BS Trương Hữu Khanh: Virus Nipah không mới, Việt Nam khó 'bùng dịch'

Những ngày gần đây, thông tin về các đợt bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ, với tỷ lệ tử vong được ghi nhận ở mức cao từ 50-75%, đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Trong bối cảnh thời điểm cận Tết Nguyên đán, nhu cầu đi lại tăng cao, không ít người bày tỏ lo ngại về nguy cơ xuất hiện một “kịch bản Covid-19” thứ hai.

Nhiều quốc gia trong khu vực cũng đã chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Tại Thái Lan, Bộ Y tế Công cộng tăng cường sàng lọc y tế nghiêm ngặt tại hai sân bay quốc tế Suvarnabhumi và Don Mueang, đặc biệt với hành khách đến từ các bang có dịch của Ấn Độ. Bên cạnh đó, các đội phản ứng nhanh (SRRT) được huy động lấy mẫu giám sát trên diện rộng đối với đàn dơi tại những khu vực có hang động du lịch nhằm theo dõi sự lưu hành của virus.

Singapore và Malaysia - hai quốc gia từng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Nipah năm 1999 - cũng nhanh chóng kích hoạt các quy trình ứng phó y tế khẩn cấp.

Tại Đông Bắc Á, Hàn Quốc xếp virus Nipah vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, yêu cầu báo cáo và cách ly ngay khi phát hiện ca nghi nhiễm. Hong Kong cho biết đang theo dõi sát tình hình và sẵn sàng áp dụng các biện pháp phòng dịch phù hợp.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC Trung Quốc) cũng phát đi khuyến cáo kêu gọi nâng cao cảnh giác trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm xâm nhập trong mùa cao điểm du lịch, nhấn mạnh khả năng du khách quốc tế mang theo các bệnh như sốt rét, sốt xuất huyết, chikungunya hay sốt Lassa.

Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận trường hợp nhiễm virus Nipah, Bộ Y tế cùng các lực lượng kiểm dịch vẫn chủ động siết chặt công tác giám sát y tế tại các cửa khẩu quốc tế nhằm ngăn ngừa nguy cơ dịch xâm nhập.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Trương Hữu Khanh - Phó Chủ tịch Liên chi hội Truyền nhiễm TP. Hồ Chí Minh, việc so sánh virus Nipah với đại dịch Covid-19 là chưa thực sự cần thiết. Bác sĩ Khanh cho biết, Nipah không phải là virus mới, trong khi Covid-19 là tác nhân gây bệnh mới xuất hiện và có khả năng lây lan nhanh trên phạm vi toàn cầu, nên quy mô ảnh hưởng của hai loại virus này rất khác nhau.

Chia sẻ trên trang Facebook cá nhân, bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết virus Nipah đã được phát hiện từ nhiều năm trước và từng được biết đến là tác nhân gây viêm não. "Virus Nipah xuất hiện rất lâu, thời tôi còn là bác sĩ trẻ đã biết về nó như một virus gây viêm não nhưng đường lây không đơn giản và rất khó có ở Việt Nam nên không lo lắng gì".

Hơn nữa, Ấn Độ có tập quán sinh hoạt khác nhiều so với Việt Nam. Người Ấn Độ có thời quen uống nhựa cây tươi. Đây có thể là nguồn của dịch bệnh bởi nhựa cây dễ bị nhiễm nước bọt của động vật như dơi.

Môi trường sinh thái và tập quán chăn nuôi của Việt Nam và Ấn Độ cũng khác biệt. Việt Nam đã có kinh nghiệm sau Covid-19, cúm gia cầm nên việc phát hiện sớm và khoanh vùng ổ dịch nếu có ca nghi ngờ là hoàn toàn khả thi.

Theo bác sĩ Khanh, trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng nhanh và rộng, thông tin về dịch bệnh trên thế giới được lan truyền nhanh chóng, khiến người dân dễ tiếp cận nhưng cũng dễ rơi vào tâm lý lo lắng. Trên thực tế, virus Nipah đã nhiều lần được nhắc đến trong các năm trước, trong đó có năm 2023, song các đợt bùng phát đều được kiểm soát trong thời gian ngắn và không lan rộng thành đại dịch.