Bộ Công an đề xuất tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp điện, nước đối với người không nộp phạt hành chính

Bộ Công an đang đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế mạnh đối với cá nhân, tổ chức không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có biện pháp tạm ngừng xuất cảnh.

Dự thảo sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính cũng đưa ra các giải pháp như tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe và cấp giấy phép lái xe nhằm tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật.

Theo hồ sơ thẩm định dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, thời hạn nộp phạt vẫn được giữ nguyên là 10 ngày kể từ thời điểm nhận quyết định xử phạt, trừ các trường hợp có quy định khác.

Hiện hành, trong trường hợp không tự nguyện chấp hành, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế như khấu trừ thu nhập, trích tiền từ tài khoản hoặc kê biên, bán đấu giá tài sản.

Tuy nhiên, dự thảo lần này đề xuất bổ sung thêm các biện pháp có tính ràng buộc cao hơn, bao gồm tạm ngừng xuất cảnh đối với người chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt; niêm phong cơ sở sản xuất, kinh doanh; ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe và cấp giấy phép lái xe.

Giải trình về đề xuất này, Bộ Công an cho biết thực tiễn cho thấy có không ít trường hợp lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn hoặc né tránh nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt, gây khó khăn cho công tác tổ chức thi hành và thu hồi tiền phạt.

Vì vậy, việc bổ sung biện pháp tạm ngừng xuất cảnh được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn hành vi trốn tránh nghĩa vụ, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan chức năng thực hiện cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trước khi người vi phạm rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Đối với biện pháp niêm phong trụ sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh và ngừng cung cấp điện, nước, Bộ Công an cho rằng đây là những giải pháp tạo áp lực trực tiếp, buộc các tổ chức vi phạm phải thực hiện nghĩa vụ nộp phạt để sớm khôi phục hoạt động, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước và duy trì trật tự trong hoạt động kinh doanh.

Liên quan đến đề xuất tạm dừng đăng ký xe, đăng kiểm và cấp giấy phép lái xe, cơ quan soạn thảo cho biết vẫn tồn tại tình trạng người vi phạm chưa hoàn thành nghĩa vụ xử phạt nhưng vẫn tiếp tục sử dụng phương tiện tham gia giao thông, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Do đó, việc bổ sung các biện pháp này nhằm gắn trách nhiệm chấp hành quyết định xử phạt với quyền tham gia giao thông, từ đó tăng tính răn đe và phòng ngừa vi phạm tái diễn.

Bên cạnh những ý kiến đồng tình về sự cần thiết, dự thảo cũng nhận được nhiều góp ý liên quan đến tác động của các biện pháp cưỡng chế mới.

Một số cơ quan cho rằng cần đánh giá toàn diện, bởi vi phạm hành chính không phải là tội phạm, do đó các biện pháp cưỡng chế phải bảo đảm tính giáo dục. Đặc biệt, quy định tạm ngừng xuất cảnh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự do đi lại, quyền ra nước ngoài và trở về nước của công dân, cũng như quyền sở hữu và hoạt động kinh doanh.

Bộ Công an cho biết, các biện pháp cưỡng chế bổ sung được thiết kế để áp dụng đối với những trường hợp cố tình không thi hành quyết định xử phạt, gây ảnh hưởng đến tính nghiêm minh của pháp luật và công tác quản lý nhà nước.

Cơ quan soạn thảo cũng nhìn nhận việc bổ sung các biện pháp này có thể tác động đến quyền con người, quyền công dân, quyền sở hữu tài sản và quyền tự do đi lại. Vì vậy, trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật, cần quy định cụ thể, minh bạch về điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục cũng như phạm vi áp dụng để bảo đảm tính chặt chẽ và khả thi.