Cắt 300.000 việc làm, hủy hàng nghìn hợp đồng: DOGE của Elon Musk thừa nhận vẫn không giảm được thâm hụt ngân sách Mỹ

Trong giai đoạn đầu hoạt động, Cơ quan Hiệu quả Chính phủ (DOGE) do Elon Musk dẫn dắt từng tuyên bố có thể cắt giảm tới 2.000 tỷ USD khỏi ngân sách liên bang Mỹ.

Tuy nhiên đến tháng 12/2025, Musk thừa nhận cơ quan tư vấn đặc biệt này chỉ tiết kiệm được khoảng 200 tỷ USD, chủ yếu từ các khoản thanh toán “ma” - những khoản chi phát sinh từ hợp đồng đã bị hủy hoặc các yêu cầu trợ cấp thất nghiệp gian lận.

Dù vậy, một số ước tính gần đây cho thấy những khoản tiết kiệm mà DOGE đạt được hầu như không tạo ra tác động đáng kể nào đối với mức thâm hụt ngân sách liên bang.

Trong đoạn video ghi lời khai vào tháng 1 - gần đây lan truyền mạnh trên mạng - nhân viên DOGE Nate Cavanaugh thừa nhận các nỗ lực cắt giảm chi tiêu không đạt được mục tiêu 2.000 tỷ USD ban đầu.

Buổi lấy lời khai này nằm trong một vụ kiện do Hội đồng Học thuật Mỹ, liên minh phi lợi nhuận của các tổ chức học thuật, đệ trình. Đơn kiện cáo buộc DOGE đã sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo của OpenAI, cụ thể là ChatGPT, để xác định và hủy hơn 100 triệu USD tiền tài trợ cho các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI).

“Tôi muốn hỏi, ông có hối tiếc khi việc hủy các khoản tài trợ này có thể khiến nhiều người mất đi nguồn thu nhập quan trọng để trang trải cuộc sống không?”, một luật sư đặt câu hỏi với Cavanaugh.

“Không. Tôi cho rằng việc giảm thâm hụt ngân sách liên bang từ 2.000 tỷ USD xuống gần bằng 0 quan trọng hơn”, Cavanaugh - đồng thời là nhà sáng lập công ty kế toán ứng dụng AI Flow Finance - trả lời.

Luật sư tiếp tục hỏi: “Vậy các ông đã giảm được thâm hụt ngân sách liên bang chưa?”.

“Chưa, chúng tôi chưa làm được”, Cavanaugh thừa nhận.

Sau khi đoạn video gây phản ứng mạnh trên mạng xã hội, thẩm phán Colleen McMahon của Tòa án Liên bang tại Manhattan đã ra lệnh gỡ bỏ các video ghi lời khai khỏi mạng xã hội.

DOGE được thành lập ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, với mục tiêu loại bỏ sự “lãng phí, gian lận và lạm dụng” trong bộ máy Chính phủ liên bang.

Trong 10 tháng hoạt động, nhóm này đã loại bỏ hơn 300.000 vị trí trong khu vực liên bang và tuyên bố đã hủy 13.440 hợp đồng.

Vụ kiện mới nhất chỉ là một trong nhiều tranh cãi xoay quanh DOGE. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo nhóm này có quyền truy cập vào hệ thống trả lương của Chính phủ Mỹ, điều có thể mang lại “quyền lực và khả năng kiểm soát chưa từng có” đối với dữ liệu cá nhân của người dân.

Bên cạnh đó, việc cắt giảm nhân sự quy mô lớn có thể tạo cơ hội cho các quốc gia như Trung Quốc hoặc Nga tuyển dụng những người từng có quyền tiếp cận thông tin mật. Một số chuyên gia quản trị cũng cho rằng những khoản tiết kiệm mà DOGE công bố đã bị thổi phồng đáng kể.

Ông Max Stier, Giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận về hiệu quả quản trị và nhân lực Partnership for Public Service, nói rằng các biện pháp cắt giảm của DOGE thậm chí có thể làm gia tăng gánh nặng ngân sách.

Theo ước tính của ông, chi phí cho việc sa thải, tuyển dụng lại và cho nhân viên nghỉ có lương có thể khiến người nộp thuế Mỹ phải chi khoảng 135 tỷ USD.

“Chính phủ rõ ràng cần hoạt động hiệu quả hơn, nhưng những cách tiếp cận đang được áp dụng hiện nay lại đang đưa chúng ta đi theo hướng hoàn toàn sai”, Stier nói. “Kết cục là người dân Mỹ sẽ phải gánh hậu quả, trong khi Elon Musk quay trở lại điều hành các doanh nghiệp tư nhân của mình”.

Theo Fortune