Các hành vi bị pháp luật cấm trong vận động bầu cử

Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân trong việc lựa chọn đại diện tham gia cơ quan quyền lực nhà nước.

Để bảo đảm môi trường bầu cử dân chủ, minh bạch và bình đẳng giữa các ứng cử viên, pháp luật đã quy định rõ các hành vi bị cấm trong hoạt động vận động bầu cử. Những quy định này được nêu tại Điều 68 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

4hành vi bị cấm đối với người ứng cử

Theo quy định của luật, người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND không được thực hiện các hành vi sau:

Thứ nhất, lợi dụng hoạt động vận động bầu cử để tuyên truyền nội dung trái với Hiến pháp, pháp luật; đồng thời xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Thứ 2, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng phục vụ cho việc vận động bầu cử của cá nhân.

Thứ 3, lợi dụng việc vận động bầu cử nhằm kêu gọi tài trợ, quyên góp trong nước hoặc từ nước ngoài cho tổ chức, cá nhân mình.

Thứ 4, sử dụng hoặc hứa tặng tiền, tài sản hay lợi ích vật chất nhằm lôi kéo, tác động đến lựa chọn của cử tri.

Những quy định trên nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các ứng cử viên, ngăn chặn việc lợi dụng nguồn lực, vị trí công tác hoặc lợi ích vật chất để tác động đến quá trình lựa chọn của cử tri.

Quy định đối với các tổ chức phụ trách bầu cử

Luật cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với các cơ quan, tổ chức tham gia tổ chức bầu cử. Theo đó, Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử và Tổ bầu cử không được tham gia vận động bầu cử cho bất kỳ người ứng cử nào.

Thành viên của các tổ chức này cũng bị cấm lợi dụng vị trí, quyền hạn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ để vận động cho ứng cử viên cụ thể. Quy định này nhằm duy trì tính khách quan, trung lập của bộ máy tổ chức bầu cử.

Hình thức vận động bầu cử trên phương tiện thông tin đại chúng

Theo hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia trong tài liệu hỏi - đáp về bầu cử nhiệm kỳ 2026-2031, người ứng cử được trình bày chương trình hành động của mình với cử tri thông qua phỏng vấn trên các phương tiện thông tin đại chúng tại địa phương nơi ứng cử.

Đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội, nội dung chương trình hành động có thể được đăng tải trên trang thông tin điện tử về bầu cử của Hội đồng Bầu cử quốc gia. Trong khi đó, ứng cử viên đại biểu HĐND trình bày chương trình hành động trên các phương tiện thông tin đại chúng địa phương hoặc trên trang thông tin điện tử của Ủy ban bầu cử (nếu có).

Cơ quan quản lý các trang thông tin điện tử chịu trách nhiệm đăng tải nội dung vận động bầu cử theo đúng quy định pháp luật. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức việc thông tin chương trình hành động của ứng cử viên trên hệ thống báo chí, truyền thông tại địa phương.

Quy định về ngày bầu cử

Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND quy định ngày bầu cử phải được tổ chức vào Chủ nhật và được công bố chậm nhất 115 ngày trước thời điểm bỏ phiếu.

Trên cơ sở quy định này, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 199/2025/QH15, xác định ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

Trong trường hợp đặc biệt cần thay đổi thời điểm bỏ phiếu, Ủy ban bầu cử sẽ trình Hội đồng Bầu cử quốc gia xem xét và quyết định việc hoãn hoặc tổ chức bỏ phiếu sớm hơn so với kế hoạch.

Việc tuân thủ đầy đủ các quy định về vận động bầu cử góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công bằng, đúng pháp luật; đồng thời tạo điều kiện để cử tri lựa chọn những đại biểu đủ năng lực, trách nhiệm tham gia cơ quan quyền lực nhà nước trong nhiệm kỳ mới.