Ai đứng sau mô hình ký quỹ Esomar với lời hứa 'lợi nhuận gấp 9 lần' nhưng mới hoạt động 10 tháng đã không thể rút tiền?

Phóng sự ngày 13/1 của Đài Truyền hình Việt Nam phản ánh, nhiều người bị thu hút bởi những lời chào mời về mức lợi nhuận được quảng bá là “đều đặn, gấp 9 lần sau một năm” đã mang tiền đi ký quỹ với Công ty Esomar.

Tuy nhiên, đầu tháng 12/2025, hệ thống bất ngờ ngừng hoạt động, các khoản tiền không thể rút, khiến những gì từng được coi là “nguồn thu ổn định” rơi vào tình trạng treo, không có lời giải thích rõ ràng. Website của Công ty Esomar cũng đột ngột không thể truy cập.

Gần như cùng thời điểm, hàng loạt hội, nhóm trao đổi của người tham gia trên các nền tảng mạng xã hội bị giải tán hoặc chặn liên lạc.

Đến lúc này, hàng nghìn người tham gia mới bàng hoàng nhận ra sự việc, kết nối lại với nhau. Có người chỉ tham gia vài triệu đồng, nhưng cũng có người dồn vào hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Mô hình trên, theo ghi nhận của Ngày Nay, được giới thiệu dưới danh nghĩa ký quỹ để trở thành “cộng tác viên khảo sát thị trường” của một đơn vị mang tên “Esomar Insight VNM”.

Các gói ký quỹ được chào mời với nhiều mức khác nhau, từ vài triệu đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng. Đổi lại, người tham gia được quảng bá rằng chỉ cần thực hiện các thao tác được gọi là “khảo sát” mỗi ngày là có thể nhận thu nhập cao, ổn định.

Đặc biệt, mô hình này còn được phản ánh là vận hành theo cơ chế giới thiệu người mới để hưởng hoa hồng, với cấu trúc nhiều tầng, nhiều cấp. Người tham gia không chỉ nhận khoản tiền được gọi là “lãi” từ số tiền đã ký quỹ, mà còn được hưởng phần trăm từ khoản tiền do người khác nộp vào sau khi được giới thiệu.

Ở góc độ chuyên môn, các chuyên gia được VTV và nhiều báo dẫn lời đều nhấn mạnh rằng, hoạt động khảo sát thị trường hợp pháp không yêu cầu người tham gia phải nộp tiền ký quỹ. Việc thu tiền từ người làm khảo sát là điểm bất thường, không phù hợp với thông lệ của ngành nghiên cứu thị trường. Trên thực tế, các doanh nghiệp nghiên cứu thị trường chỉ chi trả thù lao cho người tham gia khảo sát, chứ không thu phí theo chiều ngược lại.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc ký quỹ trong mô hình này không phục vụ hoạt động khảo sát, mà thực chất là nộp tiền để tham gia một chương trình hưởng lợi nhuận tài chính, với dòng tiền phụ thuộc lớn vào việc liên tục có người mới tham gia. Khi dòng tiền này bị đứt gãy, rủi ro sụp đổ là rất lớn.

Đến nay, việc website không thể truy cập, các hội nhóm đồng loạt đóng và thiếu vắng thông tin chính thức từ phía công ty đã khiến nhiều người rơi vào trạng thái bị động, đối mặt nguy cơ mất trắng số tiền đã ký quỹ, trong khi không biết liên hệ với ai để bảo vệ quyền lợi.

Doanh nghiệp chưa đầy 1 năm tuổi trùng tên tổ chức nghiên cứu thị trường quốc tế

Theo thông tin đăng ký doanh nghiệp, “Esomar Insight VNM” có tên đầy đủ là Công ty TNHH Esomar Insight VNM, trụ sở đặt tại số 82 Nguyễn Xí, phường 26, quận Bình Thạnh, TP.HCM. Doanh nghiệp này có ngành nghề kinh doanh chính là đại lý du lịch, được thành lập ngày 5/3/2025.

Vốn điều lệ theo đăng ký là 1,68 tỷ đồng, thấp hơn rất nhiều so với tổng số tiền mà những người tham gia cho biết đã được kêu gọi ký quỹ.

Người đại diện theo pháp luật là Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc Trần Văn Châu (sinh năm 1990). Một người ký quỹ trong phóng sự cho biết ông Châu nói mình “chỉ là người làm thuê, không trực tiếp tham gia mô hình này”. Tuy nhiên, theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, ông Trần Văn Châu được ghi nhận là chủ sở hữu công ty.

Đáng chú ý, tên gọi “Esomar” dễ gây nhầm lẫn với ESOMAR – một trong những tổ chức nghiên cứu thị trường lâu đời nhất thế giới, được thành lập năm 1947 tại châu Âu, trụ sở chính tại Amsterdam, Hà Lan.

Trước đó, vào ngày 12/11/2025, trang website chính thức của tổ chức này (esomar.org) đã đưa ra thông báo chính thức về việc doanh nghiệp Việt Nam sử dụng trái phép thương hiệu và bảo lưu quyền khởi kiện.

Đồng thời, tổ chức ESOMAR quốc tế đã phát đi thông báo khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ nào với “Esomar Insight VNM”, không triển khai hay ủy quyền cho bất kỳ chương trình ký quỹ, đầu tư hoặc khảo sát trả lợi nhuận nào tại Việt Nam.

ESOMAR cũng cảnh báo việc sử dụng tên gọi này có thể gây hiểu nhầm cho công chúng và không phản ánh hoạt động chính thống của hiệp hội.

Cảnh báo từ cơ quan chức năng

Theo VTV, đại diện cơ quan quản lý cạnh tranh cho biết mô hình ký quỹ kèm cam kết lợi nhuận cao, trả thưởng theo nhiều tầng có dấu hiệu của hoạt động đa cấp không phép hoặc huy động vốn trái quy định. Người dân được khuyến cáo không tham gia các mô hình đầu tư, ký quỹ không rõ bản chất, đặc biệt là những chương trình hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường.

Các chuyên gia pháp lý cũng nhấn mạnh, khi website không hoạt động, kênh liên lạc bị cắt và không có cơ chế bảo đảm pháp lý, người tham gia có thể mất toàn bộ số tiền đã nộp. Do đó, việc kiểm tra kỹ pháp lý, giấy phép và bản chất hoạt động là yếu tố then chốt trước khi tham gia bất kỳ mô hình ký quỹ hay đầu tư nào được quảng bá bằng lợi nhuận cao.