Bức tranh tiền tệ 2026: USD suy yếu là ‘phao cứu sinh’ cho tỷ giá trong nước?

Theo báo cáo mới công bố của Chứng khoán MBS, nhờ đà suy yếu của đồng bạc xanh, tỷ giá USD/VND đã giảm trên cả thị trường chính thức lẫn tự do.

Cụ thể, đến cuối tháng 1, tỷ giá liên ngân hàng giảm 0,9% so với đầu tháng, xuống 26.025 VND/USD – mức thấp nhất kể từ giữa tháng 6/2025. Tỷ giá trung tâm giảm 0,2% so với đầu năm về 25.074 VND/USD, trong khi tỷ giá tự do giảm mạnh 2,6%, còn 26.225 VND/USD.

Xu hướng này được củng cố bởi dự báo chỉ số sức mạnh USD (DXY) có thể lùi về ngưỡng 95 từ giữa năm 2026. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế lớn ngày càng phân hóa, nhiều đồng tiền chủ chốt như JPY, GBP và EUR được kỳ vọng tăng giá trở lại. Đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi, bao gồm Việt Nam, sẽ hưởng lợi khi chênh lệch lãi suất với Mỹ thu hẹp.

Nói cách khác, yếu tố bên ngoài đang ủng hộ sự ổn định của tỷ giá trong nước.

Ba lực ép ngược chiều

Dù vậy, MBS cho rằng năm 2026 không hoàn toàn “dễ thở”. Thứ nhất, thặng dư thương mại hơn 20 tỷ USD năm 2025 phần lớn đến từ khu vực FDI, trong khi khối doanh nghiệp trong nước lại thâm hụt gần 30 tỷ USD. Điều này phản ánh nhu cầu USD trong nền kinh tế vẫn lớn, đặc biệt trong chu kỳ mở rộng sản xuất.

Thứ hai, nhập khẩu được dự báo tăng song hành với xuất khẩu. Đáng chú ý, Việt Nam có thể gia tăng nhập khẩu từ Mỹ nhằm thu hẹp chênh lệch thương mại song phương, đồng nghĩa với nhu cầu ngoại tệ tăng lên.

Thứ ba, giá vàng quốc tế được dự báo có thể vượt 5.000 USD/ounce do bất ổn địa chính trị và nhu cầu trú ẩn tăng cao. Khi giá vàng tăng, nhu cầu nhập khẩu vàng trong nước có thể tạo thêm áp lực lên tỷ giá.

Cân bằng các yếu tố, MBS dự báo tỷ giá năm 2026 có thể tăng khoảng 2,5% - 3% – mức được đánh giá là ổn định trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Thanh khoản căng thẳng cục bộ, NHNN phải bơm ròng mạnh

Trong khi tỷ giá hạ nhiệt, thị trường tiền tệ lại chứng kiến biến động mạnh ở lãi suất liên ngân hàng.

Từ mức 8,15% đầu tháng 1, lãi suất qua đêm giảm sâu về 2,6% vào ngày 22/1. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian ngắn, lãi suất bật tăng trở lại 5% và có thời điểm vọt lên 17,25% – mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Theo phân tích, nguyên nhân chủ yếu đến từ yếu tố mùa vụ: Nhu cầu thanh toán tăng cao trước Tết, các ngân hàng đẩy tín dụng mạnh trong tháng 1 và cao điểm thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp khiến thanh khoản hệ thống sụt giảm.

Trước áp lực đó, từ ngày 23/1, Ngân hàng Nhà nước đã chuyển sang trạng thái bơm ròng mạnh. Lượng vốn lưu hành qua kênh OMO tính đến 9/2 đạt gần 489.500 tỷ đồng, vượt kỷ lục cuối năm trước.

Cơ quan điều hành cũng tái kích hoạt công cụ FX Swap USD/VND với hạn mức tối đa 2 tỷ USD trong hai phiên 4-5/2. Nhờ vậy, lãi suất qua đêm đã hạ nhiệt về 3,8% vào ngày 11/2. Động thái này cho thấy nhà điều hành sẵn sàng linh hoạt can thiệp để giữ ổn định mặt bằng lãi suất và thanh khoản hệ thống.