Bắt ‘ông trùm ngành than’ gây thiệt hại cho Nhà nước gần 6.585 tỷ đồng

Các công tố viên Nhà nước Indonesia vừa bắt giữ doanh nhân Samin Tan với tư cách nghi phạm trong một vụ án tham nhũng bị cáo buộc liên quan đến việc quản lý hoạt động khai thác than tại công ty Asmin Koalindo Tuhup, nhà chức trách cho biết vào sáng sớm thứ Bảy (28/3).

Theo nhật báo Jakarta Globe, các điều tra viên từ đơn vị tội phạm đặc biệt thuộc Văn phòng Tổng Chưởng lý đã tạm giữ ông Tan sau khi phát hiện đủ bằng chứng ban đầu về những sai phạm bị cáo buộc trong hoạt động khai thác than tại huyện Murung Raya, tỉnh Trung Kalimantan, Indonesia trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2025.

“Chúng tôi đã chính thức xác định Samin Tan (ST) là nghi phạm”, ông Anang Supriatna, người đứng đầu Trung tâm Thông tin Pháp lý thuộc Văn phòng Tổng Chưởng lý cho biết trong một cuộc họp báo tại thủ đô Jakarta, Indonesia.

Theo ông Syarief Sulaeman Nahdi, Giám đốc điều tra của Jampidsus (đơn vị công tố chuyên xử lý tội phạm đặc biệt của Indonesia), vụ việc đã được nâng cấp thành cuộc điều tra chính thức vào ngày 25/3/2026. Kể từ đó, cơ quan chức năng đã thẩm vấn nhiều nhân chứng và tiến hành khám xét tại nhiều khu vực, bao gồm Tây Java, Jakarta, Nam Kalimantan và Trung Kalimantan.

Ông Syarief cho biết các hoạt động khám xét vẫn đang tiếp tục, đặc biệt là tại Kalimantan.

Các công tố viên nghi ngờ vụ việc có liên quan đến sự thông đồng với các quan chức Nhà nước chịu trách nhiệm giám sát hoạt động khai thác mỏ tại Indonesia – nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á.

“Các hành vi vi phạm bị cáo buộc không được thực hiện đơn lẻ. Chúng tôi có bằng chứng cho thấy sự liên quan của các quan chức Nhà nước phụ trách giám sát”, ông Syarief nói, đồng thời cho biết sự phối hợp này là cơ sở để phân loại vụ việc là tham nhũng do có khả năng gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước và nền kinh tế quốc gia nói chung.

Hiện nhà chức trách Indonesia chưa công bố danh tính các quan chức bị cáo buộc liên quan và cũng chưa nêu thêm nghi phạm nào khác.

Ông Samin Tan được mô tả là chủ sở hữu hưởng lợi của Asmin Koalindo Tuhup, một công ty khai thác than từng hoạt động theo Hợp đồng Khai thác Than (PKP2B). Giấy phép của công ty này đã bị thu hồi vào năm 2017, nhưng các công tố viên cáo buộc rằng doanh nghiệp vẫn tiếp tục khai thác và bán than trái phép cho đến năm 2025 bằng cách sử dụng các giấy phép không hợp lệ và có sự tham gia của một số quan chức.

“Những hành vi này là trái pháp luật và có thể đã gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước và/hoặc nền kinh tế quốc gia”, ông Syarief cho biết.

Theo trang The Online Citizen, nhà chức trách ước tính thiệt hại của vụ án tham nhũng liên quan đến “ông trùm ngành than” Samin Tan đối với Nhà nước Indonesia lên tới 4.248 tỷ rupiah (hơn 250 triệu USD, hay gần 6.585 tỷ đồng)

Khoản thiệt hại này bao gồm cả phần thất thu ngân sách và việc khai thác tài nguyên thiên nhiên trái phép. Tổng thiệt hại đối với Nhà nước hiện vẫn đang được Cơ quan Giám sát Tài chính và Phát triển Indonesia (BPKP) tính toán.

Trong một diễn biến riêng, Lực lượng Đặc nhiệm Thực thi khu vực rừng của Indonesia đã áp dụng mức phạt hành chính 4.200 tỷ rupiah (hơn 247 triệu USD, tương đương hơn 6.510 tỷ đồng) đối với bị cáo Samin Tan liên quan đến việc sử dụng trái phép đất rừng cho hoạt động khai thác mỏ.

Người phát ngôn của lực lượng đặc nhiệm, ông Barita Simanjuntak, cho biết mức phạt này dựa trên Quy định của Tổng thống số 5 năm 2025 và được tính toán dựa trên các cuộc kiểm toán do BPKP thực hiện theo Quy định của Chính phủ số 45 năm 2025.

Biện pháp xử phạt hành chính này áp dụng đối với công ty PT AKT và các đơn vị liên kết, trong khi các thủ tục tố tụng hình sự do Văn phòng Tổng Chưởng lý chủ trì vẫn đang được tiến hành song song.

“Ông trùm ngành than đá” Samin Tan đã bị truy tố theo Điều 603 và Điều 604 của Bộ luật Hình sự Indonesia và sẽ bị tạm giam 20 ngày tại một cơ sở giam giữ do Văn phòng Tổng Chưởng lý quản lý ở Jakarta để phục vụ điều tra.

Từng nằm trong số những người giàu nhất Indonesia, ông Samin Tan đã gây dựng khối tài sản khổng lồ của mình thông qua các dự án than, bao gồm sở hữu công ty Borneo Lumbung Energi. Ông cũng từng giữ chức Chủ tịch Bumi Plc, một công ty khai khoáng lớn niêm yết tại London (Anh) trong thời kỳ đỉnh cao sự nghiệp.

Tạp chí danh tiếng Forbes (Mỹ) cho hay ông Samin Tan từng được xếp hạng là người giàu thứ 28 tại Indonesia vào năm 2011, với tài sản ước tính khoảng 940 triệu USD (hơn 24.758 tỷ đồng theo tỷ giá hiện tại).

Theo Jakarta Globe/The Online Citizen