Ban hành quy định mới về quỹ đầu tư chứng khoán, xuất hiện khái niệm ‘phòng vệ thanh khoản’

Bộ Tài chính vừa chính thức ban hành Thông tư số 136/2025/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung Thông tư số 98/2020/TT-BTC về hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.

Văn bản này không chỉ góp phần đa dạng hóa các sản phẩm đầu tư trên thị trường, mà còn thiết lập các cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và quản trị rủi ro chặt chẽ hơn, trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phát triển.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Thông tư 136 là việc bổ sung khung pháp lý cho hai loại hình quỹ mới, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Theo đó, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ chính thức được đưa vào vận hành, với yêu cầu tối thiểu 80% giá trị tài sản ròng (NAV) phải được đầu tư vào các tài sản có mức độ an toàn cao như tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi và công cụ nợ của Chính phủ.

Song song với đó, quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng cũng được hình thành, với tỷ trọng đầu tư vào trái phiếu các dự án hạ tầng chiếm tối thiểu 65% NAV, qua đó mở ra kênh huy động vốn dài hạn cho các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia.

Để tăng cường khả năng chống chịu của các quỹ mở trước những biến động bất ngờ của thị trường, Bộ Tài chính lần đầu tiên đưa vào khái niệm “mức phòng vệ thanh khoản”.

Theo quy định, đây là khoản phí được áp dụng trong trường hợp thanh khoản của quỹ suy giảm do các nguyên nhân bất khả kháng. Đáng chú ý, toàn bộ số tiền thu được từ mức phí này không thuộc về công ty quản lý quỹ, mà phải được hạch toán trực tiếp vào thu nhập của quỹ, nhằm bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư còn lại và bù đắp các chi phí phát sinh từ việc bán tài sản trong điều kiện bất lợi.

Về công tác quản trị, Thông tư 136 siết chặt các quy định liên quan đến giao dịch và xung đột lợi ích. Theo đó, các quỹ thành viên bị nghiêm cấm sử dụng vốn để đầu tư vào chính các thành viên góp vốn của mình.

Đối với các giao dịch thỏa thuận, công ty quản lý quỹ bắt buộc phải có sự chấp thuận bằng văn bản của Ban đại diện quỹ về khoảng giá và đối tác trước khi thực hiện. Đồng thời, yêu cầu về minh bạch thông tin được nâng cao khi quy định việc công bố NAV phải được thực hiện chậm nhất vào ngày làm việc tiếp theo sau ngày định giá, trên cả hệ thống của Sở giao dịch chứng khoán và website của công ty quản lý quỹ.

Hoạt động của Đại hội nhà đầu tư cũng được hiện đại hóa đáng kể. Thông tư cho phép linh hoạt tổ chức họp và biểu quyết thông qua các hình thức trực tuyến, bỏ phiếu điện tử hoặc qua email, giúp quá trình ra quyết định diễn ra nhanh chóng và tiết kiệm chi phí. Cuộc họp được coi là hợp lệ khi có sự tham gia của các nhà đầu tư đại diện cho trên 50% tổng số phiếu biểu quyết.

Đáng chú ý, nhằm chấn chỉnh hoạt động trên thị trường, Thông tư 136 quy định nghiêm ngặt đối với công tác quảng cáo quỹ. Các công ty quản lý quỹ không được phép sử dụng danh nghĩa cơ quan nhà nước, hình ảnh cán bộ, công chức hay thư cảm ơn của khách hàng để thu hút nhà đầu tư. Mọi nội dung quảng cáo bắt buộc phải kèm theo cảnh báo rủi ro và nêu rõ rằng cơ quan quản lý chỉ xác nhận tính hợp pháp của hồ sơ, không đảm bảo về hiệu quả hay lợi nhuận đầu tư.

Với những thay đổi mang tính toàn diện, Thông tư 136/2025/TT-BTC được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, an toàn và chuyên nghiệp hơn, qua đó thúc đẩy dòng vốn chảy vào thị trường chứng khoán theo hướng bền vững.