Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026, cao nhất 4,6%

Ngày 26/2, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc chủ trì, Bộ Tài chính đã công bố 3 kịch bản dự báo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2026, với mức tăng cao nhất lên tới 4,6%.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, năm 2025 mặt bằng giá diễn biến cơ bản theo quy luật thường niên: tăng mạnh dịp Tết, giảm vào cuối quý I và chỉ nhích nhẹ trong các quý còn lại.

CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024, nằm trong mục tiêu Quốc hội đề ra. Áp lực giá chủ yếu đến từ việc điều chỉnh một số mặt hàng do Nhà nước quản lý và giá vật liệu xây dựng tăng do nguồn cung hạn chế trong bối cảnh đẩy mạnh thi công các công trình trọng điểm.

Kết quả này tạo dư địa nhất định cho điều hành năm 2026, song các cơ quan quản lý nhận định áp lực mới đang hình thành.

Ba kịch bản cho năm 2026

Năm 2026 là năm đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030. Nhu cầu điện năng, vật tư, nguyên liệu cho sản xuất và tiêu dùng được dự báo gia tăng mạnh, trong khi kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản CPI bình quân năm 2026: kịch bản 1: CPI tăng khoảng 3,6%; kịch bản 2: CPI tăng khoảng 4,1%; kịch bản 3: CPI tăng khoảng 4,6%.

Mức 4,6% được xem là kịch bản áp lực cao nhất, tiệm cận ngưỡng điều hành 4,5% mà Quốc hội đặt ra tại Nghị quyết 244/2025.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ước tính lạm phát tổng thể bình quân năm 2026 tăng khoảng 3,5–4,5%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát Việt Nam dao động trong khoảng 3,2–4%.

Như vậy, biên độ dự báo khá rộng, phản ánh tính bất định của môi trường kinh tế toàn cầu cũng như các yếu tố nội tại.

Ngăn chặn đầu cơ, găm hàng

Tại cuộc họp, Bộ Tài chính kiến nghị thực hiện nghiêm các mục tiêu tại Nghị quyết 244/2025 của Quốc hội, trong đó định hướng kiểm soát CPI bình quân năm 2026 khoảng 4,5%.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc yêu cầu các bộ, ngành và địa phương theo dõi sát diễn biến kinh tế, lạm phát thế giới và chính sách của các nước lớn, đặc biệt là các đối tác thương mại chính của Việt Nam, để chủ động xây dựng kịch bản điều hành phù hợp thực tiễn.

Trọng tâm quản lý giá năm 2026 được xác định ở một số nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu: lương thực, thực phẩm, xăng dầu, điện, vật liệu xây dựng, nguyên liệu đầu vào của sản xuất.

Cơ quan điều hành phải chủ động điều tiết cung – cầu, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá, đồng thời ngăn chặn đầu cơ, găm hàng, lợi dụng thiên tai, bão lũ để trục lợi.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ tiếp tục được nhấn mạnh nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, các công cụ quản lý giá theo pháp luật sẽ được sử dụng linh hoạt, tăng cường kê khai, niêm yết và công khai thông tin về giá để nâng cao minh bạch thị trường.