Báo ngoại kinh ngạc trước 'kỳ tích Việt Nam': Tăng trưởng cao nhất ASEAN, thẳng tiến vào top 15 cường quốc thương mại?

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng tăng trưởng với quỹ đạo phát triển rõ rệt và ngày càng khẳng định vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu. Những đánh giá từ các tổ chức quốc tế và truyền thông nước ngoài cho thấy bức tranh kinh tế Việt Nam không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn chuyển dịch mạnh mẽ về chất, từ nền kinh tế đang phát triển sang trung tâm sản xuất và dịch vụ có giá trị cao hơn.

Mới đây, trong bài viết mang tựa đề “Kỳ tích kinh tế Việt Nam: Cách cường quốc ASEAN trở thành thỏi nam châm sản xuất mới của thế giới” mới được đăng tải trên tờ Gulf News - nhật báo tiếng Anh hàng đầu tại Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) - tác giả Jay Hilotin nhận định hành trình phát triển của Việt Nam là bước chuyển “đầy ngoạn mục”, từ một quốc gia chịu nhiều ảnh hưởng của chiến tranh trở thành nền kinh tế năng động hàng đầu khu vực.

Với quy mô dân số khoảng 102 triệu người, Việt Nam đang dần trở thành “đầu tàu tăng trưởng mới” của Đông Nam Á. Năm 2025, GDP tăng 8,2% - mức cao nhất trong khối ASEAN - qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao.

Một trong những nền tảng quan trọng cho sự trỗi dậy này là chiến lược tham gia sâu vào mô hình “Trung Quốc + 1”, khi các doanh nghiệp toàn cầu tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

Nhờ đó, Việt Nam thu hút mạnh dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với khoảng 38 tỷ USD trong năm 2024. Nguồn lực này đã thúc đẩy các ngành công nghệ cao như điện tử và bán dẫn phát triển nhanh, giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào các ngành thâm dụng lao động truyền thống.

Theo Chỉ số Sản xuất châu Á năm 2026 được bài báo dẫn lại, Việt Nam hiện nằm trong nhóm ba trung tâm sản xuất triển vọng nhất khu vực. Theo Gulf News, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam đến từ chi phí lao động hấp dẫn, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp và vị trí chiến lược gần các thị trường lớn trong khu vực.

Nhờ xuất khẩu tăng trưởng mạnh, Việt Nam hiện đứng thứ hai ASEAN về tổng kim ngạch thương mại, chỉ sau Singapore, đồng thời được đánh giá có khả năng gia nhập nhóm 15 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới.

Bên cạnh sản xuất công nghiệp, Gulf News đánh giá Việt Nam đạt nhiều thành tựu nổi bật trong lĩnh vực du lịch và nông nghiệp.

Năm 2025, Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng khách quốc tế cao nhất ASEAN, nhờ đầu tư hạ tầng và các chiến dịch quảng bá sau đại dịch, qua đó thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Trong khi đó, nông nghiệp tiếp tục là trụ cột ổn định, với vị thế hàng đầu thế giới về xuất khẩu gạo, cà phê và thủy sản, đồng thời nâng cao giá trị nhờ ứng dụng công nghệ chế biến.

Tuy nhiên, đằng sau những thành tựu này là yêu cầu cải cách ngày càng lớn. Các tổ chức tài chính quốc tế cho rằng thị trường Việt Nam đang trở nên khắt khe hơn, đòi hỏi cải thiện thể chế và năng lực ứng phó với biến động toàn cầu.

Khi nền kinh tế phát triển ở mức độ phức tạp hơn, nhu cầu về các dịch vụ tài chính chuyên sâu như quản trị rủi ro, ngoại hối hay tiêu chuẩn ESG cũng gia tăng mạnh. Đồng thời, việc thúc đẩy tài chính toàn diện đang mở ra cơ hội cho ngân hàng số và fintech phát triển.

Ở góc độ dài hạn, các tổ chức nghiên cứu tiếp tục đưa ra những dự báo tích cực về triển vọng kinh tế Việt Nam. Báo cáo của CEBR cho thấy Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với quy mô GDP dự kiến đạt khoảng 524 tỷ USD vào năm 2025 và tăng lên 1.407 tỷ USD vào năm 2040. Khi đó, Việt Nam có thể vươn lên vị trí thứ 27 thế giới, vượt qua nhiều nền kinh tế trong khu vực như Singapore và Thái Lan, phản ánh sự dịch chuyển đáng kể trong cán cân kinh tế khu vực.

Song song với tăng trưởng quy mô, thu nhập bình quân đầu người cũng được dự báo cải thiện mạnh, từ khoảng 5.087 USD năm 2026 lên 12.559 USD vào năm 2040, kéo theo sự cải thiện đáng kể về thứ hạng toàn cầu. Những mục tiêu này cũng được cụ thể hóa trong các định hướng chính sách, khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân khoảng 10%/năm giai đoạn 2026-2030, hướng tới trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2050.

Bổ sung cho bức tranh này, Ngân hàng Thế giới trong Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực công bố tháng 4 nhận định Việt Nam là một điển hình về khả năng thích ứng trong bối cảnh khu vực Đông Á – Thái Bình Dương có dấu hiệu chậm lại.

Theo WB, đà tăng trưởng mạnh trong năm 2025 sẽ đóng vai trò “bộ đệm” giúp Việt Nam giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài. Đồng thời, việc đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng, giáo dục và cải thiện chất lượng thể chế đang tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Ông Aaditya Mattoo, Giám đốc Nghiên cứu của Nhóm Ngân hàng Thế giới, nhận định trong khi một số nền kinh tế trong khu vực có dấu hiệu chững lại cải cách, Việt Nam lại nổi lên như một ví dụ tiêu biểu về chủ động cải cách để ứng phó thách thức.

Dù vẫn đối mặt với nhiều áp lực từ môi trường kinh tế toàn cầu và yêu cầu cải cách trong nước, các đánh giá quốc tế đều cho thấy một điểm chung rằng, Việt Nam không còn chỉ là điểm đến của dòng vốn đầu tư, mà đang dần trở thành một thị trường độc lập với năng lực nội tại ngày càng mạnh.

Với định hướng phát triển công nghiệp - tài chính, thúc đẩy kinh tế xanh và hội nhập sâu hơn vào thị trường vốn quốc tế, Việt Nam đang từng bước định hình lại vị thế của mình, không chỉ trong khu vực mà trên bản đồ kinh tế thế giới.