Các ngân hàng có thể tăng thêm hàng trăm nghìn tỷ đồng cho vay

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN liên quan tới các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điểm đáng chú ý là các ngân hàng thương mại sẽ được tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng nguồn vốn huy động khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).

Theo quy định mới, các ngân hàng chỉ phải loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi nguồn vốn huy động khi tính LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như lộ trình trước đó.

Trước đây, theo quy định tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN và Thông tư 26/2022/TT-NHNN, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị loại dần khỏi cấu phần tổng tiền gửi theo lộ trình tăng dần qua từng năm. Đến năm 2026, toàn bộ khoản tiền gửi này đã không còn được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR.

Việc loại hoàn toàn nguồn vốn này khiến tỷ lệ LDR tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, tăng mạnh trong những tháng đầu năm nay.

Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ huy động vốn, áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng cũng gia tăng đáng kể. Để duy trì tỷ lệ LDR dưới ngưỡng tối đa 85%, nhiều ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn từ dân cư, kéo theo áp lực cạnh tranh lãi suất huy động trên thị trường.

Theo giới phân tích, việc cho phép tính trở lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được xem là động thái hỗ trợ thanh khoản cần thiết trong bối cảnh hiện nay.

Nhóm ngân hàng được hưởng lợi lớn nhất là các ngân hàng thương mại Nhà nước do đang nắm giữ phần lớn nguồn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước trong hệ thống.

Số liệu đến cuối tháng 3/2026 cho thấy tổng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại hệ thống ngân hàng đạt khoảng 626.716 tỷ đồng. Trong đó, riêng nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước nắm giữ khoảng 624.167 tỷ đồng, tương đương gần 99,6% tổng số dư tiền gửi kho bạc tại các tổ chức tín dụng.

Nếu loại trừ phần tiền gửi không kỳ hạn, quy định mới được đánh giá có thể giúp hệ thống ngân hàng có thêm dư địa hàng trăm nghìn tỷ đồng để mở rộng tín dụng cho nền kinh tế trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang chịu áp lực giới hạn tăng trưởng tín dụng.

Thực tế, việc loại hoàn toàn tiền gửi Kho bạc Nhà nước khỏi công thức tính LDR trước đó đã khiến tỷ lệ LDR tại nhiều ngân hàng lớn tăng sát ngưỡng quy định.

Tính đến ngày 31/3/2026, tỷ lệ LDR tại VietinBank ở mức 83,48%; BIDV là 82,94%; Vietcombank đạt 84,54% và Agribank ở mức 83,28%, đều tiến sát ngưỡng trần 85% theo quy định hiện hành.

Giới chuyên gia cho rằng thay đổi lần này sẽ góp phần giảm áp lực huy động vốn, hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng và tạo thêm điều kiện để các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay trong thời gian tới.