Nhu cầu điện tăng mạnh trong nắng nóng, chuyên gia chỉ điểm 4 doanh nghiệp được hưởng lợi

Theo Cục Điện lực, sản lượng tiêu thụ điện trong 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng mạnh 8,7% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể so với mức 6,5% của quý I.

Động lực chính đến từ nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao ở cả khu vực sản xuất công nghiệp và hộ gia đình trong bối cảnh thời tiết nắng nóng. Tính lũy kế đến ngày 25/5, sản lượng điện toàn quốc tăng 8,3% so với cùng kỳ, trong đó khu vực miền Bắc, miền Trung và miền Nam lần lượt tăng 11,1%, 7,8% và 5,6%.

Trên cơ sở đó, Chứng khoán Vietcap đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng nhu cầu điện năm 2026 do mức tiêu thụ thực tế cao hơn kỳ vọng, đồng thời tính đến khả năng xuất hiện hiện tượng El Nino. Theo kịch bản cơ sở, nhu cầu điện năm 2026 được nâng lên mức tăng 8% (tương ứng tăng trưởng GDP 8,5%), cao hơn so với dự báo trước đó là 7,5%. Trong kịch bản tích cực, tăng trưởng có thể đạt 9% nếu El Nino diễn ra mạnh hơn dự kiến, trong khi kịch bản thận trọng đặt ở mức 7% với giả định GDP tăng 7,5%.

Trong trung hạn, Vietcap duy trì quan điểm tăng trưởng nhu cầu điện giai đoạn 2027–2030 ở mức cao, dao động 9–10% mỗi năm, dựa trên kỳ vọng GDP năm 2027 đạt 8,8% và mục tiêu tăng trưởng 10% cho giai đoạn 2028–2030.

Đáng chú ý, xác suất xuất hiện El Nino trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9/2026 đã tăng mạnh lên mức 82–98%, so với dự báo hồi tháng 2 chỉ ở mức 7–59%. Các tổ chức quốc tế như Viện Nghiên cứu Quốc tế về Khí hậu và Xã hội (IRI) và Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) đều đưa ra dự báo El Nino có khả năng xuất hiện sớm từ giữa năm 2026 và kéo dài sang đầu năm 2027 với xác suất rất cao.

Diễn biến nhu cầu tăng cùng với chi phí đầu vào leo thang đã đẩy giá thị trường điện cạnh tranh (CGM) trong 4 tháng đầu năm 2026 lên mức trung bình 1.401 đồng/kWh, tăng 9% so với cùng kỳ và tương đương 120% dự báo trước đó của Vietcap. Trước bối cảnh này, Vietcap đã nâng dự báo giá CGM năm 2026 thêm 5,8% lên 1.235 đồng/kWh, phản ánh tác động từ giá than tăng mạnh, nhu cầu điện cao hơn dự kiến và yếu tố thời tiết bất lợi.

Mặc dù giá khí được điều chỉnh giảm nhẹ, tác động này không đủ bù đắp cho áp lực chi phí đầu vào và nhu cầu tăng. Trong dài hạn, Vietcap duy trì quan điểm giá CGM giai đoạn 2026–2030 sẽ có sự điều chỉnh linh hoạt, với các năm 2026, 2027 và 2030 được nâng dự báo, trong khi giai đoạn 2028–2029 có thể giảm do ảnh hưởng của chu kỳ thời tiết, khi El Nino đến sớm và La Nina được dự báo xuất hiện muộn hơn.

Về tác động đến nhóm cổ phiếu điện, nhu cầu tiêu thụ tăng cao cùng với giá CGM cải thiện được đánh giá sẽ hỗ trợ tích cực cho các doanh nghiệp nhiệt điện như POW, NT2, QTP và PPC. Trong đó, Vietcap tiếp tục duy trì khuyến nghị tích cực đối với POW nhờ kỳ vọng sản lượng hợp đồng cao hơn, chi phí khấu hao giảm và giá bán điện cải thiện.

Ở chiều ngược lại, nhóm thủy điện có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực do sản lượng suy giảm dưới tác động của El Nino. Tuy nhiên, mức tác động được đánh giá là không quá lớn trong kịch bản cơ sở khi giá điện cao hơn có thể phần nào bù đắp. Các doanh nghiệp như REE, HDG và PC1 có thể ghi nhận sự sụt giảm về sản lượng hoặc doanh thu thủy điện, dù rủi ro này vẫn phụ thuộc vào mức độ diễn biến của thời tiết.

Trong kịch bản El Nino diễn ra nghiêm trọng, thị trường điện có thể đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung cục bộ, qua đó tạo thêm lợi thế cho các doanh nghiệp nhiệt điện, đồng thời gia tăng áp lực đối với nhóm thủy điện.