Chiến sự nguy cơ lan khắp Trung Đông: Iran tấn công tàu nhiên liệu, cảnh báo giá dầu sẽ vọt lên 200 USD/thùng

Cuộc giao tranh bùng nổ sau các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel gần 2 tuần trước đã khiến khoảng 2.000 người thiệt mạng, phần lớn là người Iran và Lebanon. Xung đột nhanh chóng lan sang Lebanon, kéo theo sự hỗn loạn trên thị trường năng lượng và hệ thống vận tải toàn cầu.

Theo UNICEF, hơn 1.100 trẻ em đã thiệt mạng hoặc bị thương kể từ khi chiến sự bùng phát.

“Phải hoàn tất nhiệm vụ”

Phát biểu tại một cuộc mít tinh mang màu sắc vận động tranh cử ở bang Kentucky trước thềm bầu cử giữa kỳ tháng 11, ông Trump cho rằng Mỹ đã “chiến thắng” nhưng không muốn phải quay lại chiến trường sau vài năm.

“Chúng ta không muốn rời đi quá sớm, đúng không? Chúng ta phải hoàn tất công việc”, ông nói hôm 11/3.

Căng thẳng leo thang khiến thị trường năng lượng toàn cầu rung lắc dữ dội. Giá dầu đầu tuần đã vọt lên gần 120 USD/thùng trước khi hạ nhiệt về khoảng 90 USD/thùng, nhưng tiếp tục tăng gần 5% trong ngày 11/3 và kéo dài đà tăng trong phiên giao dịch châu Á ngày 12/3 do lo ngại gián đoạn nguồn cung.

Các chỉ số chính trên Phố Wall cũng đồng loạt giảm điểm.

Iran phản công, tàu chở nhiên liệu bốc cháy

Bất chấp việc Lầu Năm Góc mô tả đây là các đợt không kích dữ dội nhất kể từ đầu chiến tranh, Iran vẫn tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel và nhiều mục tiêu tại Trung Đông, cho thấy nước này vẫn còn khả năng phản công.

Ngày 11/3, Tehran đã tấn công nhiều mục tiêu tại Israel và trên khắp Trung Đông. Theo các công ty an ninh hàng hải và cơ quan quản lý cảng, 2 tàu chở nhiên liệu tại vùng biển Iraq đã bị tấn công bằng xuồng chứa chất nổ, bốc cháy dữ dội và khiến một thủy thủ thiệt mạng. Ngoài ra, ba tàu khác cũng bị trúng đạn tại vùng Vịnh.

Nhà phân tích Tony Sycamore tại IG cho rằng đây có thể là phản ứng trực tiếp của Iran trước quyết định của International Energy Agency về việc xả kho dự trữ dầu chiến lược nhằm hạ nhiệt giá dầu.

IEA tung kho dự trữ dầu lớn nhất lịch sử

IEA, tổ chức gồm các quốc gia tiêu thụ dầu lớn, khuyến nghị giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ toàn cầu, nhằm giảm bớt cú sốc năng lượng nghiêm trọng nhất kể từ thập niên 1970. Đây được xem là can thiệp lớn nhất từng có trên thị trường dầu mỏ.

Ông Trump cho rằng quyết định này “sẽ giúp giảm đáng kể giá dầu khi chúng ta chấm dứt mối đe dọa đối với nước Mỹ và thế giới”.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Tổng thống đã phê chuẩn kế hoạch giải phóng 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược của Mỹ bắt đầu từ tuần tới.

Nguy cơ xung đột lan rộng

Đài ABC News cho biết Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã cảnh báo nguy cơ máy bay không người lái của Iran tấn công bờ Tây nước Mỹ, dù ông Trump nói ông không lo ngại về khả năng Tehran tấn công lãnh thổ Mỹ.

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cảnh báo Iran và các lực lượng dân quân đồng minh có thể nhắm vào các cơ sở dầu khí và năng lượng do Mỹ sở hữu tại Iraq. Trong khi đó, mục tiêu của Mỹ và Israel được tuyên bố là chấm dứt khả năng mở rộng ảnh hưởng quân sự của Iran ra ngoài biên giới và phá hủy chương trình hạt nhân của nước này.

Một quan chức quân đội Israel nói danh sách mục tiêu tại Iran vẫn còn rất dài, bao gồm các cơ sở tên lửa đạn đạo và hạt nhân.

Quân đội Mỹ đã khuyến cáo người dân Iran tránh xa các cảng có căn cứ hải quân của nước này. Tehran lập tức cảnh báo rằng nếu các cảng bị tấn công, các trung tâm thương mại và kinh tế trong khu vực sẽ trở thành “mục tiêu hợp pháp”.

Iran cảnh báo cú sốc dầu kéo dài

Giữa lúc giá nhiên liệu leo thang, yếu tố năng lượng đang trở thành một biến số quan trọng trong tính toán chiến lược của cả hai bên.

Iran tuyên bố sẽ gây ra một cú sốc kinh tế kéo dài. Một phát ngôn viên quân đội nước này tuyên bố: “Hãy chuẩn bị cho giá dầu 200 USD/thùng, bởi giá dầu phụ thuộc vào an ninh khu vực, và chính các bạn đã làm khu vực mất ổn định”.

Dù vậy, tốc độ các nước thuộc IEA có thể xả kho dự trữ sẽ khác nhau, và tổng lượng dầu được giải phóng vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ so với nguồn cung đi qua eo biển Hormuz.

Sau khi một chi nhánh ngân hàng ở Tehran bị tấn công trong đêm, Iran tuyên bố sẽ đáp trả bằng cách nhắm mục tiêu vào các ngân hàng có giao dịch với Mỹ hoặc Israel.

Nhà chức trách Iran cũng cảnh báo người dân Trung Đông nên giữ khoảng cách ít nhất 1.000 m với các ngân hàng để tránh nguy cơ bị ảnh hưởng nếu các cuộc tấn công xảy ra.