CEO Nestlé kể câu chuyện 30 năm Việt Nam vươn từ nhóm 20 lên top đầu thế giới về cà phê

Từ nhóm 20 quốc gia đến vị trí hàng đầu thế giới về cà phê

Theo ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, khoảng 30 năm trước, khi Nestlé bắt đầu hiện diện và đầu tư tại Việt Nam, nước ta chỉ nằm trong nhóm 20 quốc gia sản xuất cà phê trên thế giới.

Đến nay, Việt Nam đã vươn lên vị trí top đầu thế giới về sản lượng cà phê, trong đó sự hợp tác giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và người nông dân đóng vai trò quan trọng.

Chia sẻ về quá trình đầu tư và đồng hành cùng Việt Nam tại Tọa đàm "Nghị quyết 10: Phát triển hệ sinh thái FDI chất lượng cao", ông Binu Jacob cho rằng sự phát triển của ngành cà phê là một ví dụ rõ nét cho thấy hiệu quả của mối quan hệ hợp tác dài hạn giữa doanh nghiệp FDI và các đối tác trong nước.

Theo ông, ngay từ hơn 20 năm trước, Nestlé đã nhìn thấy tiềm năng lớn của ngành cà phê Việt Nam và xác định doanh nghiệp cần trở thành một đối tác chiến lược đồng hành trong quá trình phát triển của ngành.

Thay vì chỉ dựa vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) từ bên ngoài, Nestlé chủ động xây dựng quan hệ hợp tác sâu rộng với các đối tác trong nước. Doanh nghiệp phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) và tiếp cận trực tiếp với lực lượng nông dân.

Ông Jacob cho biết, trong quá trình này, Nestlé nhận thấy cây cà phê có tiềm năng phát triển lớn nhưng người nông dân còn hạn chế về năng lực nghiên cứu và chọn tạo giống. Do đó, doanh nghiệp đóng vai trò cầu nối, chuyển giao các kết quả nghiên cứu di truyền giống từ những viện nghiên cứu uy tín của Pháp, đồng thời kết hợp với các viện nghiên cứu trong nước để hỗ trợ người trồng cà phê.

Qua quá trình hợp tác, các giống cà phê chất lượng cao đã được chọn tạo và đưa vào sản xuất. Theo ông Jacob, những giống này có khả năng thích ứng tốt hơn với điều kiện thổ nhưỡng và biến đổi khí hậu tại Việt Nam, đồng thời tiết kiệm lượng nước tưới và phân bón, có bộ tán rộng và cho năng suất cao.

“Những thành quả này chỉ có thể đạt được nhờ mối quan hệ hợp tác chiến lược và niềm tin sâu sắc giữa các bên”, ông Jacob nói.

Đáng chú ý, theo Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, năng suất của các hộ nông dân trồng cà phê tham gia dự án hiện nay đã cao gấp 3 lần so với mức năng suất trung bình. Ông cho rằng quá trình chuyển giao tri thức, công nghệ và áp dụng các thông lệ tốt nhất đã góp phần tạo nên một ngành công nghiệp cà phê Việt Nam có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

FDI không chỉ tìm kiếm lợi ích ngắn hạn

Không chỉ trong lĩnh vực cà phê, ông Jacob cho rằng kinh nghiệm hoạt động của Nestlé tại Việt Nam cho thấy một doanh nghiệp FDI có thể tạo ra tác động lan tỏa lớn hơn nếu xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn với các đối tác trong nước.

Ông dẫn chứng câu chuyện của một đơn vị vận tải mà Nestlé từng hợp tác khi mới bắt đầu hoạt động tại Việt Nam. Thời điểm đó, doanh nghiệp vận tải này có năng lực quản trị còn hạn chế và chỉ có một đầu xe.

Thay vì chỉ duy trì quan hệ mua bán dựa trên những đơn hàng có sẵn, Nestlé đã chủ động chia sẻ với đối tác các phương pháp quản trị, quy trình kiểm soát chất lượng, bảo vệ môi trường và một số kỹ năng kỹ thuật như chuẩn hóa kệ hàng (pallet hóa) nhằm tối ưu hóa tải trọng và năng lực vận chuyển trên mỗi chuyến xe.

Theo ông Jacob, nhờ quá trình đồng hành này, đơn vị vận tải đã phát triển từ một doanh nghiệp chỉ có 1 đầu xe lên đội xe 50 chiếc. Không chỉ tiếp tục hợp tác với Nestlé, doanh nghiệp này còn mở rộng hoạt động với 5 doanh nghiệp lớn khác.

Từ những trường hợp như vậy, ông Jacob cho rằng quan hệ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước không nên chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán đơn thuần. Khi doanh nghiệp nước ngoài chia sẻ kiến thức, công nghệ, kỹ năng quản trị và cùng nâng cao năng lực cho đối tác, giá trị tạo ra có thể lan tỏa rộng hơn trong nền kinh tế.

Theo ông Jacob, cách tiếp cận này cũng phù hợp với định hướng mới được thể hiện trong Nghị quyết số 10-NQ/TW. Ông cho rằng một tín hiệu quan trọng mà Nghị quyết gửi tới cộng đồng doanh nghiệp FDI là các nhà đầu tư không nên đến Việt Nam nếu chỉ nhằm tìm kiếm những lợi ích ngắn hạn.

Thay vào đó, Việt Nam rộng mở chào đón những nhà đầu tư đến để hợp tác, đồng hành, cùng tạo ra sức mạnh cộng hưởng và xây dựng các giá trị bền vững trong dài hạn.

Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam cho rằng trong một thời gian dài, Chính phủ và doanh nghiệp FDI có thể đã chú trọng nhiều đến các chính sách ưu đãi. Tuy nhiên, với các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng, ưu đãi đầu tư không còn là yếu tố quyết định duy nhất.

Theo ông, các ưu đãi hiện đóng vai trò bổ trợ, chứ không phải lý do cốt lõi hay dài hạn để các tập đoàn đa quốc gia lựa chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tư.

Đối với những doanh nghiệp như Nestlé khi duy trì và mở rộng hoạt động, yếu tố đầu tiên là niềm tin vào các định hướng chiến lược của Chính phủ Việt Nam. Cùng với đó là yêu cầu về một khuôn khổ chính sách minh bạch và có khả năng dự báo.

“Chúng tôi hiểu rằng sự điều chỉnh chính sách là điều luôn xảy ra trong quá trình phát triển, nhưng các thay đổi đó cần nằm trong lộ trình có thể dự báo trước. Điều các nhà đầu tư e ngại nhất chính là sự thiếu chắc chắn và tính bất ổn không thể dự báo”, ông Jacob nói.

Bên cạnh chính sách, ông đánh giá chất lượng nguồn nhân lực và hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp cũng là những yếu tố quan trọng đối với quyết định đầu tư dài hạn.

Theo ông, sự liên kết giữa doanh nghiệp nước ngoài, doanh nghiệp trong nước, các cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu đang ngày càng được củng cố.

Từ câu chuyện của Nestlé tại Việt Nam, ông Jacob nhấn mạnh nền tảng của mọi mối quan hệ hợp tác là niềm tin.

Ông cho rằng khi có được niềm tin chiến lược, các bên có thể cùng tìm ra giải pháp cho những thách thức phát sinh trong quá trình hoạt động. Đây cũng là điều giúp doanh nghiệp FDI không chỉ tạo ra giá trị cho riêng mình mà còn đóng góp vào sự phát triển của các đối tác, cộng đồng và chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Sau khoảng 30 năm hiện diện tại Việt Nam, Nestlé cho biết doanh nghiệp cam kết và toàn tâm toàn ý với các hoạt động đầu tư tại đây. Theo ông Jacob, một trong những lý do quan trọng là tầm nhìn phát triển của Việt Nam đến năm 2045 đã được định hình rõ ràng, trong đó vị trí và vai trò của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xác định cụ thể.

“Chúng tôi tự hào là một thành phần, một phần không thể tách rời trong hành trình hướng tới tương lai của Việt Nam”, ông Jacob nói.