Các hãng hàng không đối mặt nguy cơ ‘càng bay càng lỗ’, khả năng trả nợ bị tổ chức xếp hạng tín nhiệm cảnh báo

Theo VIS Rating, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/2/2026, cùng với các động thái đáp trả từ phía Iran đã khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng mạnh. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz và thúc đẩy tâm lý né tránh rủi ro của các nhà đầu tư.

Trong kịch bản căng thẳng leo thang và kéo dài, tác động của sự kiện này đối với môi trường tín nhiệm của Việt Nam chủ yếu được phản ánh thông qua sự gia tăng của chi phí năng lượng và vận tải, áp lực lạm phát và tỷ giá, cũng như khả năng các điều kiện tài chính trở nên thắt chặt hơn, thay vì xuất phát từ sự gián đoạn trực tiếp của các tuyến xuất khẩu hàng hóa.

Nhìn chung, các yếu tố này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hồ sơ tín nhiệm của các doanh nghiệp dầu khí hạ nguồn, các ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu và năng lượng, nhóm ngành xuất khẩu và các doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay cao; mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thời gian và sự gián đoạn của nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Ngoài ra, việc giá năng lượng và chi phí vận tải toàn cầu gia tăng có thể thúc đẩy lạm phát tại Mỹ tăng cao, từ đó khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn quá trình nới lỏng tiền tệ và hỗ trợ sức mạnh của đồng USD. Diễn biến này sẽ tạo ra áp lực mất giá kéo dài đối với VND, làm gia tăng rủi ro tỷ giá đối với các doanh nghiệp Việt Nam có dư nợ bằng USD.

Những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng lớn nhất thuộc nhóm sản xuất điện và cung cấp nước sạch (bao gồm PGV, PC1, BGE và BWE), cùng với các hãng vận tải hàng không. Nguyên nhân là các doanh nghiệp này vừa có tỷ trọng nợ vay bằng USD đáng kể, vừa phát sinh nhiều chi phí hoạt động bằng USD như nhiên liệu, thuê máy bay và bảo dưỡng.

Biến động tỷ giá kéo dài sẽ làm suy yếu khả năng trả nợ và hồ sơ tín nhiệm của các doanh nghiệp này, đặc biệt đối với các đơn vị có mức độ phòng ngừa rủi ro hạn chế.

Các hãng hàng không trước rủi ro “càng bay càng lỗ”

Ngày 9/3, Cục Hàng không Việt Nam đã tổ chức cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành nhằm bàn giải pháp ứng phó trước tác động của việc giá nhiên liệu tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông.

Ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không (Cục Hàng không Việt Nam), cho biết trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự tại Trung Đông, giá nhiên liệu bay Jet A1 đã tăng gấp khoảng 3 lần, khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí khai thác dự kiến tăng thêm 60-70%. Bên cạnh đó, việc giá dầu diesel tăng cũng gây ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động của các cảng hàng không.

Ở góc độ hãng hàng không, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, đánh giá nguồn cung nhiên liệu bay trong tháng 4 có thể gặp nhiều khó khăn. Trước mắt, hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3, đồng thời triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm đảm bảo một phần nhu cầu khai thác trong tháng tới.

"Nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác có thể tăng gấp đôi. Khi đó các hãng hàng không sẽ càng bay càng lỗ", ông Trung nhận định.

Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, đại diện Vietnam Airlines kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Đồng thời, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam làm việc với các nhà chức trách hàng không quốc tế nhằm áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch Covid-19.