CEO WiGroup: 70% áp lực lãi suất đến từ nội tại, tỷ giá đối mặt ‘cú sốc’ thâm hụt 12 tỷ USD

Lãi suất tăng không chỉ vì "tiếng súng" ở Trung Đông

Phân tích về biến số lãi suất tại buổi chia sẻ Data Talk | Macro Insight ngày 9/4, ông Trần Ngọc Báu - CEO WiGroup, cho rằng áp lực mà thị trường đang gánh chịu không chủ yếu đến từ các xung đột địa chính trị như cuộc chiến Iran.

"Chiến tranh chỉ đóng góp khoảng 20-30% tâm lý cộng hưởng. 70% còn lại đến từ chính yếu tố nội tại của hệ thống ngân hàng Việt Nam, vốn đã tích lũy các vấn đề về cấu trúc trong suốt 3-5 năm qua", CEO WiGroup nhấn mạnh.

Hiện nay, hệ thống ngân hàng đang đứng trước hai gọng kìm: Một là áp lực phải tái cấu trúc hệ thống; hai là phải huy động lượng vốn lớn để phục vụ tăng trưởng kinh tế. Sự lúng túng trong việc ưu tiên mục tiêu nào trước đã khiến thị trường phản ứng bằng cách các ngân hàng "chạy đua" lợi ích riêng, đẩy mạnh huy động vốn để tự cứu lấy cấu trúc của mình, từ đó đẩy mặt bằng lãi suất lên cao.

Quý 1/2027 lãi suất mới 'đảo chiều'?

Theo ông Báu, thị trường đang ở giai đoạn cuối của làn sóng tăng lãi suất số 2. Những căng thẳng về thanh khoản và vốn cho vay cuối quý 1/2026 đã tạm dịu bớt, nhưng áp lực vẫn hiện hữu khi room tín dụng quý 2 mở ra.

Dự báo về xu hướng sắp tới, CEO WiGroup đưa ra các nhận định đáng chú ý: Lãi suất sẽ đi ngang ở mức cao trong khoảng 2-3 quý tới và chỉ có thể hạ nhiệt vào cuối quý 3 hoặc quý 4/2026. Thị trường phải làm quen với mức lãi suất huy động 8-9%. Một số ngân hàng nhỏ có thể chào thầu cao hơn.

Đáng chú ý, khu vực bất động sản sau khi bị đẩy lên mức 14-15% để xử lý room tín dụng có thể giảm nhẹ. Ngược lại, các lĩnh vực khác có xu hướng tăng thêm khi ngân hàng nới rộng biên độ lợi nhuận (NIM).

“Mức lãi suất huy động "đẹp" nhất cho nền kinh tế Việt Nam là khoảng 6-7% để lãi suất cho vay duy trì quanh 8-10%. Việc lãi suất huy động xuống quá thấp (như mức 4% trước đây) đã gây ra sự mất cân bằng và để lại hậu quả mà thị trường đang phải xử lý hiện nay”, ông Báu nêu quan điểm.

Lỗ hổng 12 tỷ USD từ xăng dầu

Bên cạnh lãi suất, CEO WiGroup bày tỏ sự quan ngại đặc biệt về tỷ giá – biến số mà ông cho rằng thị trường đang có phần chủ quan. Điểm yếu cốt lõi nằm ở cán cân thương mại xăng dầu. Mỗi tháng Việt Nam nhập khẩu khoảng 1,6 tỷ USD xăng dầu nhưng chỉ xuất khẩu chưa đầy 0,3 tỷ USD. Với mức giá dầu hiện tại, thâm hụt thương mại riêng mảng xăng dầu đã lên tới 1,3-1,4 tỷ USD/tháng.

"Nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì mức cao hoặc tăng gấp rưỡi, thâm hụt có thể lên tới 2-2,5 tỷ USD/tháng. Như vậy, mỗi năm chúng ta có thể 'chảy' mất 10-12 tỷ USD. Đây là con số cực lớn so với quy mô dự trữ ngoại hối hiện nay", ông Báu phân tích.

Một biến số khác ảnh hưởng đến tỷ giá là sự thay đổi lộ trình của Fed. Khác với kỳ vọng giảm lãi suất đầu năm, áp lực lạm phát do giá dầu có thể khiến Mỹ giữ nguyên hoặc thậm chí tăng lãi suất thêm 1-2 lần trong năm 2026.

Nếu kịch bản này xảy ra, khoảng cách lãi suất giữa VND và USD sẽ nới rộng, tạo áp lực khổng lồ lên tỷ giá trong bối cảnh Việt Nam vẫn muốn duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ doanh nghiệp. CEO WiGroup kết luận, tỷ giá năm 2026 sẽ là một bài toán hóc búa hơn nhiều so với lạm phát, bởi lạm phát hiện tại đã ở mức đủ để đảm bảo lãi suất thực dương, không còn tác động quá trực tiếp đến điều hành lãi suất như trước.