Bán vàng có phải ghi CCCD của người mua trên hóa đơn? Cơ quan thuế giải đáp

Quy định về hóa đơn điện tử, đặc biệt đối với các giao dịch bán lẻ như kinh doanh vàng, đang được nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh quan tâm. Nhiều câu hỏi được gửi tới cơ quan thuế xoay quanh việc thông tin người mua có bắt buộc phải ghi đầy đủ trên hóa đơn hay không, cũng như cách xử lý trong các trường hợp hóa đơn đã lập có sai sót.

Trên website của cơ quan Thuế, một doanh nghiệp chuyên kinh doanh vàng, bạc và đang sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã gửi câu hỏi tới Thuế TP.Hà Nội để làm rõ việc khi xuất hóa đơn cho khách mua vàng có cần ghi đầy đủ thông tin người mua như họ tên, địa chỉ, số căn cước công dân hay không.

Phản hồi về vấn đề này, cơ quan thuế cho biết nếu người mua là cơ sở kinh doanh có mã số thuế thì trên hóa đơn phải thể hiện đầy đủ tên, địa chỉ và mã số thuế theo đúng thông tin trên các giấy tờ đăng ký như giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký thuế, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã.

Ngược lại, trong trường hợp người mua không có mã số thuế thì hóa đơn không bắt buộc phải thể hiện mã số thuế của người mua. Đối với một số trường hợp được quy định tại điểm c khoản 14 Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP - như hóa đơn điện tử bán hàng tại siêu thị, trung tâm thương mại cho cá nhân không kinh doanh; hóa đơn bán xăng dầu cho khách hàng cá nhân; hóa đơn trong hoạt động kinh doanh casino hoặc trò chơi điện tử có thưởng - thì cũng không nhất thiết phải ghi tên, địa chỉ và mã số thuế của người mua.

Tuy nhiên, nếu người mua cung cấp mã số thuế hoặc số định danh cá nhân thì các thông tin này phải được thể hiện trên hóa đơn.

Thuế TP.Hà Nội lưu ý doanh nghiệp căn cứ các quy định nêu trên để thực hiện. Đối với từng hồ sơ cụ thể, doanh nghiệp cần liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn chi tiết.

Về nguyên tắc chung, pháp luật hiện hành quy định khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán bắt buộc phải lập hóa đơn để giao cho người mua. Quy định này được nêu tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Nghĩa vụ lập hóa đơn áp dụng cho mọi trường hợp bán hàng, bao gồm cả bán vàng hoặc các loại hàng hóa khác.

Nếu không lập hóa đơn khi bán hàng, người bán có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, với mức phạt tối đa có thể lên đến 80 triệu đồng.

Ngoài ra, trong lĩnh vực kinh doanh vàng, Nghị định 340/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 9/2/2026) còn quy định các hình thức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm như sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng khi chưa có giấy phép, xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp phép.

Đối với các hành vi vi phạm này, mức phạt tiền có thể từ 300 triệu đến 400 triệu đồng. Đồng thời, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu số vàng liên quan đến hành vi vi phạm hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh trong một thời hạn nhất định.

Theo quy định, các biện pháp xử phạt này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng như doanh nghiệp, tổ chức tín dụng, hợp tác xã hoặc các tổ chức khác hoạt động tại Việt Nam, chứ không áp dụng đối với cá nhân mua vàng.

Từ các quy định hiện hành có thể thấy, khi bán hàng hóa - trong đó có vàng - người bán bắt buộc phải lập hóa đơn theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trong các giao dịch bán lẻ, thông tin người mua không bắt buộc phải thể hiện đầy đủ, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh và giao dịch của doanh nghiệp. Quy định này được đưa ra nhằm tạo thuận lợi cho các giao dịch bán lẻ, nơi người mua phần lớn là cá nhân không kinh doanh.

Với việc hóa đơn điện tử đã lập sai, căn cứ khoản 12 điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP, Thuế TP.Hà Nội cũng hướng dẫn thêm, trước khi điều chỉnh, thay thế, đối với trường hợp người mua là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thì người bán và người mua phải lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai.

Việc ký trực tiếp và đóng dấu hay ký điện tử trên văn bản thỏa thuận giữa người bán và người mua thực hiện theo quy định của pháp luật về luật Giao dịch điện tử và các quy định pháp luật liên quan.