‘Cá mập’ đảo chiều bán tháo vàng, thị trường đứng trước áp lực cực lớn?

Chiến sự Iran đang đe dọa đảo chiều một động lực quan trọng đứng sau đợt tăng giá kỷ lục của vàng.

Trong tháng này, Thổ Nhĩ Kỳ đã bán ra 8 tỷ USD dự trữ vàng nhằm bảo vệ đồng nội tệ trước chi phí năng lượng tăng vọt và nhu cầu đối với USD cao hơn. Ngân hàng trung ương nước này đã bán và hoán đổi khoảng 60 tấn vàng trong 2 tuần của tháng 3.

Con số này còn lớn hơn lượng vốn rút ra do nhà đầu tư tháo chạy khỏi các quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng trong cùng giai đoạn, khi làn sóng tích trữ tiền mặt diễn ra giữa bối cảnh thị trường tài chính lao dốc trên diện rộng, lợi suất trái phiếu tăng và đồng USD phục hồi mạnh.

Nếu nhiều cơ quan tiền tệ khác làm theo Thổ Nhĩ Kỳ, tốc độ mua vàng nói chung sẽ chậm lại và những giả định dài hạn rằng các ngân hàng trung ương không muốn bán vàng sẽ bị đặt dấu hỏi.

“Lập luận cho rằng các ngân hàng trung ương là những người mua một chiều, liên tục và không đảo ngược, đang bị thách thức”, bà Nicky Shiels, Giám đốc chiến lược kim loại tại MKS PAMP SA, một công ty giao dịch và tinh luyện kim loại quý, nhận định.

Kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, các ngân hàng trung ương đã là bên mua ròng vàng. Tốc độ mua tăng lên từ cuối năm 2022 sau khi dự trữ ngoại hối của Nga bị phong tỏa, qua đó làm nổi bật lợi ích của việc đa dạng hóa ra khỏi các tài sản bằng USD.

Giá vàng đã tăng hơn gấp đôi kể từ đó, vượt 5.000 USD/ounce vào đầu năm nay.

Hiện giá vàng đã giảm khoảng 18% so với đỉnh, và chiến sự ở Trung Đông có thể dẫn tới việc bán vàng nhiều hơn ở các nơi khác.

Một số quốc gia đã tích lũy vàng lại là những nước nhập khẩu năng lượng, do đó hóa đơn dầu và khí đốt tăng mạnh đồng nghĩa với việc họ giữ lại được ít USD hơn để tái đầu tư vào dự trữ vàng.

Không chỉ vậy, các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư cũng chứng kiến dòng petrodollar rất cần thiết của họ bị thu hẹp do eo biển Hormuz bị đóng cửa đối với phần lớn hoạt động xuất khẩu năng lượng, dù họ vẫn nắm giữ lượng lớn các tài sản khác bên cạnh vàng.

Không giống như thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, thị trường vàng không có một cơ quan quyền lực trung tâm nào. Điều đó có nghĩa là các quốc gia không thể bị uy hiếp bằng nguy cơ tài sản của họ bị phong tỏa, nhưng cũng đồng thời có nghĩa là không có Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) nào đứng ra làm người mua cuối cùng để hỗ trợ giá.

Thay vào đó, phe lạc quan với vàng sẽ hy vọng ngân hàng trung ương Trung Quốc có thể bù đắp phần thiếu hụt đó. Nhưng trong một cuộc khủng hoảng mà các nền kinh tế mới nổi đồng loạt lao vào thị trường để huy động USD, nguy cơ xuất hiện một vòng xoáy bán tháo đi xuống lại càng lớn hơn.