc biệt, có những cung đèo mang hình dáng hoặc gắn với hình tượng “ngựa” trong tên gọi, vừa gợi nét hoang dã, vừa ẩn chứa sự hiểm trở đầy kịch tính. Từ miền đá xám Hà Giang (cũ) đến non cao Cao Bằng hay dải duyên hải Nam Trung Bộ, mỗi cung đèo đều chất chứa một câu chuyện riêng về cảnh sắc, lịch sử và dấu ấn con người.

Đèo Mã Pì Lèng

Được xếp vào “tứ đại đỉnh đèo” của miền Bắc, Đèo Mã Pì Lèng từ lâu đã trở thành biểu tượng của dân phượt. Tên gọi “Mã Pì Lèng” theo tiếng địa phương có nghĩa là “sống mũi ngựa”, nhưng còn hàm ý chỉ một con đèo hiểm trở đến mức ngựa đi qua cũng phải bạt vía lạc hơi.

Con đèo dài khoảng 20km, nối Mèo Vạc với Đồng Văn (Tuyên Quang), treo mình giữa tầng tầng lớp lớp núi đá tai mèo xám chì. Công trình được xây dựng từ những năm 1960, phần lớn do đồng bào H’Mông thi công. Khi ấy, để mở đường giữa vách đá dựng đứng, nhiều người phải đu dây treo mình giữa lưng chừng núi suốt gần một năm trời.

Ngày nay, đứng trên đỉnh Mã Pì Lèng, du khách có thể thu trọn vào tầm mắt hẻm vực sông Nho Quế xanh ngọc uốn lượn phía dưới. Cảnh quan hùng vĩ, địa chất độc đáo khiến khu vực này được công nhận là di tích danh lam thắng cảnh quốc gia. Nhưng vẻ đẹp ấy luôn song hành cùng thử thách: những khúc cua tay áo, mặt đường hẹp và độ cao chóng mặt đủ khiến bất kỳ tay lái nào cũng phải tập trung cao độ.

Đèo Mã Phục

Nếu Mã Pì Lèng gây ấn tượng bởi độ cao và sự hiểm trở thì Đèo Mã Phục ở Cao Bằng lại hấp dẫn bởi hình thế đặc biệt. Hai khối đá vôi lớn dựng đứng hai bên quốc lộ chầu vào nhau như hai con ngựa nằm phủ phục, đó chính là nguồn gốc tên gọi của con đèo này.

Đèo cao khoảng 620m, phải vượt qua bảy vòng dốc mới chạm tới đỉnh. So với nhiều đèo khác ở miền núi phía Bắc, Mã Phục không quá hiểm hóc, nhưng cảnh sắc lại đậm chất miền biên viễn. Những dãy núi đá vôi thâm thấp nối tiếp nhau, cánh đồng hoa tam giác mạch tím hồng vào mùa thu hay ruộng ngô xanh rì khi hè đến tạo nên khung cảnh bình yên mà quyến rũ.

Từ Mã Phục, du khách có thể tỏa đi nhiều hướng quan trọng của tỉnh Cao Bằng: về Trùng Khánh, thác Bản Giốc hay các cửa khẩu biên giới. Vì thế, con đèo không chỉ mang giá trị cảnh quan mà còn giữ vai trò giao thông chiến lược.

Đèo Mã Quỷnh

Tiếp nối Mã Phục là Đèo Mã Quỷnh. Nơi đây sở hữu địa hình uốn lượn mềm mại theo sườn núi. Nhìn từ trên cao, con đèo được ví như hình trái tim ôm trọn núi sông Cao Bằng.

Một bên là vách núi đá, bên kia là vực sâu thấp thoáng mái nhà sàn của đồng bào Tày, Mã Quỷnh mang đến cảm giác vừa hùng vĩ vừa nên thơ. Đến đây, du khách không chỉ chinh phục cung đường quanh co mà còn có cơ hội hòa mình vào không khí miền cao: dạo bước trên ruộng ngô, thưởng thức đặc sản bản địa và nhấp chén rượu lá rừng ấm nồng.

Dù không nổi tiếng rộng rãi như Mã Pì Lèng, Mã Quỷnh vẫn là điểm dừng chân đáng giá cho những ai yêu thích vẻ đẹp nguyên sơ và muốn tìm cảm giác chinh phục.

Đèo Cổ Mã

Rời miền núi phía Bắc, hành trình “đèo hình ngựa” đưa du khách về miền duyên hải Nam Trung Bộ với Đèo Cổ Mã (tên chữ là Mã Cảnh), thuộc xã Đại Lãnh, tỉnh Khánh Hòa.

Khác với những cung đèo cao và dài ở phía Bắc, Cổ Mã thấp và ngắn hơn, nhưng vẫn tiềm ẩn sự nguy hiểm bởi những khúc cua gấp. Tên gọi “Cổ Mã” xuất phát từ hình thế núi nhìn từ biển giống như cổ con ngựa. Trên đèo, một bên là núi, một bên là biển mênh mông xanh thẳm, tạo nên khung cảnh đối lập đầy ấn tượng.

Dưới chân đèo là bãi biển vắng vẻ, hoang sơ. Tuy nhiên, do không nằm trong vịnh kín, khu vực này chịu ảnh hưởng trực tiếp của sóng lớn và dòng chảy mạnh, có thể xuất hiện các hõm xoáy nguy hiểm. Vì vậy, du khách cần đặc biệt lưu ý khi dừng chân khám phá.

Dốc Thẩm Mã

Bên cạnh những con đèo mang chữ “Mã”, dốc Thẩm Mã trên Quốc lộ 4C - tuyến đường dẫn lên cao nguyên đá Đồng Văn, cũng là cái tên khiến dân phượt nể phục. Cách Hà Nội khoảng 400km, con dốc này nổi tiếng bởi độ dốc lớn và những khúc cua tay áo liên tiếp giữa hai vách núi dựng đứng.

Tên gọi “Thẩm Mã” theo Hán Việt nghĩa là “thẩm định ngựa”. Trước khi Quốc lộ 4C được xây dựng, hàng hóa lên vùng cao chủ yếu vận chuyển bằng ngựa. Những con ngựa khỏe mới vượt qua được dốc dài và gập ghềnh này; con nào kiệt sức sẽ bị loại khỏi đoàn. Chính quá trình “kiểm tra sức ngựa” ấy đã tạo nên tên gọi Thẩm Mã.

Ngày nay, dù không còn vai trò thử thách ngựa thồ, dốc Thẩm Mã vẫn là thử thách thực sự với người cầm lái. Mỗi mùa trong năm, nơi đây lại khoác lên mình tấm áo khác: vàng óng lúa chín tháng 9-10, sắc tím hồng tam giác mạch cuối thu, rồi vàng rực hoa cải khi đông về. Chính sự biến chuyển ấy khiến Thẩm Mã trở thành điểm check-in được yêu thích bậc nhất Hà Giang.

Những cung đèo mang hình tượng “ngựa” không chỉ hấp dẫn bởi tên gọi mà còn bởi sự giao thoa giữa hiểm trở và mỹ lệ. Tuy nhiên, đặc điểm chung của các tuyến đường này là dốc cao, cua gấp, nhiều đá và dễ trơn trượt khi mưa.

Du khách trước khi khởi hành nên kiểm tra kỹ phương tiện, theo dõi dự báo thời tiết và tránh di chuyển trong điều kiện sương mù dày hoặc mưa lớn. Với những tay lái chưa có nhiều kinh nghiệm đường đèo, cần giữ tốc độ ổn định và tuyệt đối không chủ quan trước các khúc cua tay áo.

Giữa núi non trùng điệp và biển trời mênh mang, những cung đèo hình ngựa của Việt Nam không chỉ là thử thách cho tay lái mà còn là hành trình khám phá vẻ đẹp kỳ vĩ của đất nước. Và có lẽ, chính sự kết hợp giữa hiểm trở và nên thơ ấy đã khiến dân xê dịch luôn khao khát một lần được chinh phục.