Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và qua tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết từ người bệnh như nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc phân.
Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, trong khoảng 1 tháng gần đây, mỗi ngày Trung tâm Nhi khoa của đơn vị ghi nhận từ 5-6 trường hợp trẻ mắc tay chân miệng đến khám, tăng so với cùng kỳ năm trước. Đây là thời điểm bệnh bước vào mùa cao điểm, tiềm ẩn nguy cơ diễn biến nặng, đòi hỏi các gia đình chủ động theo dõi và thực hiện biện pháp phòng ngừa cho trẻ.
Dễ lây nhiễm, xảy ra chủ yếu ở trẻ dưới 5 tuổi
Theo TS.BS Trần Trang Anh - Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).
Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết từ người bệnh như nước bọt, dịch từ nốt phỏng hoặc phân. Vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch nếu không kiểm soát tốt.
Triệu chứng điển hình của tay chân miệng gồm sốt nhẹ, đau họng, loét miệng và phát ban dạng mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông hoặc đầu gối. Phần lớn trường hợp diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi sau 7-10 ngày. Tuy nhiên, bệnh vẫn có nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt khi liên quan đến chủng virus EV71.
Bởi, EV71 là chủng virus lưu hành phổ biến tại Việt Nam, được ghi nhận có thể gây ra nhiều biến chứng nặng như tổn thương tim mạch, suy tuần hoàn, suy hô hấp và ảnh hưởng thần kinh. Việc xác định chính xác chủng virus cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, thường áp dụng với những trường hợp nặng.

Bệnh tay chân miệng được chia thành 4 cấp độ dựa trên mức độ biểu hiện lâm sàng nhằm đánh giá tình trạng và có hướng xử trí kịp thời.
Ở cấp độ 1, mức độ nhẹ, trẻ có biểu hiện mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sốt thoáng qua, kèm theo các nốt mụn nước rải rác trên da. Các tổn thương dễ nhầm với thủy đậu nhưng thường xuất hiện ở lòng bàn tay, bàn chân, quanh miệng và đầu gối. Giai đoạn này có thể theo dõi và chăm sóc tại nhà nếu không xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Khi chuyển sang cấp độ 2, triệu chứng rõ rệt hơn với tình trạng sốt cao kéo dài trên 48 giờ, quấy khóc, ngủ không yên, nôn ói hoặc giật mình. Trường hợp trẻ giật mình nhiều, sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt, nhịp tim nhanh, run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt hoặc thay đổi giọng nói cần được đưa đến cơ sở y tế ngay. Đây là giai đoạn có nguy cơ cao xuất hiện biến chứng.
Ở cấp độ 3, bệnh tiến triển nặng với các dấu hiệu như mạch nhanh bất thường, tăng huyết áp, rối loạn nhịp thở, vã mồ hôi, rối loạn ý thức hoặc tăng trương lực cơ. Trẻ cần được điều trị tích cực tại bệnh viện nhằm hạn chế nguy cơ tử vong.
Cấp độ 4 là giai đoạn nguy kịch, biểu hiện bằng sốc, phù phổi cấp, tím tái, rối loạn nhịp thở và nhịp tim. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Phòng bệnh là giải pháp quan trọng nhất
Hiện nay, tay chân miệng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng ngừa, do đó việc phòng bệnh giữ vai trò then chốt trong kiểm soát lây lan. Phụ huynh cần chú ý vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, làm sạch đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc, đồng thời hạn chế để trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh.
Trong trường hợp lớp học xuất hiện ca bệnh, cần cho trẻ nghỉ học và thực hiện cách ly theo hướng dẫn của ngành y tế.

Theo TS.BS Trần Trang Anh, nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách, phần lớn trẻ mắc tay chân miệng có thể hồi phục hoàn toàn, không để lại di chứng. Tuy nhiên, gia đình cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tái khám đúng lịch và không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường.
Các bác sĩ Nhi khoa cũng khuyến cáo, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ bệnh diễn tiến nặng như ngủ giật mình, run tay chân, đặc biệt ở trẻ nhỏ có biểu hiện kích thích, quấy khóc kèm sốt.
Tay chân miệng là bệnh thường gặp nhưng không thể xem nhẹ. Việc nhận biết sớm, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám kịp thời là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong mùa dịch.
Bảo Lam - nguoiquansat.vn
Theo Kiến thức Đầu tư | 2026-04-10 11:24
Bình luận
0 Bình luận