Bộ trưởng Bộ Tài chính: Chứng khoán 2026 không chỉ mở rộng quy mô mà phải 'thanh lọc' chất lượng

Sáng 5/1, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức Lễ đánh cồng khai trương phiên giao dịch chứng khoán đầu năm 2026. Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ mở đầu cho một chu kỳ phát triển mới của nền kinh tế, mà còn là năm khởi đầu cho kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của đất nước.

Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng cho rằng Lễ đánh cồng đầu năm không đơn thuần mang tính nghi thức, mà là thông điệp thể hiện quyết tâm của toàn thị trường chứng khoán Việt Nam trong việc đồng hành cùng đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và có chất lượng cao hơn.

Không chạy theo “lượng”, phải nâng “chất” thị trường

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, thị trường chứng khoán ngày càng được xác định là cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, giữ vai trò huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Vì vậy, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới không chỉ là mở rộng quy mô, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng vận hành, bảo đảm thị trường an toàn, minh bạch, hiệu quả và bền vững.

Thông điệp này cho thấy định hướng xuyên suốt của cơ quan quản lý: thị trường chứng khoán phải chuyển mạnh từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, “thanh lọc” chất lượng hàng hóa, nhà đầu tư và chuẩn mực vận hành, qua đó thực sự trở thành kênh dẫn vốn dài hạn cho nền kinh tế.

Đánh giá bối cảnh năm 2025, Bộ trưởng cho biết kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; những biến động của thị trường tài chính - tiền tệ toàn cầu và các bất ổn kéo dài đã ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng tăng trưởng của nhiều quốc gia. Trong nước, nền kinh tế cũng chịu tác động đan xen từ yếu tố bên ngoài và những khó khăn do thiên tai, bão lũ.

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, kinh tế vĩ mô Việt Nam tiếp tục được giữ vững ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng đạt mục tiêu, tạo nền tảng quan trọng cho sự ổn định của thị trường tài chính và thị trường chứng khoán.

Trên nền tảng đó, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025 duy trì hoạt động ổn định, an toàn, minh bạch và có thanh khoản cao. VN-Index liên tục xác lập các mốc cao mới; tính đến đầu tháng 12/2025, chỉ số này tăng gần 38% so với cuối năm trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt trên 29.000 tỷ đồng/phiên, tăng hơn 40%; vốn hóa thị trường cổ phiếu tăng khoảng 35% so với năm 2024.

Đáng chú ý, số lượng tài khoản nhà đầu tư đạt hơn 11,6 triệu, vượt mục tiêu Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, phản ánh mức độ phổ cập ngày càng sâu rộng của thị trường trong đời sống kinh tế – xã hội.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh những bước tiến về hạ tầng và chuẩn mực thị trường, trong đó hệ thống công nghệ thông tin KRX chính thức vận hành đồng bộ, góp phần nâng cao năng lực xử lý giao dịch, giám sát và quản lý thị trường. Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp tiếp tục tạo lực đẩy quan trọng, nâng cao hình ảnh và vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và quốc tế.

‘Đặt hàng’ loạt nhiệm vụ trọng tâm cho năm 2026

Bước sang năm 2026, Bộ trưởng cho rằng kinh tế Việt Nam tiếp tục được kỳ vọng phục hồi tích cực, dựa trên các động lực nội tại như giải ngân đầu tư công và dòng vốn FDI vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, các bất ổn toàn cầu vẫn hiện hữu, đòi hỏi ngành chứng khoán phải chủ động, linh hoạt và đổi mới mạnh mẽ.

Theo đó, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, phát triển thị trường ổn định, an toàn, hiệu quả và hội nhập; triển khai quyết liệt Đề án nâng hạng; đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và thanh toán; phát triển đa dạng các sản phẩm tài chính, trong đó có các công cụ tài chính xanh.

Cùng với đó là nhiệm vụ đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm để củng cố kỷ cương thị trường, khuyến khích đầu tư dài hạn và minh bạch.

Tiếp thu chỉ đạo, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết năm 2026, cơ quan quản lý sẽ tập trung nâng cao chất lượng, chiều sâu và tính bền vững của thị trường; triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào đầu năm 2027; tổ chức hiệu quả các thị trường mới như thị trường các-bon, tài sản mã hóa và thị trường dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; đồng thời đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, huy động vốn trung – dài hạn cho các dự án hạ tầng, năng lượng và lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế.