5 ngày nữa, chốt 2 phương án mới với Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố: Cụ thể ra sao, ai được hưởng chế độ?

Chốt 2 phương án với Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố sau ngày 10/6

Theo Chỉ thị 21/CT-TTg năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ, trước ngày 10/6/2026, UBND các tỉnh, thành phố phải hoàn thành việc xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn.

Trong đó, các địa phương phải xây dựng phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố sau khi sắp xếp, đồng thời đề xuất chính sách hỗ trợ theo quy định. Bên cạnh đó, các địa phương cũng phải giải quyết chế độ, chính sách đối với những người không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố.

Theo quy định hiện hành, Trưởng thôn và Tổ trưởng Tổ dân phố là một trong ba chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Vì vậy, khi thực hiện việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị này, các chức danh trên sẽ được xem xét theo hai phương án, cụ thể như sau:

- Phương án thứ nhất là tiếp tục tham gia hoạt động với tư cách người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố sau khi việc sắp xếp hoàn tất.

- Phương án thứ hai là không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố và được giải quyết chế độ, chính sách theo quy định.

Người hoạt động không chuyên trách thôn, tổ dân phố (Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố) thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo điểm k khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nên sẽ hưởng đầy đủ chế độ của Bảo hiểm xã hội bao gồm: Ốm đau; Thai sản; Hưu trí; Tử tuất; Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố đóng BHXH bắt buộc 8%

Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, bao gồm Trưởng thôn và Tổ trưởng Tổ dân phố, thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo điểm k khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Tuy nhiên, nhóm đối tượng này không thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định tại Điều 30 Luật Việc làm 2025.

Đối với bảo hiểm y tế, Trưởng thôn và Tổ trưởng Tổ dân phố thuộc nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế theo Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế năm 2008, đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 10 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế năm 2024.

Theo khoản 4 và điểm đ khoản 6 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm xã hội của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố bằng 8% mức phụ cấp hằng tháng. Trường hợp mức phụ cấp thấp hơn mức tham chiếu thì căn cứ đóng được xác định theo mức tham chiếu.

Đối với bảo hiểm y tế, mức đóng là 4,5% mức lương cơ sở. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng theo quy định.

Dự kiến tiêu chí mới khi sắp xếp thôn, tổ dân phố

Hiện nay, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Theo Điều 5 của dự thảo, tiêu chí về quy mô hộ gia đình đối với thôn, tổ dân phố sau khi sắp xếp được đề xuất như sau:

- Tại Hà Nội và TP.HCM, thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, trong khi tổ dân phố phải có từ 700 hộ gia đình trở lên.

- Tại vùng Trung du và miền núi phía Bắc, thôn phải có từ 150 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 300 hộ gia đình trở lên.

- Tại vùng Đồng bằng sông Hồng, thôn phải có từ 400 hộ gia đình trở lên và tổ dân phố phải có từ 550 hộ gia đình trở lên.

- Tại vùng Bắc Trung Bộ, thôn phải có từ 350 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên.

- Đối với vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, thôn phải có từ 350 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 500 hộ gia đình trở lên. Riêng các tỉnh Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk, quy mô tối thiểu được đề xuất thấp hơn, với thôn từ 300 hộ gia đình trở lên và tổ dân phố từ 450 hộ gia đình trở lên.

- Tại vùng Đông Nam Bộ, thôn phải có từ 400 hộ gia đình trở lên và tổ dân phố phải có từ 550 hộ gia đình trở lên.

- Tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thôn phải có từ 400 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 550 hộ gia đình trở lên.

Đối với các thôn, tổ dân phố có yếu tố đặc thù như khu vực biên giới, hải đảo xa đất liền, địa bàn hình thành do di dân hoặc phục vụ nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo; các khu vực có địa hình chia cắt phức tạp, biệt lập trên đảo, cù lao, cồn trên sông..., quy mô hộ gia đình có thể thấp hơn các mức nêu trên.

Trong trường hợp này, UBND cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể quy mô số hộ gia đình phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Ngoài tiêu chí về quy mô dân cư, dự thảo cũng yêu cầu thôn, tổ dân phố phải có hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương nhằm phục vụ các hoạt động cộng đồng và bảo đảm ổn định đời sống của người dân.