Câu chuyện PNJ dưới dấu ấn nữ doanh nhân Cao Thị Ngọc Dung

Giữa chu kỳ biến động mạnh của giá vàng, thị trường kim hoàn Việt Nam chứng kiến sự trỗi dậy bền bỉ của một doanh nghiệp hiếm hoi niêm yết – PNJ – cùng dấu ấn cá nhân rất rõ của nữ doanh nhân Cao Thị Ngọc Dung.

Với thị trường vàng, năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng chú ý, đặc biệt là diễn biến tăng mạnh của giá vàng. Theo các báo cáo, giá vàng trong nước ghi nhận tháng tăng thứ sáu liên tiếp, đồng thời đánh dấu năm thứ ba liên tiếp giá vàng duy trì đà tăng mạnh.

Đà tăng này được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu chu kỳ hạ lãi suất, căng thẳng thương mại toàn cầu khiến dòng tiền tìm đến các tài sản phòng ngừa rủi ro, cùng với hoạt động mua ròng vàng của các quỹ ETF và các ngân hàng trung ương.

Theo số liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), trong 9 tháng đầu năm 2025, các ngân hàng trung ương đã mua ròng 634 tấn vàng. Công ty tư vấn Metals Focus ước tính lượng mua ròng cả năm 2025 có thể đạt khoảng 850 tấn, trong khi Morgan Stanley đưa ra dự báo cao hơn, ở mức 950 tấn.

Trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh, hoạt động của các doanh nghiệp vàng trong nước luôn thu hút sự quan tâm của thị trường.

Tại Việt Nam, có nhiều doanh nghiệp tham gia kinh doanh và khai thác vàng, từ vàng miếng đến vàng trang sức. Tuy nhiên, PNJ là một trong số ít doanh nghiệp đưa cổ phiếu lên giao dịch trên sàn chứng khoán.

Đồng hành cùng PNJ là nữ doanh nhân Cao Thị Ngọc Dung – người được giới thương nhân biết đến với biệt danh “nữ hoàng trang sức”.

Trong bối cảnh giá vàng biến động, hoạt động của các doanh nghiệp vàng trong nước luôn nhận được sự chú ý.

Nữ doanh nhân đầy duyên nợ với ngành ngân hàng

Bà Cao Thị Ngọc Dung sinh tháng 10/1957, tốt nghiệp cử nhân Kinh tế thương nghiệp tại Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.

Trước khi gắn bó sự nghiệp với PNJ, bà từng làm việc tại nhiều đơn vị khác nhau, trong đó có ngành ngân hàng. Duyên nợ với lĩnh vực này bắt đầu từ năm 1992, khi Ngân hàng TMCP Đông Á được thành lập. Trong giai đoạn 1992–1997, bà Cao Thị Ngọc Dung đồng thời giữ vai trò Chủ tịch ngân hàng và là lãnh đạo cao nhất tại PNJ.

Đến năm 1997, bà rút lui khỏi các vị trí tại ngân hàng để tập trung toàn bộ cho PNJ. Ông Trần Phương Bình, chồng bà Dung, tiếp tục đảm nhiệm vai trò Tổng Giám đốc Ngân hàng Đông Á từ năm 1998 và tại vị trong nhiều năm sau đó.

Nói là “duyên nợ” với ngành ngân hàng cũng không hề quá lời. Duyên gắn với ngân hàng của bà Cao Thị Ngọc Dung cũng là một “món nợ” cả đời – gắn liền với câu chuyện của người chồng, ông Trần Phương Bình.

Hơn một năm trước, khi ông Trần Phương Bình qua đời, bà Ngọc Dung đã có những dòng hồi tưởng về người bạn đời, đặc biệt là quãng thời gian đầy sóng gió. Theo chia sẻ của bà, khi rút khỏi ngân hàng, hai người từng thỏa thuận “không nghe, không thấy, không biết, không can thiệp”.

Tuy vậy, khi ngân hàng rơi vào khó khăn, ông Bình đã đề nghị bà bán gần như toàn bộ những tài sản đã gây dựng suốt nhiều thập kỷ – từ đất đai, nhà cửa, nữ trang có giá trị đến cổ phần tại các công ty – để hỗ trợ xử lý tình hình. Theo bà, chỉ duy nhất những căn nhà đã cho các con và cổ phần tại PNJ là không bị động đến.

Giai đoạn khủng hoảng và thử lửa lãnh đạo

PNJ là cổ đông lớn của Ngân hàng Đông Á, nên những biến động tại ngân hàng và các vấn đề liên quan đến ông Trần Phương Bình đã ảnh hưởng không nhỏ đến doanh nghiệp. Thậm chí, đã có thời điểm xuất hiện nhiều đồn đoán cho rằng PNJ khó có thể vượt qua “cửa ải” này.

Không chỉ vậy, giai đoạn 2014–2015 cũng là thời kỳ khó khăn chung của ngành vàng, trang sức. Dù vậy, bà Cao Thị Ngọc Dung cùng ban lãnh đạo PNJ vẫn giữ vững định hướng, giúp doanh nghiệp bình an vượt qua sóng gió và dư luận.

Dưới sự lãnh đạo của bà Cao Thị Ngọc Dung, PNJ từng bước mở rộng mạng lưới ngành nghề, tập trung vào chiến lược sản xuất và bán lẻ trang sức mang thương hiệu PNJ. Doanh nghiệp nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường và xây dựng được sự yêu mến từ người tiêu dùng.

Sau cổ phần hóa năm 2004, doanh thu PNJ tăng trưởng nhanh chóng. Từ mức dưới 1.800 tỷ đồng trước năm 2006, doanh thu đã vượt 4.100 tỷ đồng vào năm 2008 và bùng nổ trong năm 2009, đạt 10.200 tỷ đồng. Lợi nhuận cũng tăng mạnh, từ khoảng 30 tỷ đồng năm 2006 lên 220 tỷ đồng năm 2009.

Năm 2009 cũng là dấu mốc quan trọng khi PNJ chính thức niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán, đồng thời mở rộng lĩnh vực kinh doanh với việc thành lập công ty thời trang CAO và bổ sung mảng đồng hồ từ các thương hiệu quốc tế.

Doanh thu năm 2011 tiệm cận 18.000 tỷ đồng, lợi nhuận đạt xấp xỉ 258 tỷ đồng. Riêng mảng trang sức ghi nhận mức tăng hơn 32% so với năm 2010, đạt 17.400 tỷ đồng và chiếm khoảng 96% tổng doanh thu.

Từ năm 2012, doanh thu PNJ giảm mạnh và chững lại trong nhiều năm, lợi nhuận cũng không duy trì được mức cao, do thị trường vàng, trang sức nói chung gặp nhiều khó khăn.

Theo WGC, nhu cầu tiêu thụ vàng trang sức toàn cầu năm 2012 giảm 3%, trong khi thị trường Việt Nam sụt giảm tới 12%. Nhu cầu vàng cho mục đích đầu tư cũng giảm 24%. Đây cũng là giai đoạn thị trường vàng trong nước chứng kiến những thay đổi lớn về chính sách quản lý, góp phần kết thúc chu kỳ tăng kéo dài hơn một thập kỷ của giá vàng.

Chiến lược bán lẻ – tăng trưởng hiệu quả

PNJ đứng vững và tái cơ cấu thành công nhờ chiến lược xây dựng hệ thống bán lẻ quy mô, rộng khắp.

Đến nay, PNJ sở hữu khoảng 450 cửa hàng trên toàn quốc với hơn 8.000 nhân viên. Ở kênh xuất khẩu, doanh nghiệp đã vươn ra hàng chục quốc gia trên nhiều châu lục.

Sau giai đoạn khó khăn, thị trường vàng, trang sức dần khởi sắc từ năm 2017. PNJ nhanh chóng bắt nhịp tăng trưởng khi doanh thu năm 2017 đạt gần 11.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế tăng 61% so với năm 2016, lên trên 700 tỷ đồng.

Những năm tiếp theo, doanh thu PNJ tiếp tục tăng mạnh, đạt 17.000 tỷ đồng năm 2019. Đến năm 2021, doanh nghiệp vượt lại đỉnh năm 2011 với doanh thu trên 19.500 tỷ đồng và tiếp tục mở rộng trong các năm sau đó. Năm 2024, PNJ xác lập kỷ lục mới với doanh thu hơn 37.800 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 2.113 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay.

Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh thu thuần đạt 25.353 tỷ đồng, giảm 13,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế lại tăng 16,5%, lên 1.610 tỷ đồng, chủ yếu nhờ giá bán cao hơn, kéo theo biên lợi nhuận được cải thiện đáng kể.

Tổng tài sản PNJ cũng tăng nhanh, từ dưới 3.000 tỷ đồng năm 2015 lên hơn 17.000 tỷ đồng vào cuối quý III/2025, trong khi cơ cấu nợ vẫn được duy trì ở mức an toàn.

Báo cáo xu hướng của Hội đồng Vàng thế giới (WGC) năm 2024 cũng cho thấy các ngân hàng Trung ương đã duy trì chuỗi mua vàng trong trong năm thứ 15 liên tiếp, đẩy nhu cầu vàng toàn cầu lên mức cao kỷ lục. Tổng nhu cầu vàng năm 2024 đạt mức 4.974,5 tấn, tăng 1% so với năm trước đó.

WGC cũng dự đoán rằng các ngân hàng Trung ương và các nhà đầu tư ETF sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu vàng vào năm 2025.

Sức trẻ của thế hệ kế tiếp đang viết nên câu chuyện dài hạn

Tại PNJ, thế hệ kế tiếp đang dần để lại dấu ấn với sự tham gia của bà Trần Phương Ngọc Thảo – con gái bà Cao Thị Ngọc Dung.

Bà Trần Phương Ngọc Thảo có bằng Cử nhân Kinh tế và Quản trị kinh doanh tại Đại học Oxford (Anh) và bằng Tiến sĩ Kinh tế học của Đại học Harvard (Mỹ).

Trước khi trở về PNJ, bà từng là giảng viên Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (2010–2013), giữ vai trò Giám đốc quản lý dự án tại Ngân hàng Đông Á, sau đó làm việc trong ngành ngân hàng tại ANZ Banking Group (Úc).

Từ năm 2019, bà Ngọc Thảo về nước, đảm nhiệm vai trò Giám đốc cao cấp phụ trách chuyển đổi số tại PNJ và trở thành thành viên HĐQT từ tháng 6/2020.

Dưới sự tham gia của bà Ngọc Thảo, PNJ đẩy mạnh mô hình bán hàng đa kênh, thanh toán không tiền mặt và chuyển đổi số toàn diện; tối ưu hóa bán hàng đa kênh, mô hình cửa hàng hỗn hợp đa kênh, bán hàng qua kinh doanh trực tuyến, khuyến khích khách hàng thanh toán không tiền mặt thông qua các ví điện tử VnPay, Momo...

Khối tài sản khổng lồ của gia đình bà Cao Thị Ngọc Dung

Song hành với quá trình phát triển của doanh nghiệp, khối tài sản của gia đình bà Cao Thị Ngọc Dung cũng tăng trưởng đáng kể.

Hiện gia đình bà – bao gồm bà và ba người con gái, cùng các thành viên liên quan – đang sở hữu gần 60 triệu cổ phiếu PNJ, với tổng giá trị ước tính khoảng 4.500 tỷ đồng. Riêng phần sở hữu của bà Cao Thị Ngọc Dung có giá trị gần 1.000 tỷ đồng.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu PNJ thường xuyên duy trì giá cao. Hiện PNJ giao dịch quanh mức 97.000 đồng/cổ phiếu, đưa vốn hóa doanh nghiệp vượt 33.000 tỷ đồng.