Chiến lược "Showroom di động" lên sàn: Xanh SM IPO sẽ đẩy giá trị VinFast đi xa đến đâu?

CTCP Vận tải Xanh và Thông minh (Xanh SM - GSM) của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang cân nhắc kế hoạch niêm yết quốc tế, với mức định giá được đồn đoán lên tới khoảng 20 tỷ USD. Kế hoạch đưa ra sẽ đánh dấu đợt niêm yết ở nước ngoài thứ hai của Vingroup sau đợt IPO trên sàn Nasdaq của nhà sản xuất xe điện VinFast (VFS).

Ngược dòng về năm 2023, cú “rung chuông lịch sử” của VinFast nhanh chóng lọt vào tầm ngắm của nhà đầu tư quốc tế. Bên cạnh kỳ vọng, nhiều hoài nghi cũng xuất hiện khi các báo cáo chỉ ra rằng phần lớn xe bán ra trong giai đoạn đầu được tiêu thụ bởi các bên liên quan, chủ yếu là GSM.

Thực tế ngay năm đầu ra mắt (2023), GSM đã chi gần 19.000 tỷ đồng để mua xe từ VinFast, chiếm tới 72% doanh số ô tô điện mà hãng xe điện này bán ra. Những con số này làm dấy lên lo ngại về “doanh thu tự thân”, thậm chí bị ví như việc “tự mua sản phẩm của chính mình để làm đẹp sổ sách”.

Vì vậy, GSM không tránh khỏi việc nhận phải những định kiến tiêu cực như là “kho chứa xe”, một công cụ giúp VinFast giải bài toán đầu ra trong giai đoạn đầu. Và đây cũng là lý do khiến định giá của VinFast từng bị nghi ngờ là không phản ánh đúng nhu cầu thực của người tiêu dùng.

Thay vì phản biện bằng lời, VinFast chọn cách để thị trường tự kiểm chứng. Thông qua Xanh SM, hãng đưa xe điện ra đường, biến mỗi chiếc taxi thành một “showroom di động”, nơi hàng triệu lượt khách trải nghiệm sản phẩm mỗi ngày. Chính vì vậy, câu chuyện lên sàn không đơn thuần là câu chuyện huy động vốn, mà là cột mốc định giá lại toàn bộ hệ sinh thái xe điện của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.

Từ "khách hàng nội bộ" đến định giá tỷ USD: Xanh SM và "hệ sinh thái tương hỗ" mở đường cho VinFast

Thời điểm Xanh SM mới vận hành, đa số thị trường chỉ xem đây là một hãng taxi điện thuần túy. Tuy nhiên, nhìn sâu vào cấu trúc hệ sinh thái của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, GSM thực chất là một vũ khí marketing sắc bén, được sinh ra để hóa giải "điểm nghẽn" lớn nhất mà VinFast đang đối mặt: Hoài nghi về chất lượng thực tế và niềm tin từ người tiêu dùng.

Trong bối cảnh xe điện vẫn còn đối mặt với hàng loạt rào cản, từ lo ngại độ bền pin, quãng đường di chuyển cho đến tính tiện lợi khi sử dụng, VinFast không chọn cách thuyết phục bằng quảng cáo. Thay vào đó, hãng đưa xe ra đường, để người dùng tự trải nghiệm thông qua hàng triệu chuyến đi mỗi ngày. Mỗi chiếc taxi Xanh SM vì thế trở thành một “showroom di động” với chi phí marketing gần như bằng 0.

Hiệu quả của chiến lược này thể hiện rõ qua số liệu kinh doanh thực tế, luỹ kế 9T/2025, VinFast đã bàn giao hơn 110.300 ô tô điện trên toàn cầu, tăng 149% so với cùng kỳ, trong đó 94% tiêu thụ tại thị trường Việt Nam. Đồng thời, công ty bàn giao hơn 234.500 xe máy điện, tăng 489% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, tỷ lệ xe VinFast bán cho Xanh SM giảm từ 72% năm 2023 xuống 28% năm 2024 và còn 23% trong 9 tháng đầu năm 2025. Điều đó có nghĩa là gần 80% doanh số còn lại đến từ khách hàng cá nhân, các hãng taxi khác. Hệ sinh thái cộng sinh đã đưa hãng xe VinFast tiếp cận người dùng cuối một cách nhanh chóng. CEO Xanh SM từng khẳng định trong tương lai rất gần sản lượng mà Xanh SM mua từ VinFast sẽ chẳng còn bao nhiêu so với việc VinFast đang và sẽ bán trong tương lai.

Thông qua Xanh SM, VinFast thu hút lượng lớn khách hàng là các hãng taxi truyền thống như Lado, Mai Linh, Thảo Nguyên… chủ động chuyển sang xe điện. Điều này cũng phản ánh mức độ chấp nhận rộng rãi của mô hình này, thay vì chỉ dựa vào lợi thế nội bộ.

Về phía GSM, công ty đã chứng minh năng lực kinh doanh của một thực thể độc lập. Chỉ sau khoảng 7 tháng ra mắt, nền tảng này đã chiếm gần 20% thị phần, đứng thứ hai thị trường. Đến cuối quý II/2025, Xanh SM nắm hơn 44% thị phần, chính thức đánh bại “gã khổng lồ” Grab để trở thành nền tảng gọi xe lớn nhất Việt Nam.

Với những con số đã được kiểm chứng, IPO được kỳ vọng sẽ mở ra một góc nhìn khác về Xanh SM, nơi “showroom di động” này không chỉ được đánh giá ở hiệu quả vận hành mà còn ở khả năng sinh lời. Khi một mô hình kinh doanh được thị trường vốn chấp nhận, đó cũng là cơ sở để đưa VinFast lên mặt bằng giá trị mới.

IPO Xanh SM: "Bơm oxy" cho cuộc chơi toàn cầu của VinFast

Hiện kế hoạch IPO của Xanh SM chưa được công bố chính thức, nhưng theo Reuters, doanh nghiệp đang cân nhắc niêm yết tại Hồng Kông - sân chơi quen thuộc của nhiều startup Đông Nam Á. Việc đặt nền móng tại đây nằm trong chiến lược lâu dài của Xanh SM, với mục tiêu gia nhập “CLB Global Startup Đông Nam Á” với 100 triệu giao dịch mỗi tháng, tức hơn 3,3 triệu giao dịch/ngày. CEO Nguyễn Văn Thanh cho biết phần lớn giao dịch để đạt mốc này sẽ đến từ các thị trường quốc tế mà Xanh SM đang hoạt động như Indonesia, Philippines, Lào và các điểm đến mới.

Dù đang giữ vị thế số 1 về thị phần tại Việt Nam, VinFast vẫn trong giai đoạn "đốt vốn" mạnh mẽ để chiếm lĩnh thị trường toàn cầu. Báo cáo quý III/2025 ghi nhận mức lỗ ròng 24.011 tỷ đồng (khoảng 953,3 triệu USD), tăng 81% so với cùng kỳ. Tuy ban lãnh đạo khẳng định đây là đặc thù tất yếu của ngành xe điện, song với kế hoạch chi thâm dụng từ 400 - 600 triệu USD mỗi quý cho R&D và mở rộng quốc tế, áp lực lên bảng cân đối kế toán của Vingroup (với tổng dư nợ vay khoảng 283.000 tỷ đồng) là hiện hữu. Hệ sinh thái Vingroup cũng cam kết hỗ trợ thông qua VIC cho VinFast vay thêm 1,4 tỷ USD đến cuối năm 2026, chuyển đổi gần 3,3 tỷ USD khoản vay hiện có thành cổ phiếu ưu đãi. Trong khi đó, ông Phạm Nhật Vượng bổ sung hơn 2 tỷ USD tài trợ trực tiếp cho hãng xe điện.

Trong bối cảnh đó, kế hoạch IPO Xanh SM (GSM) tại Hồng Kông không đơn thuần là mục tiêu mở rộng quy mô, mà đóng vai trò là một "cú hích tài chính" chiến lược để tiếp ứng cho VinFast.

Việc niêm yết tại nước ngoài giúp GSM trực tiếp huy động nguồn vốn ngoại tệ, giảm bớt gánh nặng tài trợ từ công ty mẹ hay các khoản vay cá nhân từ Chủ tịch Phạm Nhật Vượng. Quan trọng hơn, một khi trở thành công ty đại chúng tại Hồng Kông, cổ phiếu GSM sẽ trở thành tài sản có tính thanh khoản cao. Vingroup có thể dùng lượng cổ phiếu này làm tài sản thế chấp để tiếp cận các khoản vay quốc tế với lãi suất ưu đãi hơn hẳn so với việc vay tín chấp hay phát hành trái phiếu trong nước. Nguồn vốn dồi dào và rẻ hơn này chính là "oxy" giúp VinFast duy trì đà đầu tư toàn cầu mà không bị hụt hơi.

Đồng thời, thương vụ IPO này là bài kiểm tra khắt khe nhất về tính minh bạch và hiệu quả. Nếu các nhà đầu tư ngoại sẵn lòng rót vốn vào GSM, điều đó đồng nghĩa với việc thị trường quốc tế thừa nhận khả năng sinh lời của mô hình taxi điện này. Đây là lời khẳng định gián tiếp cho chất lượng xe VinFast đủ bền bỉ và kinh tế để kinh doanh ở cường độ cao và ở các thị trường quốc tế. Khi GSM chứng minh được giá trị thực độc lập, VinFast cũng chính thức vượt qua nghi ngại về "doanh thu nội bộ" để xác lập vị thế một hãng xe điện có đầu ra bền vững.

Nếu thị trường định giá GSM ở mức tham vọng, tương đương với Grab - gã khổng lồ đi trước (con số kỳ vọng lên tới 20 tỷ USD), VinFast sẽ hưởng lợi trực tiếp từ sự cộng hưởng giá trị. GSM IPO thành công đồng nghĩa với việc có nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu 100 triệu giao dịch/tháng. Điều này tạo ra một đầu ra khổng lồ và ổn định cho xe VinFast, đồng thời giúp hệ thống trạm sạc và dịch vụ hậu mãi của hãng xe điện Việt tăng trưởng theo tỷ lệ thuận.

IPO Xanh SM không chỉ là câu chuyện của một hãng gọi xe. Đó là chiến lược "quốc tế hóa" dòng vốn để nuôi dưỡng tham vọng sản xuất. Khi Xanh SM được công nhận là một mô hình sinh lời tại Hồng Kông, VinFast không chỉ có thêm tiền, mà còn có thêm niềm tin của các cổ đông quốc tế để tiến xa hơn trên hành trình chinh phục thị trường toàn cầu.