CEO BKAV Nguyễn Tử Quảng: Chỉ cần VNPT, Viettel rút khỏi mảng công nghệ, sau 1 năm chúng ta sẽ có Big Tech vươn ra thế giới

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, ông Nguyễn Tử Quảng - Ủy viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng, Tổng Giám đốc Tập đoàn BKAV đã phát biểu tại phiên thảo luận về việc gỡ rào cản cho kinh tế tư nhân. Ông trực tiếp chỉ ra nguyên nhân khiến ngành công nghệ Việt Nam dù có nguồn nhân lực thuộc nhóm đứng đầu thế giới nhưng vẫn chưa thể sinh ra các tập đoàn công nghệ khổng lồ (Big Tech).

Khi đề cập đến giải pháp mang tính đột phá, ông Quảng đã có một phát biểu đáng chú ý: "Chỉ cần VNPT và Viettel cổ phần hóa và thoái vốn khỏi mảng công nghệ này thì tôi đảm bảo sau 1 năm chúng ta sẽ có Big Tech vươn ra thế giới".

Để minh chứng cho sức mạnh của việc cởi trói chính sách, ông so sánh đề xuất này với chính sách "Khoán 10" năm 1988. Theo ông, chỉ bằng một văn bản thay đổi quan hệ sản xuất, Việt Nam từ chỗ có 2 triệu hộ thiếu đói (năm 1987) đã vươn lên thành quốc gia xuất khẩu gạo đứng thứ 3 thế giới chỉ sau một năm. Việc rút vốn nhà nước khỏi mảng công nghệ thông tin hiện nay cũng sẽ mang lại rúng động tích cực tương tự.

Ông cũng tiết lộ thêm về báo cáo gửi Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP, ông đã kiến nghị cổ phần hóa các công ty Nhà nước trong mảng công nghệ thông tin và du lịch. Hai lĩnh vực này hiện nắm giữ khoảng 3,7 triệu lao động. Nếu năng suất của lực lượng này tăng 15%, GDP toàn quốc sẽ tăng thêm 2%.

Ông Quảng đưa ra những số liệu và thực trạng đang diễn ra trên thị trường công nghệ nội địa. Các doanh nghiệp tư nhân bắt đầu làm phần mềm từ những năm 1995 - 2000, trong khi các doanh nghiệp Nhà nước tham gia vào khoảng năm 2010. Dù đi sau, các tập đoàn Nhà nước sử dụng cơ chế để tuyển dụng nhân sự với mức lương gấp rưỡi đến gấp đôi và bắt chước các phần mềm tư nhân. Tuy nhiên, do tư duy nhiệm kỳ và tâm lý sợ trách nhiệm, các doanh nghiệp này không thể tạo ra sự đổi mới sáng tạo.

Theo số liệu được ông Quảng công bố, tổng số nhân viên làm trong mảng công nghệ của các công ty Nhà nước như VNPT và Viettel chỉ khoảng 2.000 đến 3.000 người, mang về doanh thu từ vài chục đến vài trăm tỷ đồng. Tuy nhiên, sức ép từ chiến lược "0 đồng" của nhóm nhỏ này đã triệt tiêu hoàn toàn thị trường nội địa của 1 triệu lao động trong các công ty công nghệ tư nhân.

Hậu quả là các doanh nghiệp công nghệ tư nhân bị "dẹp khỏi thị trường" sân nhà và buộc phải ra nước ngoài làm gia công (outsourcing). Ông Quảng dẫn chứng việc một tập đoàn công nghệ lớn trong nước phải dùng tới 29.000 nhân sự mới xuất khẩu được 1 tỷ USD - một hình thức "lấy công làm lãi" tốn rất nhiều nguồn lực. Trong khi đó, trên thế giới, những công ty như OpenAI chỉ cần 40 nhân sự ban đầu đã có thể tạo ra sản phẩm khuynh đảo toàn cầu với giá trị hàng trăm tỷ USD.

Từ đó, ông Nguyễn Tử Quảng kiến nghị cần thiết lập một môi trường kinh doanh sòng phẳng bằng cách tách biệt rõ ràng vai trò của doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Ông nhấn mạnh rằng không thể có sự bình đẳng nếu nhà nước và tư nhân bị đặt trong tình thế cạnh tranh trực tiếp, chồng lấn lên nhau trên cùng một phân khúc thị trường.