Kinh tế thế giới

Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: Tổng thống Trump cảnh báo giáng 'đòn cực mạnh'

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục tăng nhiệt khi Tổng thống Donald Trump phát đi tín hiệu sẵn sàng đẩy mạnh các biện pháp quân sự đối với Iran, ngay cả khi Tehran đang nỗ lực xoa dịu các quốc gia láng giềng.

Trong bối cảnh Tehran đang cân nhắc các mục tiêu mới của Mỹ, Tổng thống Trump tiếp tục duy trì lập trường gây áp lực tối đa. Hôm thứ Bảy (7/3), nhà lãnh đạo Mỹ tái khẳng định yêu cầu Iran phải "đầu hàng vô điều kiện", đồng thời cảnh báo quốc gia này sẽ "bị giáng đòn rất mạnh" nếu có bất kỳ động thái khiêu khích nào.

Đáp lại, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã dội gáo nước lạnh vào yêu cầu từ phía Washington. Ông tuyên bố mục tiêu buộc Iran đầu hàng chỉ là "một giấc mơ mà họ nên mang theo xuống mồ".

Dù cứng rắn với Mỹ, Tehran lại đang thực hiện bước đi xoa dịu các nước trong khu vực, Tổng thống Pezeshkian đã gửi lời xin lỗi đến các quốc gia vùng Vịnh về các cuộc tấn công gần đây. Đồng thời, Iran tuyên bố sẽ dừng các hoạt động quân sự nhắm vào các quốc gia láng giềng, trừ trường hợp các cuộc tấn công vào Iran xuất phát từ lãnh thổ của những nước này.

z7601377804339_ec2f793d6a8f53259e77684ec1ddcedf.jpg
Một cuộc không kích vào thủ đô Tehran, Iran ngày 5/3 - Ảnh: CBS News

Một diễn biến đáng chú ý khác là vai trò của Moscow trong cuộc đối đầu căng thẳng tại Vùng Vịnh. Ba nguồn tin xác tín, bao gồm một quan chức cấp cao của Mỹ, đã xác nhận với CBS News rằng Nga đang cung cấp thông tin tình báo về các vị trí quân sự của Mỹ cho phía Iran.

Sáng ngày 7/3, Điện Kremlin cũng xác nhận Tổng thống Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Pezeshkian, làm dấy lên những lo ngại về một liên minh quân sự - tình báo chặt chẽ hơn giữa hai nước.

Trước những biến động khó lường tại Trung Đông, Bộ Quốc phòng Anh đã chính thức đưa một trong hai tàu sân bay chủ lực vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao độ.

Phát biểu với CNN, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Anh cho biết quyết định này nhằm rút ngắn tối đa thời gian triển khai cho bất kỳ nhiệm vụ khẩn cấp nào. Mặc dù tàu sân bay HMS Prince of Wales chưa nhận lệnh điều động chính thức, nhưng động thái này là thông điệp rõ ràng cho thấy London đang chuẩn bị cho mọi kịch bản leo thang quân sự.

Trước khi căng thẳng bùng phát, tàu HMS Prince of Wales dự kiến sẽ tham gia cuộc tập trận của NATO vào cuối năm nay nhằm răn đe sự hiện diện của Nga.

Tuy nhiên, việc thay đổi trạng thái sẵn sàng chiến đấu vào thời điểm này được xem là nỗ lực của Chính phủ Thủ tướng Keir Starmer nhằm xoa dịu những chỉ trích về sự chậm trễ trong việc triển khai lực lượng bảo vệ Síp trước đó.

Song song với việc điều động khí tài, London cũng xác nhận vai trò quan trọng của các căn cứ quân sự Anh trong chiến dịch chống Iran. Bộ Quốc phòng Anh cho biết Mỹ đã bắt đầu sử dụng các căn cứ này cho các "hoạt động phòng thủ cụ thể" nhằm đánh chặn tên lửa từ Tehran.

Hiện tại, các máy bay chiến đấu của Anh vẫn liên tục tuần tra trên không phận Jordan, Qatar và Síp để bảo vệ lợi ích của các đồng minh. Dù vậy, Thủ tướng Keir Starmer vẫn đang nỗ lực vạch ra ranh giới đỏ về mặt chính trị: ông kiên quyết từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để tiến hành các cuộc không kích trực tiếp vào lãnh thổ Iran, nhằm tách biệt giữa hoạt động phòng vệ và tấn công chủ động.

Ở phía bên kia bờ Đại Tây Dương, Tổng thống Donald Trump tỏ ra đặc biệt lạc quan về tiến trình quân sự. Trên các nền tảng mạng xã hội và trước giới truyền thông, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định cuộc chiến đang diễn ra "rất tốt" với những kết quả mà ông mô tả là "thật đáng kinh ngạc".

Ông Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã thành công trong việc vô hiệu hóa hoàn toàn lực lượng hải quân, không quân cũng như hệ thống viễn thông của Iran, qua đó ngăn chặn quốc gia này tiến sát ngưỡng sở hữu vũ khí hạt nhân.

Song song với những tuyên bố về thắng lợi quân sự từ phía Washington, tình hình nhân đạo tại Iran đang rơi vào trạng thái báo động đỏ. Các cuộc tấn công dồn dập của liên quân Mỹ - Israel vào lãnh thổ nước này kể từ cuối tuần trước đã gây ra những tổn thất thảm khốc về người và tài sản.

Theo số liệu mới nhất từ Cơ quan Tin tức các Nhà hoạt động Nhân quyền (HRANA), tính đến chiều ngày 6/3, số thường dân thiệt mạng đã tăng vọt lên con số 1.172 người.

Báo cáo của HRANA cũng cho biết các đối tượng yếu thế phải chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với ít nhất 194 trẻ em được xác nhận đã tử vong. Bên cạnh thương vong dân sự, nhóm nhân quyền này cũng ghi nhận thêm 176 binh sĩ Iran thiệt mạng trong các đợt giao tranh vừa qua.

Đáng quan ngại hơn, cường độ không kích trong giai đoạn từ tối 5/3 đến 6/3 đã nhắm trực tiếp vào nhiều mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng thiết yếu – vốn là những đối tượng được bảo vệ nghiêm ngặt theo luật nhân đạo quốc tế. Các ghi nhận tại hiện trường cho thấy một cơ sở của Hội Chữ thập đỏ, ba khu dân cư đông đúc tại thủ đô Tehran và một nhà máy thuộc Công ty Dầu khí Quốc gia Iran đã bị hư hại nghiêm trọng sau các đợt oanh tạc.

Mức độ khốc liệt của đợt xung đột này đang tăng nhanh đến mức đáng báo động. Chỉ trong một thời gian ngắn, số lượng người thiệt mạng đã gần tiệm cận tổng thương vong của cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Iran, Israel và Mỹ vào mùa hè năm ngoái (ước tính khoảng 1.190 người).

Sự gia tăng đột biến này cho thấy các chiến dịch quân sự hiện tại đã bước sang một giai đoạn mới với sức tàn phá diện rộng và mức độ tàn khốc vượt xa các cuộc đụng độ trước đây trong khu vực.

Tham khảo CBS News, CNN

Vũ Bấc - nguoiquansat.vn

Theo Kiến thức Đầu tư