Bộ trưởng Tài chính lý giải vì sao ngưỡng chịu thuế 1 tỷ đồng với hộ kinh doanh là hài hòa nhất ở thời điểm này

Sáng nay, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Nhiều đại biểu quan tâm, cho ý kiến về ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh.

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đề nghị ngưỡng thu nhập không chịu thuế là 1 tỷ đồng, coi đây là phương án “hài hòa với thời điểm hiện nay”.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo đã cân nhắc kỹ lưỡng trên nhiều phương diện, từ tác động đến ngân sách đến khả năng chịu đựng của người nộp thuế. Theo đó, mức 1 tỷ đồng/năm đã gấp đôi ngưỡng hiện hành, được đánh giá là phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay. Tổng tác động dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng, trong đó giảm khoảng 4.800 tỷ đồng từ hộ và cá nhân kinh doanh, và hơn 2.100 tỷ đồng từ khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ.

Người đứng đầu ngành tài chính cũng nhấn mạnh nguyên tắc thiết kế luật thuế phải đảm bảo tính trung lập và hiệu quả, với mục tiêu giảm chi phí hành thu cho cơ quan quản lý cũng như chi phí tuân thủ cho người nộp thuế. Dự thảo luật đồng thời tiếp thu theo hướng giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể, bám sát diễn biến kinh tế - xã hội, trên nguyên tắc hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro.

Trước đó, nhiều đại biểu bày tỏ sự đồng tình với việc nâng ngưỡng. Đại biểu Phạm Văn Hòa ủng hộ nâng lên 1 tỷ đồng để giảm gánh nặng tài chính cho hộ kinh doanh, song đề nghị tăng cường kiểm tra nhằm tránh gian lận kê khai.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề xuất mức cao hơn, lên tới 3 tỷ đồng, đồng thời kiến nghị cần có “khung cứng” trong luật để đảm bảo tính ổn định và khả năng dự báo cho người nộp thuế.

Cùng quan điểm cần thiết lập khung giới hạn, đại biểu Phan Đức Hiếu cho rằng luật nên quy định mức tối thiểu và tối đa của ngưỡng doanh thu chịu thuế. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ linh hoạt xác định mức cụ thể theo từng giai đoạn. Cách tiếp cận này vừa đảm bảo tính hợp hiến, vừa duy trì sự chủ động trong điều hành, đồng thời tránh tình trạng cơ sở kinh doanh “không muốn lớn” để né thuế.

Bổ sung thêm góc nhìn, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị xây dựng các tiêu chí định lượng rõ ràng như thu nhập bình quân đầu người, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hay mức sống dân cư làm cơ sở điều chỉnh ngưỡng doanh thu.

Việc quy định rõ các căn cứ này sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, đồng thời tạo khả năng dự báo cho người dân và doanh nghiệp trong hoạch định kế hoạch sản xuất kinh doanh.

“Khi áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, trong thực tiễn có thể phát sinh tình trạng doanh nghiệp chia nhỏ hoạt động thành nhiều pháp nhân để giữ doanh thu dưới ngưỡng miễn thuế” - ông Bình nhận định và đề nghị bổ sung quy định cơ chế cộng gộp doanh thu đối với các doanh nghiệp có cùng chủ sở hữu hoặc có mối quan hệ kiểm soát. Việc này nhằm bảo đảm tính công bằng và chống thất thu ngân sách.

Ngoài ra, để đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho người nộp thuế, đại biểu tỉnh Vĩnh Long đề nghị nghiên cứu áp dụng một ngưỡng doanh thu thống nhất cho các sắc thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cùng một quy mô kinh doanh. Việc thống nhất này sẽ giúp người dân dễ dàng xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm chi phí quản lý cho cơ quan thuế.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết đa số ý kiến thống nhất với việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không chịu thuế theo từng thời kỳ. Tuy nhiên, nhiều đại biểu đề nghị cần có khung hoặc nguyên tắc cụ thể trong luật để tăng tính minh bạch và khả năng dự báo chính sách, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Về ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết đây là nội dung nhiều đại biểu quan tâm. Đại biểu đề nghị ngưỡng doanh thu chịu thuế cần được tính toán kỹ lưỡng trên cơ sở đánh giá tác động đầy đủ, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, qua đó hỗ trợ phát triển hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa.