Bộ Công an đề xuất cơ chế tạm hoãn truy cứu hình sự với một số vi phạm kinh tế

Theo cơ quan soạn thảo, thực tiễn thi hành pháp luật cho thấy có những trường hợp vi phạm gây thiệt hại nhưng xuất phát từ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh; không có yếu tố tham nhũng và vẫn có khả năng khắc phục toàn bộ hậu quả.

Tuy nhiên, các trường hợp này vẫn bị xử lý hình sự, dẫn đến chưa phân hóa rõ tính chất hành vi và chưa tạo động lực cho việc bồi thường, khắc phục.

Để xử lý bất cập này, Bộ Công an đề xuất cho phép tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, tạo khoảng thời gian để tổ chức, cá nhân khắc phục thiệt hại.

Đề xuất này được xây dựng trên tinh thần các nghị quyết lớn như Nghị quyết 68, Nghị quyết 79 và Nghị quyết 66.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép miễn trách nhiệm hình sự đối với trường hợp đã được tạm hoãn truy cứu và đáp ứng đầy đủ điều kiện miễn.

Quy định này nhằm khuyến khích người vi phạm chủ động khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại.

Một điểm mới đáng chú ý khác là đề xuất cho phép miễn trách nhiệm hình sự ngay từ giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, thông qua quyết định không khởi tố nếu có đủ căn cứ.

Theo Bộ Công an, cách tiếp cận này giúp tránh các thủ tục tố tụng không cần thiết, đồng thời bảo đảm tính nhân văn của pháp luật.

Dự thảo cũng đề xuất miễn hình phạt đối với một số hành vi vi phạm trật tự quản lý kinh tế trong trường hợp không nhằm mục đích thu lợi bất chính, được thực hiện vì lợi ích chung và đã khắc phục toàn bộ hậu quả.

Ngoài ra, cơ quan soạn thảo kiến nghị bổ sung quy định loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các rủi ro phát sinh trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm hoặc áp dụng mô hình kinh doanh mới, nếu thiệt hại xảy ra do nguyên nhân khách quan.

Nội dung này bám sát tinh thần của Nghị quyết 57 và chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo.

Theo Bộ Công an, các đề xuất trên nhằm định hình lại cách tiếp cận của pháp luật hình sự theo hướng thận trọng hơn, giảm áp lực hình sự hóa, đồng thời tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh và đổi mới sáng tạo.