Bộ Tài chính đề xuất cho doanh nghiệp thế chấp tài sản số để vay vốn

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến.

Theo cơ quan soạn thảo, thay vì chỉ phụ thuộc vào các hình thức thế chấp truyền thống, doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thời gian tới có thể tiếp cận vốn tín dụng thông qua nhiều loại tài sản khác như tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số và tài sản ảo.

Bộ Tài chính cho biết tùy theo từng giai đoạn, Chính phủ sẽ quyết định các chính sách hỗ trợ tín dụng nhằm tăng dư nợ cho vay đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm, hiệu quả mô hình sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường cũng như đa dạng hóa các hình thức cho vay theo dòng tiền hoặc chuỗi giá trị.

Ngoài ra, dự thảo cũng định hướng phát triển thêm các sản phẩm tài chính sáng tạo như tài trợ chuỗi cung ứng, tài trợ đồng hành, đồng đầu tư hay tài trợ theo đơn hàng nhằm giúp doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận vốn.

Không chỉ tập trung vào tín dụng, Bộ Tài chính còn đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa về thuế, kế toán, mặt bằng sản xuất, công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Nhóm doanh nghiệp này cũng sẽ được ưu tiên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, mua sắm công, mở rộng thị trường, đào tạo, tư vấn pháp lý và hỗ trợ thông tin.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, hiện doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp trong nền kinh tế, nhưng chỉ tiếp cận được khoảng 20% nguồn vốn tín dụng.

Do đó, Bộ Tài chính cho rằng việc sửa đổi luật lần này nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup công nghệ và các doanh nghiệp chuyển đổi số.

Cơ quan này đánh giá Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực từ năm 2018 đã tạo nhiều cơ chế “mở đường” cho khu vực doanh nghiệp này.

Tuy nhiên, sau hơn 8 năm triển khai, nhiều chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh mới, đặc biệt trong điều kiện thay đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp và triển khai Nghị quyết 198/2025 với nhiều cơ chế hỗ trợ mang tính đột phá.

Bộ Tài chính cũng dẫn kinh nghiệm từ nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và Mỹ trong việc xây dựng luật khung để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các chính sách tín dụng, ưu đãi đầu tư và giảm thuế.

Một số quốc gia còn triển khai các cơ chế hỗ trợ bằng voucher như phiếu đổi mới sáng tạo, phiếu hỗ trợ xuất khẩu nhằm hỗ trợ một phần chi phí hoạt động cho doanh nghiệp từ ngân sách nhà nước.

Theo kế hoạch, dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026. Nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.