Bán lẻ 5 tháng tăng 11,2%, nhưng một chi tiết cho thấy người Việt vẫn chưa chi tiêu mạnh tay

Số liệu mới công bố từ Cục Thống kê cho thấy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng năm 2026 ước đạt 3,185 triệu tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sau khi loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực tế chỉ còn 6,1%.

Khoảng cách khá lớn giữa hai con số này cho thấy một thực tế đáng chú ý: Tiêu dùng nội địa đang phục hồi nhưng chưa thực sự bước vào giai đoạn bùng nổ. Một phần đáng kể tăng trưởng doanh thu vẫn đến từ yếu tố giá cả thay vì lượng hàng hóa và dịch vụ được tiêu thụ nhiều hơn.

Điều này giúp lý giải phần nào bức tranh của nhóm doanh nghiệp bán lẻ niêm yết trong quý I/2026.

Tại Thế giới Di động (MWG), doanh thu quý I/2026 đạt khoảng 46.500 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng gần 80%, lên 2.760 tỷ - mức cao nhất lịch sử doanh nghiệp. Động lực tăng trưởng đến từ cả chuỗi điện máy, điện thoại lẫn Bách Hóa Xanh khi sức mua dần cải thiện sau giai đoạn thắt chặt chi tiêu kéo dài.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào mức tăng trưởng tiêu dùng thực 6,1%, có thể thấy người dân chưa hoàn toàn quay lại trạng thái chi tiêu mạnh tay như giai đoạn hậu Covid-19. Các mặt hàng điện tử, điện máy vốn thuộc nhóm có thể trì hoãn mua sắm vẫn phụ thuộc đáng kể vào niềm tin tiêu dùng và thu nhập khả dụng.

Trong khi đó, FPT Retail (FRT) lại hưởng lợi từ mô hình khác biệt hơn. Động lực tăng trưởng của doanh nghiệp hiện đến chủ yếu từ chuỗi nhà thuốc Long Châu - nhóm ngành gắn với nhu cầu thiết yếu. Theo kế hoạch năm 2026, công ty đặt mục tiêu doanh thu gần 59.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế ở mức cao kỷ lục 1.240 tỷ.

Điều này phản ánh một xu hướng đáng chú ý của tiêu dùng Việt Nam hiện nay: Người dân sẵn sàng chi tiền cho các nhu cầu thiết yếu như chăm sóc sức khỏe, nhưng vẫn cân nhắc với các khoản mua sắm lớn hoặc mang tính hưởng thụ.

Tại Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ), bức tranh còn thú vị hơn. Trang sức thường được xem là nhóm hàng nhạy cảm với tâm lý người tiêu dùng. Trong bối cảnh sức mua thực tăng 6,1%, kết quả kinh doanh tích cực của PNJ cho thấy tầng lớp trung lưu vẫn duy trì nhu cầu chi tiêu, song thị trường chưa xuất hiện trạng thái "mua sắm bùng nổ".

Ở đầu chuỗi cung ứng, Digiworld (DGW) cũng ghi nhận doanh thu quý I tăng hơn 50%, trong khi lợi nhuận tăng gần 90%. Đáng chú ý, nhóm laptop và máy tính bảng tăng trưởng trên 100%, phản ánh nhu cầu nâng cấp thiết bị công nghệ đang quay trở lại.

Tuy vậy, nhìn từ góc độ vĩ mô, mức tăng thực 6,1% cho thấy tiêu dùng nội địa vẫn đang trong giai đoạn phục hồi từng bước thay vì tăng tốc mạnh. Đây là tín hiệu tích cực đối với nhóm bán lẻ niêm yết, nhưng chưa đủ để khẳng định một chu kỳ tiêu dùng bùng nổ đã hình thành.

Nói cách khác, con số 11,2% của thị trường bán lẻ có thể tạo cảm giác rất lạc quan, nhưng khi bóc tách yếu tố giá, bức tranh trở nên cân bằng hơn. Người tiêu dùng Việt Nam đang quay lại thị trường, song vẫn giữ sự thận trọng nhất định. Với các doanh nghiệp bán lẻ, triển vọng nửa cuối năm sẽ phụ thuộc không nhỏ vào việc thu nhập và niềm tin tiêu dùng có tiếp tục cải thiện hay không.