CẬP NHẬT: Mức phạt vi phạm BHYT tăng vọt, có trường hợp lên đến 70 triệu đồng, người dân và doanh nghiệp cần lưu ý

Kể từ ngày 15/5, Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước ngoặt trong việc siết chặt quản lý quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT).

Điểm nóng nhất của Nghị định mới nằm ở khung hình phạt dành cho các tổ chức, doanh nghiệp. Theo đó, hành vi không đóng, đóng không đầy đủ hoặc cố tình trốn đóng BHYT cho người lao động sẽ bị xử lý nghiêm khắc.

Mức phạt tiền tối đa lên tới 70 triệu đồng đối với các vi phạm nghiêm trọng, kéo dài hoặc gây ảnh hưởng trên diện rộng. Không chỉ dừng lại ở việc nộp phạt, đơn vị vi phạm bắt buộc phải truy nộp toàn bộ số tiền nợ đọng. Doanh nghiệp phải nộp thêm khoản lãi chậm đóng theo mức lãi suất quy định, khiến tổng chi phí sai phạm trở nên cực kỳ đắt đỏ.

Một thói quen phổ biến nhưng sai luật bấy lâu nay là mượn thẻ BHYT của người thân sẽ bị "sờ gáy" quyết liệt hơn. Nếu trước đây hành vi này thường chỉ bị nhắc nhở, thì từ 15/5:

Phạt từ 3 đến 5 triệu đồng đối với cá nhân cho người khác mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ BHYT không phải của mình để khám, chữa bệnh. Mức phạt này được đánh giá là đủ sức răn đe để bảo vệ tính công bằng và sự an toàn của quỹ bảo hiểm.

"Mạnh tay" với các cơ sở y tế tiếp tay trục lợi

Nghị định 90/2026/NĐ-CP không chỉ hướng đến người tham gia mà còn nhắm trực tiếp vào các cơ sở khám chữa bệnh (KCB) có hành vi gian lận.

Các hành vi sau đây sẽ đối mặt với mức phạt nặng và đình chỉ hoạt động: Lập khống hồ sơ bệnh án, kê khống đơn thuốc; chỉ định các dịch vụ kỹ thuật, xét nghiệm không cần thiết; xác nhận sai tình trạng bệnh lý nhằm trục lợi thanh toán từ quỹ BHYT.

Ngoài phạt tiền, nhân viên y tế vi phạm có thể bị tước chứng chỉ hành nghề có thời hạn. Các cơ sở vi phạm nghiêm trọng sẽ bị đình chỉ hoạt động và buộc hoàn trả 100% số tiền đã thanh toán sai quy định.

Việc ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP trong bối cảnh tình trạng trục lợi quỹ BHYT diễn biến phức tạp là bước đi cần thiết. Chính phủ khẳng định, việc tăng nặng chế tài không chỉ nhằm răn đe các đối tượng sai phạm mà quan trọng hơn là để bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người tham gia bảo hiểm thực thụ, đảm bảo sự bền vững của hệ thống an sinh xã hội.