ACBS: Giữa bối cảnh tiêu dùng thận trọng, sức tăng trưởng bán lẻ Việt Nam vẫn vượt trội so với Thái Lan, Philippines

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển mình đầy thú vị, nơi những giá trị truyền thống dần nhường bước cho sự lên ngôi của các mô hình hiện đại và trải nghiệm số hóa.

Theo báo cáo cập nhật ngành "Điểm sáng bán lẻ hiện đại trong bối cảnh tiêu dùng thận trọng" do Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) công bố, dù bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn khiến người tiêu dùng giữ tâm lý thận trọng, bức tranh bán lẻ nội địa vẫn xuất hiện những điểm sáng tích cực. Trong đó, đặc biệt là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các doanh nghiệp niêm yết đầu ngành và xu hướng dịch chuyển thói quen mua sắm của người dân.

Theo báo cáo, nhìn lại giai đoạn vừa qua, doanh thu bán lẻ hàng hóa của Việt Nam trong năm 2025 đã chạm mốc 5.391 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 203 tỷ USD, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy sự phục hồi ổn định sau đại dịch, thậm chí còn ấn tượng hơn mức tăng trưởng của một số quốc gia láng giềng trong khu vực như Thái Lan hay Philippines.

Tuy nhiên, nếu xét theo tốc độ tăng trưởng kép hàng năm giai đoạn 2020-2025 chỉ ở mức 7,2%, chúng ta dễ dàng nhận thấy đà tăng này vẫn còn chậm hơn so với thời kỳ hoàng kim trước Covid-19. Điều này phản ánh thực tế rằng sức mua dù đang cải thiện nhưng vẫn chịu áp lực từ các yếu tố địa chính trị và căng thẳng thương mại toàn cầu.

Trong bức tranh chung đó, sự dịch chuyển từ kênh thương mại truyền thống sang kênh thương mại hiện đại đang trở thành động lực chính thúc đẩy thị trường.

Theo báo cáo từ ACBS, tại các khu vực thành thị, kênh hiện đại hiện chiếm khoảng 35-40% chi tiêu cho hàng tiêu dùng nhanh, trong khi ở nông thôn con số này vẫn còn khiêm tốn ở mức 15-20%.

Tuy nhiên, dư địa để các nhà bán lẻ hiện đại khai phá thị phần từ các chợ truyền thống và cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ vẫn còn rất lớn.

Những tên tuổi lớn như WinCommerce, Bách Hóa Xanh, hay các đại gia ngoại như Aeon và Central Retail đều đang ráo riết thực hiện các kế hoạch mở rộng mạng lưới quy mô lớn nhằm đón đầu xu hướng này.

Song hành cùng sự phát triển của các cửa hàng vật lý là sự bùng nổ không ngừng của thương mại điện tử. Kênh trực tuyến đã không còn là một lựa chọn thêm thắt mà trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược bán hàng đa kênh của các doanh nghiệp.
Với doanh thu đạt 32 tỷ USD vào năm 2024, tăng 27% so với năm trước, bán lẻ trực tuyến đang dần khẳng định vị thế là "đầu tàu" của nền kinh tế số.

Chính phủ Việt Nam cũng đã đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng đến năm 2030, với kỳ vọng 70% dân số trưởng thành tham gia mua sắm trực tuyến và doanh thu thương mại điện tử chiếm tới 20% tổng mức bán lẻ. Sự ưu tiên về tính tiện lợi, tỷ lệ sử dụng internet cao cùng hệ thống logistics ngày càng hoàn thiện là những bệ phóng vững chắc cho sự tăng tốc này.

Một yếu tố then chốt khác tạo nên sự thay đổi về chất cho thị trường bán lẻ chính là những điều chỉnh quan trọng về chính sách thuế từ đầu năm 2026.

Việc bãi bỏ thuế khoán và bắt buộc các hộ kinh doanh có doanh thu lớn chuyển sang hình thức tự kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền là một bước ngoặt lớn.

Những chính sách này không chỉ giúp minh bạch hóa thị trường mà còn thúc đẩy sự cạnh tranh công bằng hơn giữa các doanh nghiệp bán lẻ chuyên nghiệp và khu vực kinh tế phi chính thức. Các nhà bán lẻ hiện đại với hệ thống quản trị bài bản được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ sự thu hẹp của các hộ kinh doanh nhỏ lẻ không đáp ứng được yêu cầu mới về quản lý thuế.

Tựu trung lại, dù sức mua được dự báo sẽ chỉ cải thiện với tốc độ chậm trong ngắn hạn, nhưng niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào tương lai trung và dài hạn của ngành bán lẻ Việt Nam vẫn rất vững chắc.

Khảo sát của EuroCharm cho thấy có tới 82% doanh nghiệp kỳ vọng kết quả kinh doanh năm 2026 sẽ tốt hơn năm 2025. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng, cơ cấu dân số trẻ và mức thu nhập ngày càng tăng của tầng lớp trung lưu vẫn là những "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này.

Ngành bán lẻ Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi, từ một thị trường phân mảnh dựa trên kênh truyền thống trở thành một hệ sinh thái hiện đại, tích hợp công nghệ và mang lại giá trị tối ưu cho người tiêu dùng.