Cây gỗ quý hơn 700 năm tuổi được cho là chứng tích của trận thủy chiến lớn bậc nhất trong lịch sử Việt Nam

Gỗ lim từ lâu được xem là một trong những loại gỗ quý hiếm, có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam. Chính vì vậy, những cây lim thường được người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ cẩn thận. Đáng chú ý, giữa nhiều cây lim quý, hai cây lim tại khu vực giếng Rừng (Quảng Ninh) lại nhận được sự quan tâm đặc biệt hơn cả.

Hai cây lim cổ thụ ở giếng Rừng, nằm dưới chân núi Tiên Sơn, được ước tính có tuổi đời hơn 700 năm. Theo nhiều tư liệu lịch sử, những cây lim này được xem là dấu tích còn sót lại của một khu rừng lim bạt ngàn, trải dài từ thành phố Chí Linh (tỉnh Hải Dương trước đây) qua Đông Triều đến Quảng Yên. Đặc biệt, 54 cây lim cổ được gọi là “cụ” lim ở Đền Cao, Hải Dương cũ.

Khu rừng này còn gắn với trận thủy chiến tiêu biểu và lớn nhất trong lịch sử Việt Nam trên sông Bạch Đằng vào năm 1288. Tương truyền, quân và dân nhà Trần từng khai thác gỗ từ khu rừng để dựng trận địa cọc, góp phần quan trọng mang lại chiến thắng lịch sử, đánh bại quân xâm lược Nguyên - Mông. Vị trí lim giếng Rừng nằm gần sông Bạch Đằng, cách bãi cọc Yên Giang khoảng 2km.

Tuy nhiên, theo thông tin đăng trên Báo Quảng Ninh năm 2023, xét về mặt sinh học, hai cây lim này thuộc giống lim muồng, thân không thẳng và có nhiều cành. Với đặc điểm này, nó không phù hợp để làm cọc trận thủy chiến. Hơn nữa, hiện chưa có bằng chứng xác thực nào khẳng định niên đại của hai cây lim trùng với thời điểm trận Bạch Đằng diễn ra.

Dù vậy, trải qua hàng trăm năm với nhiều biến động và chiến tranh, hai cây lim vẫn xanh tốt, không ngừng phát triển. Hai cây cao từ 20-30m, chu vi gốc 5,5-7,2m, tán lá vươn rộng 20m. Trên thân cây còn tồn tại một số thực vật ký sinh.

Vào các năm 2008 và 2011, hai cây lim có hiện tượng khô lá do thời tiết. Nhờ sự chăm sóc của người dân như cắt tỉa cành khô, bón phân, tưới hóa chất sinh trưởng, chúng hồi sinh, trở nên xanh tốt.

Không chỉ có giá trị lịch sử, hai cây lim còn gắn bó mật thiết với đời sống người dân địa phương, là nơi vui chơi cho trẻ em và là điểm tập thể dục của người cao tuổi mỗi buổi chiều.

Với giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, hai cây lim đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích cấp Quốc gia từ năm 1998, thuộc cụm di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng.

Ngày 27/9/2012, Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng Khu di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 là Di tích Quốc gia đặc biệt, góp phần khẳng định tầm quan trọng của hai cây lim trong lịch sử và văn hóa Việt Nam.