Ba cường quốc châu Âu sẵn sàng hợp tác với Mỹ ở Trung Đông sau các đòn đáp trả của Iran

“Chúng tôi sẽ thực hiện các bước để bảo vệ lợi ích của chúng tôi và của các đồng minh trong khu vực, có thể thông qua việc cho phép thực hiện hành động phòng thủ cần thiết và tương xứng để phá hủy khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái của Iran ngay tại nguồn gốc của chúng. Chúng tôi đã đồng ý hợp tác với Mỹ và các đồng minh trong khu vực về vấn đề này”, tuyên bố chung của ba nước cho biết.

Tuyên bố của Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz bày tỏ “kinh hoàng” trước những cuộc tấn công “liều lĩnh” của Iran vào các đồng minh của họ, đe dọa các binh lính và công dân của họ trong khu vực.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Pháp, cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây hư hại nhà chứa máy bay tại căn cứ hải quân Pháp ở cảng Abu Dhabi. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã bắn vào nơi chỉ cách nhóm 300 quân nhân Anh ở Bahrain vài trăm mét.

Ông Healey cũng cho biết 2 tên lửa đã được bắn về phía Síp, nơi Anh có căn cứ, mặc dù người phát ngôn của Chính phủ Síp cho biết trên mạng xã hội rằng thông tin đó không chính xác.

Trong lúc này, thủ đô Tehran của Iran tiếp tục rung chuyển vì những vụ nổ lớn, khi quân đội Israel tuyên bố đang nhắm vào “trái tim” của Tehran. Iran tiếp tục tấn công đáp trả, nhắm vào Israel và căn cứ quân sự của Mỹ ở các quốc gia vùng Vịnh.

Các nhà ngoại giao hàng đầu từ 27 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) tổ chức một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 1/3 để thảo luận về tình hình và các bước tiếp theo của khối.

“Cái chết của ông Ali Khamenei là một thời điểm mang tính bước ngoặt trong lịch sử Iran. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo vẫn chưa chắc chắn. Nhưng giờ đây đã có một con đường rộng mở dẫn đến một Iran khác, một Iran mà người dân có thể có nhiều tự do hơn để định hình”, Cao uỷ phụ trách đối ngoại EU Kaja Kallas nói.

Liên đoàn Ả-rập gồm 22 quốc gia gọi các cuộc tấn công của Iran là “sự vi phạm trắng trợn chủ quyền của các quốc gia ủng hộ hòa bình và phấn đấu vì sự ổn định”. Liên minh này từ lâu đã lên án cả Israel và Iran vì những hành động mà họ cho là gây bất ổn khu vực.

UAE đã đóng cửa đại sứ quán của họ tại Iran và tuyên bố rút phái đoàn ngoại giao sau các cuộc tấn công của Iran nhằm vào nước này.

Ngày 1/3, Ngoại trưởng UAE họp trực tuyến với các đối tác từ 5 quốc gia vùng Vịnh khác. Các nước cho biết họ vẫn bảo lưu “quyền hợp pháp để đáp trả và quyền tự vệ” theo luật quốc tế.

Nhiều nước phản đối hoạt động quân sự

Tổng thống Nga Vladimir Putin kịch liệt lên án vụ ám sát ông Khamenei, gọi đó là “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”.

“Việc giết hại trắng trợn lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền và kích động lật đổ chế độ là không thể chấp nhận được. Những hành động này vi phạm luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản chi phối quan hệ quốc tế”, Tân Hoa Xã dẫn lời Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov.

Ông Vương Nghị cho rằng việc tấn công một quốc gia có chủ quyền mà không có sự cho phép của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc làm suy yếu nền tảng hòa bình được thiết lập sau Thế chiến II.

Trên đường phố khắp thế giới, đã có những cuộc biểu tình phẫn nộ hoặc ăn mừng.

Giáo hoàng Leo XIV bày tỏ “vô cùng lo ngại” về các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và kêu gọi cả hai bên “ngăn chặn vòng xoáy bạo lực trước khi nó trở thành một vực thẳm không thể cứu vãn”.

Tiếp tục cập nhật