Cảnh báo FOMO: Người Việt có thể thiệt 20–30 triệu đồng mỗi lượng vàng vì ‘độ trễ’ chính sách

Chênh lệch giá vàng: Rủi ro hiện hữu

Chia sẻ tại Talkshow "Giá vàng còn tăng trong bối cảnh hiện nay", theo chuyên gia kinh tế Phạm Xuân Hòe, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng Nhà nước, giá vàng trong nước liên tục lập đỉnh trong khi giá vàng thế giới cũng biến động mạnh, khiến nhiều nhà đầu tư Việt Nam chịu thiệt từ 20–30 triệu đồng mỗi lượng vàng do chênh lệch giá và “độ trễ” trong chính sách quản lý.

Hiện tại, mức chênh lệch giữa vàng trong nước và vàng thế giới dao động 15–18 triệu đồng/lượng, có lúc lên tới hơn 20 triệu đồng/lượng. Ông Hòe giải thích: “Thị trường vàng Việt Nam chưa kết nối thông suốt với thị trường quốc tế. Chưa có sàn vàng công khai, chưa có kênh giao dịch vàng tài khoản, nên mọi biến động thế giới chưa phản ánh kịp trong nước.”

Người dân phải chịu hai rủi ro lớn: một là rủi ro hành chính, do chính sách chưa đồng bộ và chưa đủ công cụ điều tiết; hai là rủi ro tâm lý, khi văn hóa tích trữ vàng kết hợp với FOMO làm giá tăng cục bộ, đặc biệt vào các dịp như mùng 10 tháng Giêng – ngày Thần Tài.

Năm “mồi lửa” đẩy giá vàng tăng mạnh
Theo chuyên gia Hòe, có ít nhất năm yếu tố chính khiến vàng biến động:

-Bất ổn địa chính trị: Xung đột Nga – Ukraine, Israel – Hamas, Iran – Mỹ… tạo áp lực tăng giá vàng

-Lạm phát và lãi suất: Các ngân hàng trung ương tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, trong khi giá dầu thất thường, khiến giá vàng biến động theo.

-Ngân hàng trung ương mua vàng: Trung Quốc, Nga và nhiều nước khác tích trữ lượng vàng lớn, tạo áp lực tăng giá.

-Dòng tiền đầu tư cá nhân và tổ chức: Vàng tài khoản, giao dịch online, cùng tâm lý đầu cơ, đẩy giá lên cao.

-Văn hóa tích trữ và tâm lý FOMO: Người Việt thường mua vàng làm của hồi môn hoặc tích trữ tài sản, dẫn đến tăng giá cục bộ, rồi bán tháo khi giá giảm.

Đáng chú ý, chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và quốc tế tạo điều kiện cho buôn lậu vàng qua biên giới. Theo ông Hòe, việc vận chuyển vàng từ Campuchia, Lào hay các nước khác về Việt Nam là chuyện phổ biến, lợi nhuận lên tới 200%. Điều này không chỉ gây thất thoát dòng tiền mà còn gây khó khăn cho điều hành chính sách tiền tệ.

Khuyến cáo cho nhà đầu tư

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Nghị định 232, thúc đẩy lập sàn vàng vật chất, sau đó tiến tới giao dịch vàng tài khoản và vàng chứng chỉ điện tử. Tuy nhiên, chuyên gia Hòe nhấn mạnh: Giai đoạn lập sàn vàng vật chất cần 3–5 năm để hình thành cơ bản. Giao dịch vàng tài khoản và chứng chỉ điện tử có thể mất 5–10 năm do yêu cầu kỹ thuật cao và khung pháp lý chuẩn mực.

Trong thời gian chờ lộ trình hoàn thiện, dòng tiền đầu tư có xu hướng dịch chuyển sang vàng, bất động sản hoặc gửi tiết kiệm, nhưng với lãi suất thực thấp (khoảng 3%–4%), vàng vẫn là kênh được ưu tiên để bảo toàn giá trị.

Chuyên gia Hòe khuyến nghị cần tránh tâm lý FOMO; theo dõi chính sách, nghiên cứu các quyết định hành chính, lộ trình sàn vàng và quy định nhập khẩu vàng; cân nhắc đa dạng hóa, chia tỷ trọng giữa vàng, chứng khoán, bất động sản và tiền gửi để giảm rủi ro.

“Giá vàng trong nước liên tục lập đỉnh, nhưng nếu không cân nhắc kỹ, nhà đầu tư có thể chịu thiệt nặng do chênh lệch và buôn lậu,” ông Hòe nhấn mạnh.