ADB: Lạm phát sẽ tăng mạnh ở châu Á nhưng các nước không nên kìm giá năng lượng

Trong báo cáo mới công bố, các chuyên gia ADB nhận định xung đột đang tác động đến khu vực thông qua nhiều kênh, gồm giá năng lượng tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng, gián đoạn thương mại và điều kiện tài chính toàn cầu bị thắt chặt.

Ngoài ra, các lĩnh vực như du lịch và kiều hối cũng có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực. ADB xây dựng ba kịch bản rủi ro, trong đó mức độ tác động phụ thuộc chủ yếu vào thời gian gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Với kịch bản xung đột ngắn hạn, áp lực giá năng lượng có thể hạ nhiệt tương đối nhanh.

Ngược lại, nếu gián đoạn kéo dài, tác động đến tăng trưởng và lạm phát sẽ lớn hơn và dai dẳng hơn. Cụ thể, trong kịch bản thứ nhất, nếu gián đoạn kéo dài đến hết tháng 6/2026, giá dầu trung bình có thể lên khoảng 105 USD/thùng trước khi giảm dần từ quý III. Khi đó, GDP khu vực dự kiến giảm khoảng 0,3 điểm phần trăm, còn lạm phát tăng thêm 0,6 điểm phần trăm.

Ở kịch bản thứ hai, nếu tình trạng này kéo dài đến hết tháng 9/2026, giá dầu có thể tăng lên 130 USD/thùng trong quý II và duy trì quanh mức 120 USD trong quý III trước khi hạ nhiệt.

Tăng trưởng kinh tế khi đó có thể giảm 0,7 điểm phần trăm, trong khi lạm phát tăng thêm 1,2 điểm phần trăm. Kịch bản nghiêm trọng nhất là khi gián đoạn kéo dài đến hết tháng 2/2027.

Khi đó, giá dầu có thể vượt 155 USD/thùng và duy trì ở mức cao trong nhiều quý, khiến GDP khu vực giảm tới 1,3 điểm phần trăm, còn lạm phát tăng thêm 3,2 điểm phần trăm.

ADB lưu ý các nền kinh tế Đông Nam Á và khu vực Thái Bình Dương có thể chịu tác động mạnh nhất về tăng trưởng, trong khi áp lực lạm phát có xu hướng gia tăng rõ hơn tại Nam Á.

Những kịch bản này phản ánh mức độ bất định lớn của xung đột cũng như tác động lan tỏa từ chuỗi cung ứng và điều kiện tài chính toàn cầu.

Ông Albert Park, Chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB, cho rằng việc gián đoạn năng lượng kéo dài sẽ đặt các nền kinh tế đang phát triển trước bài toán đánh đổi giữa tăng trưởng suy yếu và lạm phát gia tăng.

Trong bối cảnh đó, các chính phủ cần ưu tiên ổn định thị trường, đồng thời bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và tăng cường khả năng chống chịu dài hạn.

Về chính sách, ADB khuyến nghị các quốc gia không nên kìm giá năng lượng một cách cứng nhắc, mà cần cho phép giá phản ánh một phần tín hiệu thị trường nhằm khuyến khích tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi sang các nguồn thay thế.

Các biện pháp trợ cấp diện rộng hoặc kiểm soát giá kéo dài có thể làm méo mó thị trường và giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực. Thay vào đó, hỗ trợ tài khóa cần được thiết kế có mục tiêu và thời hạn rõ ràng, tập trung vào các nhóm dễ bị tổn thương và những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Đồng thời, các ngân hàng trung ương cần theo dõi sát diễn biến lạm phát, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, tránh thắt chặt quá mức gây thêm áp lực lên tăng trưởng.

Ngoài ra, ADB cũng đề xuất các biện pháp quản lý nhu cầu năng lượng như tiết giảm tiêu thụ điện không thiết yếu, khuyến khích làm việc từ xa, tăng cường sử dụng giao thông công cộng và triển khai các sáng kiến tiết kiệm năng lượng, qua đó giảm áp lực lên nguồn cung trong bối cảnh bất ổn kéo dài.