Chiến tướng FPT nói về bài toán tự chủ công nghệ UAV: 'Các anh chỉ cần làm một đoạn dây đồng thôi cũng rất quý'

Tại Hội nghị Xúc tiến Đầu tư tỉnh Điện Biên năm 2026 vừa diễn ra, với sự tham dự của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cùng đại diện nhiều bộ, ngành Trung ương và gần 800 doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước, ông Nguyễn Văn Khoa - Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, đồng thời là Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam (LEAP), đã chia sẻ định hướng phát triển mô hình kinh tế tầm thấp tại khu vực miền núi, biên giới.

Theo ông Khoa, FPT đến Điện Biên cùng LEAP - liên minh quy tụ các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ và máy bay không người lái (UAV). Liên minh này hướng tới kết nối năng lực nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, thử nghiệm và triển khai ứng dụng thực tế nhằm xây dựng các mô hình kinh tế tầm thấp phù hợp với khu vực vùng cao, miền núi và biên giới.

Lãnh đạo FPT cho rằng để tạo ra giá trị thực chất, các doanh nghiệp công nghệ không thể chỉ dừng ở ý tưởng hay thử nghiệm mà cần xây dựng các mô hình ứng dụng cụ thể, gắn trực tiếp với bài toán của người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

Ông Nguyễn Văn Khoa đồng thời nhấn mạnh doanh nghiệp Việt cần tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất công nghệ thay vì chỉ đứng ngoài cuộc chơi. Theo ông, ngay cả việc đảm nhận những công đoạn nhỏ trong chuỗi sản xuất công nghệ cao cũng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực tự chủ.

“Chúng ta ở đây cố gắng tham gia được vào hai hoặc ba công đoạn trong chuỗi sản xuất. Thậm chí các anh chị chỉ cần làm một đoạn dây đồng thôi cũng rất quý”, ông Khoa chia sẻ.

Theo lãnh đạo FPT, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và địa chính trị ngày càng phức tạp, việc làm chủ công nghệ không còn đơn thuần là câu chuyện kinh doanh mà đã trở thành vấn đề liên quan đến năng lực tự chủ quốc gia.

Ông cho rằng hiện nay nhiều công nghệ cốt lõi vẫn phụ thuộc vào các liên minh và chuỗi cung ứng toàn cầu do các quốc gia lớn kiểm soát. Nếu xảy ra tình huống gián đoạn nguồn cung hoặc các đối tác ngừng hợp tác, nhiều hệ thống quan trọng có thể bị ảnh hưởng.

“Ví dụ trong trường hợp xấu nhất là họ không chơi với chúng ta nữa thì chúng ta vẫn phải bay được”, CEO FPT nói và lấy ví dụ về ngành hàng không - lĩnh vực đang phụ thuộc lớn vào công nghệ và hệ thống nước ngoài.

Theo ông Khoa, doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước làm chủ công nghệ lõi và chủ động tham gia vào hệ sinh thái sản xuất thay vì chỉ đảm nhận các khâu đơn giản.

Bên cạnh công nghệ, liên minh LEAP cũng sẽ tập trung mạnh vào giáo dục và đào tạo nhân lực địa phương. Mục tiêu không chỉ là đào tạo kỹ sư công nghệ cao mà còn giúp người dân tiếp cận công nghệ, học nghề và tham gia trực tiếp vào các mô hình sản xuất mới.

“Chúng tôi sẽ đào tạo để các con em, thanh niên địa phương có thể tiếp cận nghề nghiệp và công nghệ”, ông Khoa chia sẻ.

Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương đánh giá Điện Biên là một trong những địa phương đầu tiên đăng ký triển khai mô hình thử nghiệm có kiểm soát về kinh tế tầm thấp và không gian tầm thấp.

Ông nhấn mạnh: “Sự tham gia của các tập đoàn, công ty lớn như Sun Group, Vingroup, FPT… đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam sẽ đóng vai trò dẫn dắt, hình thành hệ sinh thái và tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh”.

Được biết, UAV hiện là một trong những lĩnh vực mới mà FPT đang đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển.

Trước đó, tại buổi gặp gỡ cộng đồng khoa học công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo do TP.HCM tổ chức vào tháng 12/2025, Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình từng chia sẻ về cơ hội hình thành ngành kinh tế tầm thấp, đặc biệt là công nghiệp UAV tại Việt Nam.

“Chúng tôi đang mơ ước xây dựng một thủ phủ máy bay không người lái tại Việt Nam”, ông Trương Gia Bình cho biết.

Theo Chủ tịch FPT, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là sự thiếu vắng khung pháp lý cho lĩnh vực UAV. Việt Nam chưa có định nghĩa rõ ràng về sandbox, chưa có quy chuẩn kỹ thuật, giấy phép hay chứng chỉ xuất xứ cho ngành này, trong khi phía Nhật Bản sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ thống pháp lý liên quan.

Ông cũng đề xuất TP.HCM cho phép FPT tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng mô hình sandbox thí điểm của thành phố trước khi mở rộng ra quy mô quốc gia.

Hiện quy mô ngành UAV tại Việt Nam mới khoảng 100 triệu USD mỗi năm, song mục tiêu đặt ra là tăng gấp 100 lần trong vòng một thập kỷ. Theo ông Trương Gia Bình, Việt Nam có lợi thế lớn về chi phí lao động và năng lực phát triển phần mềm - những yếu tố có thể tạo lợi thế cạnh tranh toàn cầu.

“Phần mềm là lĩnh vực chúng ta có thể thắng trên gần như bất kỳ sân chơi nào. Tôi tin kinh tế tầm thấp cũng sẽ như vậy”, Chủ tịch FPT nhận định.