Căng thẳng Trung Đông leo thang, nhà đầu tư nên làm gì để bảo toàn danh mục?

Cuối tuần qua, căng thẳng tại Trung Đông leo thang mạnh khi Mỹ và Israel triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, bao gồm các đợt không kích nhắm tới mục tiêu quân sự và một số đầu mối lãnh đạo cấp cao. Đáp trả, Iran phóng tên lửa và UAV về phía Israel cũng như các căn cứ liên quan đến sự hiện diện quân sự của Mỹ trong khu vực.

Một điểm gây chú ý là nhiều nguồn tin quốc tế cho biết lãnh tụ tối cao Iran cùng một số nhân vật quân sự chủ chốt có thể đã thiệt mạng, khiến Iran tuyên bố quốc tang và làm gia tăng bất ổn chính trị trong nước. Đồng thời, khu vực bước vào trạng thái báo động cao khi các đợt tấn công đáp trả tiếp tục xuất hiện.

Để làm rõ tác động của căng thẳng Trung Đông tới thị trường chứng khoán Việt Nam, chúng tôi đã có cuộc trao đổi nhanh với ông Trần Đức Anh - Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược thị trường của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV).

Trước diễn biến Mỹ – Israel tấn công Iran, ông đánh giá VN-Index sẽ chịu tác động như thế nào trong ngắn hạn và trung hạn?

Trong ngắn hạn, tác động tiêu cực lên thị trường là khó tránh khỏi khi hầu hết thị trường chứng khoán toàn cầu đều “đỏ lửa” do tâm lý phòng thủ gia tăng. Bên cạnh đó, nhu cầu chốt lời sau hai tuần tăng điểm của VN-Index cùng những diễn biến bất thường của mặt bằng lãi suất liên ngân hàng ngày 2/3 cũng góp phần khiến thị trường suy yếu.

Trong trung hạn, tác động lên thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ phụ thuộc chủ yếu vào diễn biến xung đột tại Trung Đông. Ở kịch bản tiêu cực, nếu xung đột kéo dài và eo biển Hormuz bị phong tỏa, giá dầu có thể tăng mạnh, đồng USD lên giá, kéo theo rủi ro lạm phát và tỷ giá quay trở lại, ảnh hưởng đến chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Khi đó, rủi ro điều chỉnh sâu của VN-Index cần được tính đến.

Tuy nhiên, tôi thiên về kịch bản cơ sở khi xung đột chỉ kéo dài vài tuần trước khi các bên ngồi vào bàn đàm phán. Khi đó, những biến động bất thường của thị trường tài chính toàn cầu sẽ sớm hạ nhiệt, và các yếu tố tích cực nội tại có thể giúp thị trường chứng khoán Việt Nam hồi phục và quay trở lại xu hướng tăng.

Theo ông, dòng vốn ngoại có thể thay đổi ra sao sau sự kiện địa chính trị này?

Tương tự như các đánh giá trên, tôi cho rằng dòng vốn ngoại sẽ chịu tác động trực tiếp từ diễn biến địa chính trị trong thời gian tới. Với kịch bản cơ sở xung đột không kéo dài, việc bán tháo của nhà đầu tư trong nước có thể mở ra cơ hội mua vào ở vùng giá thấp cho khối ngoại.

Thực tế, khối ngoại đã mua ròng khá mạnh, tập trung ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ngay trong phiên 2/3 khi VN-Index giảm sâu. Tuy nhiên, nếu xung đột lan rộng và kéo dài, triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ kém tích cực hơn và áp lực bán ròng từ nhà đầu tư nước ngoài có thể quay trở lại.

Những nhóm ngành nào trên thị trường chứng khoán Việt Nam có thể hưởng lợi và nhóm nào chịu tác động tiêu cực nếu xung đột kéo dài?

Nhóm cổ phiếu dầu khí và phân đạm được kỳ vọng hưởng lợi khi xung đột tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đẩy giá hàng hóa leo thang. Bên cạnh đó, nhóm vận tải biển cũng có thể hưởng lợi nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa, khiến các doanh nghiệp phải kéo dài lộ trình vận chuyển, qua đó làm gia tăng giá cước.

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, nhà đầu tư nên điều chỉnh chiến lược danh mục như thế nào?

Duy trì trạng thái danh mục phòng thủ là điều nên cân nhắc trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tiềm ẩn nhiều bất định. Điều này đồng nghĩa với việc hạn chế tối đa sử dụng đòn bẩy (margin), duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức trung bình đến trung bình cao và tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, ít chịu tác động trực tiếp từ xung đột khu vực Trung Đông.

Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần thường xuyên cập nhật thông tin liên quan đến diễn biến sự kiện. Bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào cũng có thể mở ra cơ hội cho một nhịp hồi phục đáng kể của thị trường.