Cá nhân, tổ chức không làm điều này khi lắp điện mặt trời có thể bị phạt đến 200 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 133/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, bao gồm hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền lập biên bản và xử phạt.

Theo nghị định, thời hiệu xử phạt là 1 năm. Các hình thức xử phạt gồm cảnh cáo, phạt tiền và các biện pháp xử phạt bổ sung. Trường hợp vi phạm nhiều lần có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng hoặc tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.

Đáng chú ý, mức phạt từ 10-20 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi phát triển nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia ở cấp điện áp trung áp nhưng không thực hiện thủ tục thông báo hoặc chưa được cấp giấy chứng nhận đăng ký theo quy định. Ngoài ra, các hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nội dung trong thông báo, giấy chứng nhận; không điều chỉnh, bổ sung giấy chứng nhận cũng thuộc diện bị xử phạt tương tự.

Cùng mức phạt này, các tổ chức, cá nhân không phối hợp hoặc cản trở việc phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; không hướng dẫn lắp đặt, đấu nối kỹ thuật hoặc không tổ chức nghiệm thu theo quy định cũng sẽ bị xử lý.

Đối với các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn, hành vi không tháo dỡ nhà máy điện gió, điện mặt trời đúng thời hạn hoặc không thực hiện đầy đủ cam kết trong khảo sát, đầu tư, vận hành điện gió ngoài khơi có thể bị phạt tới 100 triệu đồng.

Nghị định cũng quy định mức xử phạt đối với từng khâu trong chuỗi hoạt động điện lực. Cụ thể, vi phạm trong hoạt động phát điện, truyền tải điện bị phạt từ 20-120 triệu đồng; vi phạm về phân phối điện từ 10-100 triệu đồng; vi phạm trong mua, bán buôn điện có thể bị phạt tới 180 triệu đồng.

Đối với lĩnh vực bán lẻ điện, mức phạt dao động từ 10-30 triệu đồng, áp dụng với các hành vi như không ký hợp đồng mua bán điện sau 7 ngày làm việc kể từ khi phát sinh nhu cầu sử dụng điện sinh hoạt mà không có lý do chính đáng, hoặc sử dụng thiết bị đo đếm điện chưa được kiểm định, hiệu chuẩn.

Hành vi lợi dụng nghề nghiệp để sách nhiễu khách hàng sử dụng điện nhằm trục lợi bị phạt từ 30-40 triệu đồng. Trường hợp bán sai giá điện hoặc ký hợp đồng khi bên mua không đủ điều kiện có thể bị phạt tới 60 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi xuất, nhập khẩu điện không có giấy phép có thể bị xử phạt tối đa 180 triệu đồng.

Đối với các vi phạm phổ biến, mức phạt trộm cắp điện tối đa là 20 triệu đồng; hành vi thu tiền điện cao hơn quy định đối với người thuê nhà có thể bị phạt tới 30 triệu đồng. Vi phạm quy định về bảo vệ công trình điện lực bị xử phạt từ 5-80 triệu đồng.

Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với mỗi hành vi vi phạm là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Riêng các vi phạm liên quan đến giấy phép hoạt động điện lực có thể bị phạt từ 5-200 triệu đồng, kèm theo biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được trong thời gian vi phạm.

Đối với lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng mới, mức phạt dao động từ 500.000 đồng đến 100 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Ngoài ra, trường hợp lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối ở cấp điện áp hạ áp nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ thủ tục thông báo sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tối đa 3 triệu đồng nếu tái phạm.