Chỉ 10 ngày nữa, Việt Nam sẽ có thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7?

Sáng 20/4, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã nghe Chính phủ trình bày dự thảo Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đây sẽ là thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của Việt Nam.

Nội dung này nằm trong chương trình làm việc trọng tâm của đợt 2 kỳ họp, diễn ra từ ngày 20/4, cùng với các nội dung quan trọng về kinh tế - xã hội, ngân sách và định hướng phát triển giai đoạn 2026–2030.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày Tờ trình, nhấn mạnh việc thành lập thành phố Đồng Nai đã có đầy đủ cơ sở chính trị quan trọng. Cụ thể, tại Văn bản số 1184-CV/VPTW ngày 23/3/2026, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương, giao các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình Ban Chấp hành Trung ương và Quốc hội xem xét, quyết định ngay trong năm 2026.

Tiếp đó, Nghị quyết số 03-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV ngày 25/3/2026 đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, tạo nền tảng chính trị vững chắc để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp này.

Về cơ sở pháp lý, đề án được xây dựng theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó quy định rõ các điều kiện, tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.

Đồng thời, quy hoạch vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030 đã định hướng phát triển Đồng Nai trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, đóng vai trò động lực tăng trưởng, gắn kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh trong không gian kinh tế - đô thị hiện đại.

Theo Chính phủ, Đồng Nai có vị trí chiến lược khi là đầu mối kết nối các hành lang kinh tế lớn giữa TP.HCM với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Cùng với đó, hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt là giao thông, công nghiệp, dịch vụ và logistics được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại. Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ càng củng cố tiềm năng phát triển, giúp Đồng Nai hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị lớn, đa trung tâm, đa chức năng và có sức lan tỏa mạnh.

Chính phủ khẳng định việc thành lập thành phố Đồng Nai là cần thiết, tạo bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và quản trị địa phương, hướng tới hình thành cực tăng trưởng mới của quốc gia, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo phương án trình Quốc hội, thành phố Đồng Nai sẽ được thành lập trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên 12.737,18 km², quy mô dân số 4.491.408 người và 95 đơn vị hành chính cấp xã. Sau khi thành lập, địa giới, dân số không thay đổi, gồm 33 phường và 62 xã. Cả nước sẽ có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh, giảm 1 tỉnh và tăng 1 thành phố.

Về tổ chức bộ máy, trước mắt giữ nguyên trạng hệ thống cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai; đồng thời từng bước kiện toàn theo mô hình chính quyền đô thị.

Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được giữ ổn định, có lộ trình sắp xếp phù hợp với yêu cầu mới. Trụ sở làm việc của thành phố Đồng Nai tiếp tục sử dụng như hiện nay.

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Đồng Nai.

Đề án đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị đồng ý về chủ trương; trình tự, thủ tục thực hiện đúng quy định pháp luật; hồ sơ đầy đủ, đã lấy ý kiến cử tri và Hội đồng nhân dân tỉnh với tỷ lệ tán thành cao. Đáng chú ý, Đồng Nai bảo đảm 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị địa phương khẩn trương hoàn thiện quy hoạch đô thị, xây dựng lộ trình khắc phục các tiêu chí phân loại đô thị còn hạn chế, đồng thời phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam Bộ theo hướng đồng bộ, hiện đại, tăng cường kết nối liên vùng.

Việc rà soát, xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công dôi dư và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cũng được đặt ra nhằm bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả theo mô hình chính quyền đô thị.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp kiến nghị Quốc hội tán thành thông qua Nghị quyết, đồng thời thống nhất thời điểm có hiệu lực thi hành từ ngày 30/4/2026, phù hợp với nguyện vọng của địa phương và bảo đảm tính đồng bộ với các nghị quyết liên quan đã được thông qua trước đó.

Nội dung này sẽ được các đại biểu Quốc hội thảo luận tổ trong ngày 20/4, thảo luận tại hội trường vào ngày 22/4 và dự kiến biểu quyết thông qua vào chiều 23/4, trong khuôn khổ chương trình nghị sự dày đặc của kỳ họp.

Trước đó, chiều 9/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã báo cáo Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội, cho biết quý I/2026 GDP ước tăng 7,83%, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, song vẫn đối mặt với nhiều thách thức từ bên ngoài và yêu cầu cải cách mạnh mẽ bộ máy, nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở.

Trong tổng thể chương trình làm việc, Quốc hội cũng dành nhiều thời gian thảo luận các nội dung về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, kế hoạch đầu tư công trung hạn, tài chính quốc gia và nợ công, cùng hàng loạt dự án luật quan trọng.

Việc xem xét thành lập thành phố Đồng Nai được kỳ vọng không chỉ là quyết sách hành chính mà còn là bước đi chiến lược, góp phần tái định hình không gian phát triển vùng Đông Nam Bộ, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo động lực tăng trưởng mới cho cả nước.